tag:blogger.com,1999:blog-75206346485166025342011-08-01T16:42:49.888-07:00Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.comBlogger121100tag:blogger.com,1999:blog-7520634648516602534.post-52282513101214914492010-07-25T05:37:00.000-07:002010-07-25T05:51:04.589-07:00<b>ျမက္ႀကီးမ်ိဳး ၇-ပါး။ ။</b> ျမက္မင္းမ်ိဳးလည္း ဟူ၏၊ ေဆးက်မ္းလာ ေ၀ါဟာရ အေပါင္းစကား။ <br />(၁) ဟိႏၲာလ- ဓႏုန္းပင္၊ <br />(၂) တာလ- ထန္းပင္၊ <br />(၃) ခဇၨဴရ- သင္ေပါင္းပင္၊ <br /><a name='more'></a>(၄) နာဠိေကရ- အုန္းပင္၊ <br />(၅) ေကတကီ- ဆတ္သြားပင္၊ <br />(၆) တာဠီ- ေပပင္၊ <br />(၇) ပူဂ- ကြမ္းသီးပင္။<br /><br /><b>ျမက္ပဥၶမူမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။</b> ေဆးက်မ္းလာေ၀ါဟာရ၊သည္းေျခေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ဆီးေရာဂါကို ေပ်ာက္ေစ၏။ <br />(၁) ကဏွဳစၦဳ မူလ-ႀကံနက္ျမစ္၊ <br />(၂) ကုသမူလ-သမန္းျမက္ျမစ္၊ <br />(၃) သဒၵလ မူလ-ေျမဇာျမစ္၊ <br />(၄) ကိစက မူလ- ကိုင္းျမစ္၊ <br />(၅) ဘဒ မူလ- ျမားျမက္ျမစ္။<br /><br /><b>ျမက္မင္းမ်ိဳး ၇-ပါး။ ။ </b>ဤသစ္ပင္ ၇-မ်ိဳးသည္ တိဏရာဇာေခၚ ျမက္မင္းမ်ိဳးျဖစ္၍ ဒန္ပူမစားေကာင္းဟု ေလာကီက်မ္းတို႕၌ မွာဆိုထားၾကကုန္၏၊ ၎င္း၏ သရုပ္ကား (ျမက္ႀကီးမ်ိဳး ၇-ပါး)ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><b>ျမင္းမိုရ္အာလိန္၊ ရန္ကိုႏွိမ္၊ ေစာင့္ခ်ိန္ ထို ၅-ဆင့္။ ။ </b>၎င္းသရုပ္ကို(အာလိန္၅-ဆင့္)ဟူေသာ သုေတသန၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b>ျမင္းမိုရ္ေရာင္မ်ား၊ မ်ိဳး ၄-ပါး၊ မွတ္သား စာေပ၀င္။ ။ </b>သုတ္ပါေထယ်။ပါ။ ၁၆၁။႒။ ၁၄၆။ျမင္းမိုရ္ေတာင္၏ ေရာင္ျခည္ ၄-ပါး။<br />(၁) ၎င္း၏ ေတာင္ဖက္ပိုင္း ေဒသသည္ ပတၱျမားၫိုအတိ ၿပီး၏၊ <br />(၂) ေျမာက္ဖက္ပိုင္းေဒသသည္ ေရႊအတိ ၿပီး၏၊ <br />(၃)အေရွ႕ဖက္ပိုင္း ေဒသသည္ ေငြအတိၿပီး၏၊ <br />(၄)အေနာက္ဖက္ပိုင္း ေဒသသည္ ဖလ္အတိ ၿပီး၏။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ ထို ပတၱာျမား, ေရႊ, ေငြ, ဖလ္, တို႕၏ အေရာင္သည္ မိမိတို႕မ်က္ႏွာမူရာ ကြၽန္းႀကီး ေလးကြၽန္း, သမုဒၵရာ ေလးစင္း, ေတာ, ေတာင္, ေရ, ေျမတို႕ အေပၚသို႕ ထြန္းပ လႊမ္းမိုးေနေၾကာင္းက်မ္းဂန္တို႕၌ ဆိုသည္၊ထို႕ေၾကာင့္ ကြၽႏု္ပ္တို႕ေနရာ ေတာင္ကြၽန္းကို"ျမေရာင္ထြန္းေသာ ကြၽန္း"ဟု ဖြဲ႕ဆို သီကံုးၾကကုန္၏။<br /><br /><b>ျမင္းခင္းစီးရိုး ၃၇-မ်ိဳး။ ။</b> ေရွးျမန္မာ ဘုရင္မင္းျမတ္တို႕ လက္ထက္ေတာ္က ျပာသိုလ ျမင္းခင္းပြဲ၌ အလွ ျမင္းစီးနည္း ၃၇-ပါးကိုဆိုသည္၊ ထိုနည္းမ်ားကို မဃေဒ၀ လကၤာ အပိုဒ္ေရ ၃၃၆-ျဖင့္ ျပဆိုအံ့။ <br />'လႊတ္နန္းရင္ျပင္၊ ေရွ႕ေတာ္ခြင္၀ယ္၊ ဆင္ကို ဆင္ခ်င္း၊ ျမင္းလည္း ျမင္းႏွင့္၊ စီးနင္း ေမာင္းႏွင္၊ <br />စက္ေတာ္တင္၍၊ နတ္သြင္ေရႊကိုယ္၊ ရြယ္ပ်ိဳရႈသင့္၊ဘုန္းပြင့္ပြင့္ျဖင့္၊ သက္တင့္ေရေသာက္၊ <br />ျပန္ေခါက္၀ဲကာ၊ ျဗဟၼာလက္လွမ္း၊ ေရႊကြမ္းရံုတက္၊ မပ်က္ဟန္လွ၊ သိၾကာ့တန္ေဆာင္၊ <br />ဂဠဳန္ေတာင္ႏွင့္၊ စြန္ေတာင္ျဖန္႕ေလ့၊ ျခေသၤ့တန္းဆြဲ၊ ကိုယ္ေတာ္ႏႊဲ၍၊ ပယ္ခြဲ ပယ္စိတ္၊ ၀ါႀကိတ္ ခိုနန္း၊ <br />ေစာင္းရန္းသမက္၊ လက္ဆက္ၾကာဖူး၊ ဆင္ထူး ပုခက္၊ ႏြယ္ထြက္ႏြယ္၀င္၊ အုန္းပင္ ေရသြန္း၊ <br />ေလးကြၽန္းမွန္ကူ၊ တမူတင့္လြန္၊ ေရႊတန္ခြန္ေယာင္၊ တန္ေဆာင္ဘံုနန္း၊ ထူးဆန္း ရွစ္ေျမႇာင့္၊ <br />ရွစ္ေထာင့္ ပံုကြဲ၊ စြန္၀ဲ စြန္သုတ္၊ သမုတ္က်ယ္ခ်ဲ႕၊ စခ်ီဘြဲ႕သား၊ သံုးဆယ့္ခုနစ္မ်ိဳး၊ ေရွးသတိုးတို႕၊ <br />စီးရိုးစံုေပါင္း၊ ျပန္လွန္ေျပာင္းလ်က္၊ အဲေမာင္း၀င္းခ်ီ၊ ရႈဘြယ္အီ၏'။<br /><br /><b>ျမင္းဇာတ္အျပား၊ မ်ိဳး ၁၀-ပါး၊ ထင္ရွား အႆၾကန္။ ။ </b>ျမင္းတို႕၏ မ်ိဳးဇာတ္မ်ားကို သကဋ အႆၾကႏၷက်မ္းႀကီး၌ အက်ယ္လာေသာ္လည္း ဤ၌ အက်ဥ္းမွ် ျပဆိုထားသည္။ <br />(၁) သိေႏၶာမ်ိဳး- မန္က်ည္းေစ့ေရာင္ ေျခေလးဘက္ မည္းနက္၏၊ <br />(၂)သု၀ဏၰသာမမ်ိဳး- ေရႊစင္တုႏိုင္းလည္းေခၚ၏၊ ေရႊ၀ါေရာင္ အဆင္းရွိသည္၊ <br />(၃) အာကာသ ဘိႏၷမ်ိဳး- ေကာင္းကင္ခြဲမ်ိဳးလည္းဟူ၊ ကိုယ္လံုး ဆြတ္ဆြတ္ျဖဴ၊ <br />(၄) ၀လာဟကမ်ိဳး- တိမ္တိုက္ပ်ံမ်ိဳးလည္းဟူ၏၊ တိမ္ျပာေရာင္အဆင္း၊ <br />(၅) ၀လာဟကသိဃၤမ်ိဳး- ေရာင္စံုၿပိဳးျပက္ရွိသည္၊ <br />(၆) ေလာမ်ိဳး- ေျခေလးဖက္ႀကီး၍ မ်က္လံုးငယ္သည္၊ <br />(၇) လွီမ်ိဳး- ေသးငယ္က်စ္လွီ၍ ေတာင့္ခိုင္သည္၊ <br />(၈) ေပြမ်ိဳး- ေျခ ႏွာေယာင္တို၍ ကိုယ္ႏွင့္ အၿမီး ရွည္လ်ားသည္၊ <br />(၉) ပုစဥ္းမ်ိဳး- ေျခေလးဘက္ အၿမီးရွည္၍ ကိုယ္ထည္တိုသည္၊ <br />(၁၀) ျမည္းမ်ိဳး- နံကိုင္းသည္ နားရြက္ႀကီးသည္ ေျခတိုသည္ အသံက်ယ္ေလာင္သည္။ <br />မွတ္ခ်က္။ ဤကားေရွးေဟာင္းမ်ိဳးမ်ားျဖစ္၏၊ ယခုေခတ္ စပ္ျမင္းမ်ိဳးေပါင္းလည္း မ်ားစြာရွိေသးသည္။<br /><br /><b>ျမစ္ႀကီး ၅-သြယ္၊ေမြ႕ေလ်ာ္ဘြယ္၊ ဘယ္၀ယ္အမည္မ်ား။ ။</b> မဇၩိမပဏၰာသ။႒။ ၂၅။ <br />(၁) ဂဂၤါ- ဂဂၤါျမစ္၊ <br />(၂) အစီရ၀တီ- အစီရ၀တီျမစ္၊ <br />(၃) ယမုနာ- ယမံုနာျမစ္၊ <br />(၄) သရဘူ- သရဘူျမစ္၊ <br />(၅) မဟီ- မဟီျမစ္။<br /><br /><b>ျမစ္ႀကီး ၁၀-စင္း။ ။ </b>မိလိႏၵ ပဥႇာမွ။ <br />(၁) ဂဂၤါ၊ <br />(၂) ယမုနာ၊ <br />(၃) အစီရ၀တီ၊ <br />(၄) မဟီ၊ <br />(၅) သရဘူ၊ <br />(၆) သိႏၶဳ၊ <br />(၇) သရႆတီ၊ <br />(၈) ေ၀တၾတ၀တီ၊ <br />(၉) ၀ိတသာ၊ <br />(၁၀) စႏၵဘာဂ။<br /><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Major_rivers_of_India">http://en.wikipedia.org/wiki/Major_rivers_of_India</a><br /><br /><span id="fullpost"> <b>ျမစ္ႀကီးမ်ိဳး ၄-ပါး။ ။ </b>၎င္း သရုပ္ (ဂဂၤါမ်ိဳး ၄-ပါး)၌ ရႈပါ။<br /><br /><b>ျမစ္ငယ္ ၅၀၀။ ။ </b>အေနာတတ္အိုင္ႀကီး၏ ေတာင္မ်က္ႏွာ ကာဠေတာင္ကိုေဖာက္ထြင္း၍ သံုးဂါ၀ုတ္ရွိေသာ ႏြားခံတြင္းျပြန္ေပါက္မွ ထိုးထြက္လာသည့္ ေရအယဥ္သည္ အသီးအသီး ကာဆီး၍ထားေသာ ေတာင္အထပ္ထပ္တို႕ေအာက္သို႕ ငုပ္ခ်ည္တလွည့္ ေပၚခ်ည္တခါႏွင့္ စီးဆင္းလာရာ ေနာက္ဆံုး ေက်ာက္ဖ်ာႀကီးေပၚ က်ရာမွ လက္ငါးေခ်ာင္းပမာ ငါးျဖာငါးသြယ္ ကြဲလြဲစီးသြားၾကျပန္၏၊ ငါးျဖာငါးသြယ္ စီးသြားေသာ ေရအယဥ္ျမစ္ႀကီးတို႕သို႕ တျဖာတျဖာ၌ လက္၀ဲ,လက္ရာ, ေရအယဥ္ ျမစ္ငယ္ တရာစီ သီးျခား စီး၀င္ၾကျပန္ရာ ျမစ္ငယ္ ငါးရာ ရွိသည္ဟူသတတ္။<br /><br /><b>ျမစ္မ်ိဳး ငါးပါး၊ သူငယ္မ်ား၊ သင္ၾကား ပထ၀ီ။ ။</b> ေ၀ါဟာရ အားျဖင့္ထင္ရွားေသာ ပထ၀ီ၀င္ျမစ္မ်ား။ <br />(၁) ျမစ္ဆံု- ျမစ္ႏွစ္ခုေပါင္းဆံု၍ တခုတည္း ျဖစ္သြားေသာ ေနရာကို "ျမစ္ဆံု"ဟု ေခၚသည္၊ <br />(၂) ျမစ္ခြဲ- ျမစ္ႏွစ္ခု ခြဲသည့္ ေနရာကိုေသာ္၎င္း၊ ျမစ္ႀကီးမွ ပင္လယ္ သမုဒၵရာထဲသို႕ ခြဲထြက္ စီး၀င္ေနေသာ ေခ်ာင္းႀကီးကိုေသာ္၎င္း "ျမစ္ခြဲ"ဟု ေခၚသည္၊ <br />(၃) ျမစ္လက္တက္- ျမစ္မႀကီးအတြင္းသို႕ စီး၀င္ ေပါင္းဆံုလာေသာ ေခ်ာင္းငယ္ç ျမစ္ငယ္ကေလးမ်ားကို "ျမစ္လက္တက္"ဟု ေခၚသည္၊ (၄) ျမစ္၀ကြၽန္းေပၚ- ျမစ္တခုသည္ အ၀၌ ျမစ္ခြဲကေလးေပါင္းမ်ားစြာႏွင့္ ပယ္လယ္ထဲသို႕ စီးဆင္းေသာ သံုးေထာင့္ပံု ကြၽန္းေျမအရပ္ကို "ျမစ္၀ကြၽန္းေပၚ"ဟု ေခၚသည္။&nbsp;</span><br /><span id="fullpost"><a href="http://www.enchantedlearning.com/geography/rivers/glossary.shtml">http://www.enchantedlearning.com/geography/rivers/glossary.shtml</a><br /><b>ျမတ္ႏိုး ခ်စ္ခင္ေသာ အဂၤါ ၆-ပါး။ ။ </b>အၿမဲအစဥ္ ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏိုးခံရသူ၏ အဂၤါ ၆-ပါး၊ ဟိေတာပေဒသ။<br />(၁) ပသႏၷမုခ- ခ်ိဳသာၾကည္လင္ မ်က္ႏွာရႊင္ကာ ေတြ႕ဆံုလာျခင္း၊ <br />(၂) ၀ိမလဒိ႒ိ- မုန္းစိတ္မရွိ ပကတိ ၾကည္လင္စြာ ၾကည့္ရႈျခင္း၊ <br />(၃) ကထာႏုရာဂ- ေျပာၾကားေသာစကားကို အားပါးတရ နားေထာင္ျခင္း၊ <br />(၄) မဓုရ၀ါဏီ- ခ်ိဳသာႏူးညံ့စြာ ေျပာဆိုျမြက္ၾကားျခင္း၊ <br />(၅) အဓိက သိေနဟ- လြန္ကဲခင္မင္ ခ်စ္ၾကည္ေလးျမတ္ျခင္း၊ <br />(၆) သမၻမ ဒႆန- အဖန္ဖန္ အထပ္ထပ္ မျပတ္ၾကည့္ရႈေထာက္ပံ့ၪပျခင္း။ <br /><br /><b>ျမန္မာ ၇-မ်ိဳး၊ ေမာ္ကြန္းထိုး၊ ေခၚရိုး ၂-နည္းျပ။ ။</b> ေရွးအခါက ထင္ရွားေသာ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ား။ <br />(၁)ျမန္မာ၊ <br />(၂) ေတာင္သူ၊ <br />(၃) ပ်ဴ၊ <br />(၄) ကမ္းယံ၊ <br />(၅) ေယာ၊ <br />(၆) ရခိုင္၊ <br />(၇) ထား၀ယ္တို႕ ျဖစ္ၾက၏ဟု ဇမၺဴတံဆိပ္က်မ္း၌လာသည္။<br /><br /><b>ျမန္မာ ၇-မ်ိဳး၊ တနည္း။ ။ </b>"သက္ ႏွင့္ ရခိုင္၊ ႏႈိုင္းၿပိဳင္ ေတာင္သူ၊ ပ်ဴ, ကမ္းယံ, ေယာ၊ ထား၀ယ္ ေႏွာက၊ မ်ိဳးသတၱဟု"၊ ေရွးေဟာင္းလကၤာမ်ား စပ္ဆိုထားေသး၏။<br /><br /><b>ျမန္မာစာေပ၊ ေရးသားေလ၊ ၅-ေထြ နိသ်ည္း။ ။</b> ျမန္မာစာေပ ေရးသားရာ၌ မွီရာ နည္း ငါးပါးကိုဆိုသည္။ <br />(၁) ရိုးရိုးေရးနည္း- မိမိတို႕ ရြာသံုးစကားအတိုင္း ၀ါက်ျပဳ၍ ေရးျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၂) စကားေျပ ေရးနည္း- မင္းပူးဆရာေတာ္ ဦးၾသဘာသ၏ ဇာတ္ႀကီးဆယ္ဘြဲ႔ ေရးနည္းမ်ိဳး၊ <br />(၃) လကၤာသြား ေရးနည္း- ရတု, ရကန္, အဲ, အဏ္, ဧခ်င္း, ပ်ိဳ႕, ဦးပုည၏ျပဇာတ္ ေရးနည္းမ်ိဳးႏွင့္ ပိဋကသြား ေခၚ ဦးပုည တရားစာေရးနည္းမ်ိဳး၊ <br />(၄) လကၤာၾကား စကားေျပညႇပ္၍ ေရးနည္း- ၾသဘာစာ, ေမတၱာစာႏွင့္ ဖိတ္စာအခ်ိဳ႕ လကၤာသြားညႇပ္၍ ေရးနည္းမ်ိဳး၊ <br />(၅) ဂီတသြား ေရးနည္း- မဟာဂီတပါ သီခ်င္းမ်ားႏွင့္ ကာလေပၚ သီခ်င္းမ်ား ေရးနည္းမ်ိဳး၊ <br />ေအာက္ပါ ၄-ပါးကို ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈ အႏုစာေပ ေရးနည္းဟု ေခၚ၏။<br /><br /><b>ျမန္မာစာလံုး၊ ေရးထံုး ၅-ျဖာ၊ သိမွတ္ရာ၏။ ။</b> ၎င္းသရုပ္ကို (စာလံုး ၅မ်ိဳးေရးရိုးစဥ္လာ) ဟူေသာ သုေတသနပုဒ္၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b>ျမန္မာတိုင္းသား၊ လူမ်ိဳးမ်ား၊ အျပား ၄၉။ ။</b> ၎င္း၏ရွင္းတမ္းသရုပ္ကို <br />(ျပည္ေထာင္စုသား၊ လူမ်ိဳးမ်ား)ဟူေသာ ျပႆနာ၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b>ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ က်င္းပေလ့ရွိေသာ ေန႕ထူးႀကီး ၉-မ်ိဳး။ ။</b><br />(၁) လြတ္လပ္ေရးေန႕-ဇႏၷ၀ါရီလ ၄-ရက္၊ <br />(၂) ေတာ္လွန္ေရးေန႕- မတ္လ ၂၇-ရက္၊ <br />(၃) ေတာင္သူလယ္သမားေန႕- မတ္လ ၂-ရက္၊ <br />(၄) အလုပ္သမားေန႕- ေမလ ၁-ရက္၊ <br />(၅) အာဇာနည္ေန႕- ဇူလိုင္ ၁၉-ရက္၊ <br />(၆) ျပည္ေထာင္စုေန႕- ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၁၂-ရက္၊ <br />(၇) အမ်ိဳးသားေန႕- တန္ေဆာင္မုန္းလဆုတ္ ၁၀-ရက္၊ <br />(၈) ကရင္အမ်ိဳးသာေန႕- ျပာသိုလဆန္း ၁-ရက္၊ <br />(၉) ရွမ္းအမ်ိဳးသားေန႕- ေဖေဖၚ၀ါရီ လ ၇-ရက္ေန႕။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ျမန္မာမႈကိစၥျဖစ္ေသာ္လည္း ျမန္မာ လ, ရက္, ႏွစ္, သံုးသည္ကား<br />(၁) အမ်ိဳးသားေန႕ႏွင့္ (၂) ကရင္အမ်ိဳးသားေန႕သာျဖစ္သည္ကို သတိျပဳေစရာ။<br /><br /><b>ျမန္မာသရ၊ ေရးထံုးျပ၊ မွတ္ၾက ၁၁-လံုး။ ။</b> ျမန္မာမႈအားျဖင့္ သဒၵျဗဴဟာက်မ္း စသည္တို႕အလို ထိုဆယ့္တစ္လံုးကို ဆို၏၊ သို႕ေသာ္ ေရးနည္းအားျဖင့္ ဆရာစဥ္ ဂိုဏ္းအစဥ္ ျခားနားကာ ၄-နည္းမွ် ျပားေလသည္။ <br />(၁) အ, အာ, အိ, အီ, အု, အူ, ေအ, အဲ, ေအာ, ေအာ္, အို။ <br />(၂) အ, အာ, ဣ, ဤ, ဥ, ဦ, ဧ, အဲ, ၾသ, ေၾသာ္, အို၊ <br />(၃) အ, အာ, ဣ, ဤ, ဥ, ဥဳ, ဧ, အဲ, ၾသ, ဥိ။ <br />(၄) -, -ာ, -ိ, -ီ, ဳ , ဴ, ဧ, -ဲ, ေ-ာ, ေ-ာ္, -ို ။<br /><br /><b>ျမန္မာ့ဦးစြန္း၊ ၅-မ်ိဳး ထြန္း၊ ျပၫႊန္း ထံုးနည္းနာ။ ။</b> ျမန္မာ လူမ်ိဳးတို႔ဦးစြန္ဆံပင္ <br />အထံုးအၿမိတ္ ငါးပါးကို ဆိုသည္။ <br />(၁) ေသွ်ာင္ထံုး- ထိပ္လယ္ထံုးအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ <br />(၂) ၾကက္ေတာင္စည္း- အေပၚသို႕ေထာင္စည္းထားသည္၊ <br />(၃)ေပါက္ခ်ပ္-ေခါင္းေပါင္း, မကိုဋ္, စည္းပံု၊ <br />(၄)ဦးစြန္းဆံပင္ဖါးလ်ားခ် ေနာက္တြဲပန္၊ <br />(၅) မိန္းမထံုး-ဆံထံုး ၇-မ်ိဳး။ ၅၅-မ်ိဳးစသည္တို႕ထံုးပံုနည္းမ်ားရွိေသး၏။<br /><br /><b>ျမန္မာ့တိုင္းႀကီး ၃-ရပ္။ ။ </b>ရာဇ၀င္၌ ထင္ရွားေသာ တိုင္းႀကီး ၃-တုိင္းကို ပိုင္းျခားယူငင္ပံု။ <br />(၁) သုနာပရႏၲတိုင္း- ဧရာ၀တီျမစ္ လက်္ာ ဖက္ကမ္းရွိ နယ္ပယ္ဌာနမ်ားကို ေခၚသည္၊ <br />တနည္း- စကု, စလင္း, ေဖါင္းလင္းစေသာ ျပည္ႀကီးတို႕တည္ရာ <br />ဧရာ၀တီျမစ္ အေနာက္ဖက္ ေတာင္ဖက္အရပ္ေဒသမ်ားကို ေခၚဆိုသည္၊ <br />(၂) တမၺဒီပတိုင္း- ဧရာ၀တီျမစ္၏ လက္၀ဲဖက္ကမ္းရွိ နယ္ပယ္ဌာနမ်ားကို ေခၚသည္၊ <br />တနည္း- ပုဂံ, ပင္းယ, အင္း၀, မႏၲေလး စေသာ ျပည္ႀကီးတို႕တည္ရာ ဧရာ၀တီျမစ္၏ အေရွ့ဖက္ေဒသကို ေခၚဆိုသည္၊ <br />(၃) ကေမၺာဇတိုင္း- အေရွ႕ရိုးမ တေလွ်ာက္ကို ေခၚသည္၊ တနည္း- ရွမ္းနယ္မ်ားကို ေခၚဆိုသည္။<br /><br /><b>ျမန္မာ့တိုင္းႀကီး ၉-တိုင္း။ ။ </b>ႏိုင္ငံေတာ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး လြယ္ကူေစရန္အတြက္ ၉-တိုင္း ဌာနခြဲကာ တိုင္းမင္းႀကီးမ်ားကို ခန္႕ထားေလသည္။ <br />(၁) ခ်င္း၀ိေသသတိုင္း- ခ်င္းေတာင္, ရခိုင္ေတာင္တန္းနယ္မ်ား ပါ၀င္၍ ဖါလံၿမိဳ႕တြင္ရံုး စိုက္သည္၊ <br />(၂) ေကာ္သူေလး အထူးတိုင္း- သံလြင္ခရိုင္ အပါအ၀င္ ဖါပြန္ၿမိဳ႕၌ ရံုးစိုက္သည္၊ <br />(၃) တနသၤာရီတိုင္း- ေတာင္ငူ, သထံု, ေမာ္လၿမိဳင္, ထား၀ယ္, ၿမိတ္ခရိုင္တို႕ပါ၀င္သည္၊ <br />(၄) ဧရာ၀တီတိုင္း- ပုသိမ္, ဟသၤတ, ေျမာင္းျမ, မအူပင္, ဖ်ာပံုခရိုင္တို႕ ပါ၀င္သည္၊ <br />(၆) ပဲခူးတိုင္း- ပဲခူး, အင္းစိန္, သာယာ၀တီ, ျပည္, ရန္ကုန္ခရိုင္တို႕ပါ၀င္သည္၊ <br />(၇) မေကြးတိုင္း- မေကြး, သရက္, မင္းဘူး, ပခုကၠဴ, ကန္ပလက္ခရိုင္တို့ ပါ၀င္သည္၊ <br />(၈) မႏၲေလးတိုင္း- မႏၲေလး, ေက်ာက္ဆည္, ရမည္းသင္း, မိတၳိလာ, ျမင္းၿခံခရိုင္တို့ ပါ၀င္သည္၊ <br />(၉) စစ္ကိုင္းတိုင္း- စစ္ကိုင္း, ေရႊဘို, ကသာ, ေမာ္လိုက္, မံုရြာ, ခရိုင္တို႕ ပါ၀င္သည္။<br />(လြတ္လပ္ေရး ဖ-ဆ-ပ-လ ေခတ္မွ)။<br /><br /><b>ျမန္မာ့တိုင္းႏွင့္ ျပည္နယ္ ၁၄-ခု။ ။</b><br />(၁) ရန္ကုန္တိုင္း- တိုုင္းး၏ ၿမိဳ႕ေတာ္သည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ျဖစ္သည္။<br />(၂) ပဲခူးတိုင္း- တိုင္း၏ ၿမိဳ႕ေတာ္သည္ ပဲခူးၿမိဳ႕ ျဖစ္သည္။<br />(၃) ဧရာ၀တီတိုင္း- တုိင္း၏ ၿမိဳ႕ေတာ္သည္ ပုသိမ္ၿမိဳ႕ ျဖစ္သည္။<br />(၄) တနသၤာရီတိုင္း- တိုင္း၏ ၿမိဳ႕ေတာ္သည္ ထား၀ယ္ၿမိဳ႕ ျဖစ္သည္။<br />(၅) မႏၲေလးတိုင္း- တိုင္း၏ ၿမိဳ႕ေတာ္သည္ မႏၲေလးၿမိဳ႕ ျဖစ္သည္။<br />(၆) စစ္ကိုင္းတိုင္း- တိုင္း၏ ၿမိဳ႕ေတာ္သည္ စစ္ကိုင္းၿမိဳ႕ ျဖစ္သည္။<br />(၇) မေကြးတိုင္း- တိုင္း၏ ၿမိဳ႕ေတာ္သည္ မေကြးၿမိဳ႕ ျဖစ္သည္။<br />(၈) ကရင္ျပည္နယ္- ျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္သည္ ဘားအံၿမိဳ႕ ျဖစ္သည္။<br />(၉) ကယားျပည္နယ္- ျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္သည္ လြယ္ေကာ္ၿမိဳ႕ ျဖစ္သည္။<br />(၁၀) ကခ်င္ျပည္နယ္- ျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္သည္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ ျဖစ္သည္။<br />(၁၁) ခ်င္းျပည္နယ္- ျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္သည္ ဟားခါးၿမိဳ႕ ျဖစ္သည္။<br />(၁၂) မြန္ျပည္နယ္- ျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္သည္ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕ ျဖစ္သည္။<br />(၁၃) ရခိုင္ျပည္နယ္- ျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္သည္ စစ္ေတြၿမိဳ႕ ျဖစ္သည္။<br />(၁၄) ရွမ္းျပည္နယ္- ျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္သည္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ ျဖစ္သည္။<br /><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Administrative_divisions_of_Burma">http://en.wikipedia.org/wiki/Administrative_divisions_of_Burma</a><br /><b>ျမန္မာ့ရိုးရာ၊ ေရးထံုးလာ၊ ၃၅-ျဖာ ဗ်ည္း။ ။</b> ျမန္မာမႈ အလိုအားျဖင့္ သဒၵျဗဴဟာက်မ္း, ေ၀ါဟာရတၳ ပကာသနီက်မ္း, လယ္တီသင္ပုန္းႀကီး သံခိပ္က်မ္းတို႕ အဆို ေအာက္ပါ ၃၅-လံုးတို႕ ျဖစ္၏၊ <br />က, ခ, ဂ, ဃ, င,<br />စ, ဆ, ဇ, စ်, ည,<br />ဋ, ႒, ဍ, ဎ, ဏ, <br />တ, ထ,ဒ, ဓ, န, <br />ပ, ဖ, ဗ, ဘ, မ, <br />ယ, ရ, လ, ၀, သ, ဟ, ဠ,<br />-ံ, -့, -း ။ <br /><br /><b>ျမန္မာ့ေရွးရိုးအက ၁၂-မ်ိဳး။ ။</b> <br />(၁) ေဗာင္းေတာ္ အက၊ <br />(၂) မွန္ေတာ္ရႈအက၊ <br />(၃) ပန္းစိုက္ အက၊ <br />(၄) သားပိုက္ အက၊ <br />(၅) ေက်ာက္ေကာက္ အက၊ <br />(၆) ဆံေတာ္သိမ္း အက၊ <br />(၇) ဖ်င္းခ်င္ အက၊ <br />(၈) ဖ်င္း ဖ်တ္ဖ်တ္ အက၊ <br />(၉) ခြၽတ္ႀကီး အက၊ <br />(၁၀) ခြၽတ္ငယ္ အက၊ <br />(၁၁) ထပီ အက၊ <br />(၁၂) ကေရာင္း အက။<br /><br /><b>ျမမ်ိဳး ၆-ျဖာ၊ ရတနာ၊ မိန္႕မွာ မဏိသွ်တ္။ ။</b> မဏိသွ်ၾတက်မ္းလာျမေက်ာက္ ရတနာမ်ိဳးေျခာက္ပါး။ <br />(၁) သာခြါ- အလင္းေရာင္ရွိေသာ စိမ္းႏုေသြး၊ <br />(၂) ကကၠရာ- သခြါးခြံေရာင္ ေျပာင္စိမ္းစိမ္းရင့္၊ <br />(၃) မူလီ- မြဲေျခာက္ေသာစိမ္းေရာင္ေသြး၊ <br />(၄) ၀င္သ၀တ္ - ထြန္း၀င္းေသာစိမ္းေရာင္ေသြး၊ <br />(၅) ကိတၳပတ္- ေရႊပိုးေကာင္ လည္ကုပ္ညႇာ အဆင္း။<br /><b><br />ျမန္ျမန္သြားရန္ မေလ်ာ္သူ ၄-မ်ိဳး။ ။</b> လ်င္ျမန္စြာ သြားျခင္းငွါ မတင့္မေလ်ာက္ပတ္ ဟူ၏။ ဓမၼပဒ ။႒။ ပ-အုပ္၊ ၂၄၆။ <br />(၁) အဘိသိက္သြန္းဆဲ သြန္းၿပီးေသာ မင္း၊ <br />(၂) ကႀကိဳးတန္ဆာ ဆင္ယင္ထားေသာ မဂၤလာဆင္ေတာ္၊ <br />(၃) ရေသ့, ရဟန္း၊ <br />(၄) မိန္းမ။<br /><br /><b>« ျမာ »</b><br /><br /><b>ျမားေရး ၆-ပါး၊ သရုပ္ျပား၊ ပိုင္းျခား ေ၀ဘန္သိ။ ။</b> ထိုထို ရာဇ၀င္ မဟာ၀င္နိပါတ္ေတာ္<br />တို႕၌ ေလးပစ္ကစား ေလးတင္ပြဲမ်ား က်င္းပေသာအခါ မိမိတို႕ေလးျဖင့္ ပစ္လိုက္ေသာ ျမႇား၏ ဆန္းၾကယ္ေသာ အေရးအခင္း ၆-ပါးကိုေခၚဆိုသည္၊ 'ေဇတကုမၼာ ျပဇာတ္လာ'။<br />(၁) ၀ဇီရဟတ္၊ လက္ရံုးတန္ေဆာင္၊ စက္ဘုန္းေရာင္ႏွင့္၊ သက္ဆံုးေအာင္ ငွက္ဘီလူးကို၊ မထားဘူး သတ္ေတာမည္။ နတ္ယႏၲရား၊ အေျဖာင့္တမ်ဥ္း၊ ေတာင့္တြင္သြင္းသည့္၊ စိန္စဥ္းသြား။ အင္းဇယားက်၊ ျမားေရးကို ျပရလွ်င္၊ လက္မ တတြက္၊ လွ်ပ္တျပက္တြင္၊ ျမားခ်က္ တေထာင္၊ သြားလ်က္ေဆာင္။ ေတာင္၀ကၤပတ္၊ တေထာင္ အေကာက္၊ ေခ်ာင္ တေရွာက္မွာ၊ ေၾကာင္, ေမ်ာက္, ယုန္၀ပ္ေစေတာ့၊ လြတ္ရမည္ မမွတ္ႏွင့္၊ ထပ္၍က်ေသာ "၀ကၤေ၀ဒိ"ျမားေရးလည္း တပါး။<br />(၂) ျမားျပာသာဒ္ ေ၀၊ ပတ္ပတ္ေခြတဲ့၊ ေန၀န္း လ၀န္း၊ ေလးကြၽန္းပံုစံ၊ ေရကန္ ေရတြင္း၊ ပံုးေတာင္း<br />စၾကာ၊ သက္ဆင္းလာသို႕၊ ျမားျဖာျခင္း၊ ယင္းကို စကၠ၊ ေခြဘိအေရး၊ ေ၀ဒိ ေပးတဲ့၊ ျမားေရးျပ။<br />(၃) ေ၀ႆ၀ေဏၰာ၊ ေရႊလွံအဖ်ား၊ သန္လ်က္သြားကို၊ ျမားမေကာ။ ေဇာဗီသကြက္၊ တာသြင္းစက္ကို၊ တခ်က္မလြဲ၊ ခ်ိန္တူ အစက္၊ ျမဴမကြက္၊ ထက္၀က္ခြဲ၊ စြဲေအာင္ ပစ္ႏိုင္ေသာ"ခဂၢေ၀ဒိ" ျမား။ <br />(၄) တပါးေကစိ၊ ကဗ်ည္းတဆူ၊ တနည္းမူ၊ အယူရွိသည္မွာ၊ မိဂါသန၊ သရဘသား၊ ဧသနီဟု၊<br />သံုးလီျပား၊ ၿမီးဖ်ားေသးမွ်င္၊ ေမြးတပင္ကို လက္စင္အစြဲ၊ တမ်ဥ္းဆြဲ၍၊ မလြဲေအာင္ ပစ္ႏိုင္ေသာ "၀ါလေ၀ဒိ" ျမား။<br />(၅) မိုက္ေမွးသန္းေခါင္၊ မိုးေမွာက္က်နယ္၊ လ ကြယ္အမွန္၊ေကာင္းကင္ထက္က၊ ငွက္မည္သံကို၊ နာခံ ပစ္ခ်ႏိုင္ေသာ"သဒၵေ၀ဒိ"ျမား။<br />(၆) လိပ္, ငါး, မိေက်ာင္း၊ ေရေအာင္းသတၱ၀ါ၊ မၿငိမ္မသက္၊ အရွိန္ယက္တြင္၊ ျမားခ်က္ပါေအာင္၊ မဟာ သရဘဂၤ ဇာတ္ကိုစြဲ၍၊ ေရ၀ဲကို အေျဖာင့္က်ေသာ "ဥဒကေ၀ဒိ"ျမား၊ ေလးပါး, ငါးပါး၊ ေျခာက္ပါးျခင္းရာ၊ ဆက္ေရွးမျပတ္၊ ေလးအတတ္ကို၊ ကမ္းခတ္၍ လာခဲ့တယ္၊ ငါဟဲ့ေယာက်္ား၊ ေဇာ တရတ္မင္း၊ ဘယက္တြင္းက၊ သက္သြင္းလို႕ ဖြားသူမို႕၊ သိၾကားလက္ခ်ိန္၊ ေလးရန္ႏွိမ္ႏွင့္၊ ဇီ၀ိန္ ျဖတ္ေတာ့မည္၊ ေတာင္ထပ္၍ ေတာအုပ္၊ သမုဒ္မွာ ခိုႏိုင္ခို၊ ျမင္းမိုရ္မွာ ပုန္းႏိုင္ပုန္း၊ ၀န္းလံုးစကၠ၀ါ၊ ဆယ္မ်က္ႏွာတြင္၊ စိႏၲာမုနိ၊ မေနာ မယိဒၶိ၊ ဣစၦိတ ျမား၊ စိန္စဥ္းသြားကို၊ မထားဘူး လႊတ္လိုက္မည္၊ ၀သ၀တၱီ ဘံုဆံုးေအာင္၊ မီးဟံုးဟံုး ေတာက္ေရာ့ လဟယ္။<br /><br /><b>ျမားေရး ၁၂-ပါး၊ တနည္း။ ။ </b>ျမားပစ္နည္း တဆယ့္ႏွစ္မ်ိဳး ဗုဒၶ၀င္အ႒ကထာ။ <br />(၁) သရပဋိဗာဟန- ျမားကို ျမားခ်င္း ခတ္မိေအာင္ပစ္နည္း၊ <br />(၂) စကၠမိ၀- ျမားပတ္လည္ လက္ထဲသို႕ ၀င္လာေအာင္ပစ္နည္း၊ <br />(၃) သရလ႒ိ- ျမားႏြယ္ကဲ့သို႕ က်ေအာင္ ပစ္နည္း၊ <br />(၄) သရ ရဇၨဳ- ႀကိဳးကဲ့သို႕က်ေအာင္ ပစ္နည္း၊ <br />(၅) သရေ၀ဓိ- ျမားကို ျမားခ်င္း ထြင္း၍ သြားေအာင္ ပစ္နည္း၊ <br />(၆) သရပါသာဒ- ျမားျပာသာဒ္ကဲ့သို႕ က်ေအာင္ ပစ္နည္း၊ <br />(၇) သရမ႑ပ- ျမားမ႑ပ္ကဲ့သို႕ က်ေအာင္ပစ္နည္း၊ <br />(၈) သရေသာပါက- ျမားေစာင္းတန္း ကဲ့သို႕ က်ေအာင္ ပစ္နည္း၊ <br />(၉) သရပါကာရ- ျမားတံတိုင္း ကဲ့သို႕ က်ေအာင္ ပစ္နည္း၊ <br />(၁၀) သရေပါကၡရဏီ- ျမားေလးေထာင့္ကန္ကဲ့သို႕ က်ေအာင္ ပစ္နည္း၊ <br />(၁၁) သရပဒုမာ- ပဒုမၼာၾကာပြင့္ ကဲ့သို႕ ျဖစ္ေအာင္ ပစ္နည္း၊ <br />(၁၂) သရ၀ႆက- ျမားမိုဃ္းရြာသကဲ့သို႕ က်ေအာင္ ပစ္နည္း။<br /><br /><b>« ျမဴ »</b><br /><br /><b>ျမဴမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။ </b>တြန္းကန္ လႈပ္တက္တတ္ေသာ ဓာတ္သေဘာ ငါးပါး။ <br />(၁) ပရမာဏုျမဴ- နတ္မ်က္စိျဖင့္ ျမင္ေကာင္းေသာ ေကာင္းကင္၌ လြင့္သြားေနသည့္ ျမဴမႈန္ငယ္ ကေလးမ်ိဳး၊ <br />(၂) အဏုျမဴ- ပရမာ ဏုျမဴ ၃၆-လံုးခန္႕ ပမာဏ ေနေရာင္ျခည္ လင္းထိုးသည့္ အေပါက္ငယ္၌ သြားလာ လြင့္ျမဴးေနေသာ ျမဴမႈန္မ်ိဳး၊<br />(၃) တဇၨာရီျမဴ- အဏုျမဴ ၃၆-လံုးခန္႕ ပမာဏ လူစသည္ သြားလာေသာအခါ လြင့္ထသည့္ ျမဴမႈန္မ်ိဳး၊ <br />(၄) ရထေရဏုျမဴ- တဇၨာရီျမဴ ၃၆-လံုးခန္႕ ပမာဏ ရထားç လွည္းတို႕ သြားလာေသာအခါ လြင့္ထသည့္ ျမဴမႈန္မ်ိဳး၊ <br />(၅) လိကၡာျမဴ- ရထေရဏုျမဴ ၃၆-လံုးခန္႕ ပမာဏ လူတို႕၏ လက္ေျခ၌ ကပ္သည့္ ျမဴမႈန္မ်ိဳး။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ ၎င္း ၇-လံုး သန္းဥေကၡာင္း တလံုး၊ ၎င္း ၇-လံုး စပါးတလံုး၊ ၎င္း ၇-လံုးကို တလက္သစ္၊ ၁၂-လက္သစ္- တထြာ၊ ႏွစ္ထြာ-တေတာင္၊ ေလးေတာင္-တလံ ဟု တာဖြဲ႕ၾကေလသည္။<br /><br /><b>« ေျမ »</b><br /><br /><b>ေျမႀကီးလႈပ္ျခင္း အေၾကာင္း ၉-ပါး။ ။</b> ၎င္း သရုပိကို(ငလ်င္လႈပ္ျခင္း အေၾကာင္း ၉-ပါး)၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b>ေျမခံရက္ ၁၆-ပါး။ ။</b> ေျမခံ ေရြးနည္း ဟူ၏၊ ၎င္းကို ေအာက္ပါလကၤာျဖင့္ သိပါ၊ <br />"ေလာကီလူမ်ား၊ အမ်ိဳးသားတို႕၊ သိထားေစရန္၊ ေျမခံက်မ္းမွတ္၊ ဇရပ္အိမ္ေက်ာင္း၊ ေဆာက္တံုေရွာင္းေသာ္၊ <br />နေတၱာ္,ေခါင္, ၾကဴး၊ ျပာ, ကူး, ဆုန္, ေပါင္း၊ ေဆာက္ေကာင္း ေျခာက္လ၊ မွတ္ကုန္ၾကေလာ့။ <br />ဆန္းထ စင္စစ္၊ ႏွစ္, သံုး, ငါး, ခြန္၊ ေကာင္းမြန္ တဆယ္၊ ၁၃-သြယ္ေရး၊ ဆယ့္ေလး, ဆယ့္ငါး၊ <br />ဆန္းျငားမွန္သစ္၊ ရက္ေကာင္းျဖစ္၏။ ။ <br />လဆုတ္ျဖစ္မႈ၊ တစ္, ေလး, ေျခာက္, ရွစ္၊ ကိုး, ဆယ့္ႏွစ္ေရး၊ ဆယ့္ေလး, ဆယ့္ငါး၊ ေန႕ကား ဆင္,ၾကြက္၊ <br />ပူးရက္ကို ေရွာင္၊ အက်ိဳးေဆာင္သည္၊ ေကာင္းေအာင္ ဆန္း, ဆုတ္ ေျမခံတည္း။<br /><br /><b>ေျမမ်ိဳခံရသူ ၅-ေယာက္။ ။ </b>မိလိႏၵပဥႇာ ပါဠိေတာ္။ ၁၀၈။ေဂါတမဘုရားရွင္ သာသနာေတာ္ အတြင္း၌ အရွင္လတ္လတ္ ေျမမ်ိဳးသြားသူ ငါးေယာက္။ <br />(၁) ေဒ၀ဒတ္ ရဟန္း၊ <br />(၂) စိဥၥမာန မိန္းမယုတ္၊ <br />(၃) သုပၸဗုဒၶ သာကီ၀င္၊ <br />(၄) နႏၵက ဘီလူး၊ <br />(၅) နႏၵမည္ေသာ လုလင္။<br /><br /><b>ေျမမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။</b> လယ္ ယာ ဥယ်ာဥ္ အိမ္ရာ ေက်ာင္းရာ စသည့္တို႕၌ ေရြးခ်ယ္ စီစစ္ ၾကရာသည္၊ ပထ၀ီသွ်ၾတမွ။<br />(၁) အဆင္းျဖဴျငား၊ ေျမပုဏၰား၊ စီးပြားျဖစ္တတ္စြာ။ ေျမမင္းပုဏၰား၊ ေက်ာင္းအိမ္မ်ား၊ ေဆာက္ထား ဇရပ္ပါ၊ <br />(၂) အဆင္းနီလြင္၊ ေျမ ဘုရင္၊ မင္းလွ်င္ ျဖစ္တတ္ပါ။ ေျမဘုရင္မွာ၊ နန္းေတာ္ရာ၊ ခ်ဳပ္ျခာ မင္းစိုးမွာ၊ <br />(၃) အဆင္းနက္က၊ ေျမ ဒါသ၊ ဒုကၡေဘးေတြ႕ရာ။ ေျမ ဒါသမွာ၊ ဥယ်ာဥ္ပါ၊ လယ္ယာလုပ္ကိုင္ရာ၊ <br />(၄) အဆင္း၀ါဘိ၊ ေျမ ပကတိ၊ သုခိ အေ၀ရာ။ ေျမပကတိမွာ၊ ရဟန္းသာ၊ ေနရာေလ်ာ္လွပါ၊ <br />(၅) အဆင္းျပာလွ်ံ၊ ေကသပံ၊ ႏိုင္ငံတည္ေထာင္ရာ။<br /><br /><b>« ျမိဳ႕ »</b><br /><b><br />ၿမိဳ႕၏အစာ ၄-ပါး။ ။</b> တိုင္း ႏိုင္ငံေတာ္ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ား၌ ထိုေလးပါး ေပါမ်ားစြာ ရွိရမည္ဟု ဟိုေလသည္။ <br />(၁) ပါေထယ်- ဆန္, စပါး, စားနပ္ရိကၡာ၊ <br />(၂) ဗီဇ- မ်ိဳးေစ့အစံု၊ <br />(၃) ေတလာဒိ- ဆီဦး ေထာပတ္ ေဆး၀ါးစံု၊ <br />(၄) က႒ဳဒက- ျမက္, ထင္း, ေရ။<br /><br /><b>ၿမိဳ႕ေတာ္၏ အဂၤါ ၇-ပါး။ ။ </b>ႏိုင္ငံ၏ၿမိဳ႕ေတာ္ သို့မဟုတ္ မင္းေနျပည္၌ ရွိထားရမည့္ အရာမ်ား၊ သတၱဂုၤတၱရ ပါဠိေတာ္။ <br />(၁) ရန္သူတို့ ဖ်က္ႏိုင္ခက္သည့္ ခိုင္ခံ့ေသာ တံတိုင္းၿမိဳ႕ရိုးတံခါး၊ <br />(၂) နက္က်ယ္သည့္ က်ံဳးေျမာင္း၊ <br />(၃) က်ယ္ေသာ သူရဲေျပး, ပစ္ေပါက္ ကာပါ, ကတုတ္၊ <br />(၄) ထက္ျမက္ျပင္းထန္ စူးရွသည့္ လက္နက္ ခဲယမ္း မီးေက်ာက္ အမ်ားအျပား၊ <br />(၅) ရဲမက္ဗိုလ္ပါ စစ္သည္ ရထား အမ်ားအျပား၊ <br />(၆) လိမ္မာ ပါးနပ္ေသာ တံခါးေစာင့္ ကင္းတပ္၊ <br />(၇) ျမင့္ေသာ ၿမိဳ႕တံတိုင္း။<br /><br /><b>ၿမိဳ႕ေတာ္၏ အဂၤါ ၇-ပါး၊တနည္း။ ။ </b>ရာဇနီတိမွ။ <br />(၁) ဘုရင္မင္းျမတ္၊ သို႕မဟုတ္ သမၼတ ရွိရျခင္း၊ <br />(၂) တရားသူႀကီး အမတ္မ်ား၊ <br />(၃) မဟာမိတ္မင္းမ်ားç ၎င္းတို့၏ သံႀကီး တမန္ႀကီးမ်ား၊ <br />(၄) ရတနာဆယ္ပါး စပါးဘ႑ာမ်ား၊ <br />(၅) ခိုင္လံုေသာတံခါး ၿမိဳ႕ရိုး တံတိုင္း က်ံဳးေျမာင္းမ်ား၊ <br />(၆) ပိုင္နက္တိုင္းကား စည္ကား က်ယ္ျပန္႕ျခင္း၊ <br />(၇) စစ္တပ္အင္အားႏွင့္ ျပင္ထန္ေသာလက္နက္ ခဲ ယမ္း မီး ေက်ာက္အစံု ေပါမ်ားး ေတာင့္တင္းျခင္း။<br /><br /><b>ၿမိဳ႕ေတာ္သာယာ၊ ၿငိမ့္ေညာင္းျငာ၊ ၁၀-ျဖာ အသံမ်ိဳး။ ။ </b>ေနျပည္ေတာ္တို႕၌ မစဲမဆိတ္ေသာ အသံ ဆယ္ပါးကို ဆိုသည္၊ ၎င္း ဆယ္ပါးကို မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္၌ <br />"ဆင္သံ, ျမင္းသံ, ရထားသံ, စည္ႀကီးသံ, မုရိုးစည္သံ, ေစာင္းျငင္းသံ, သီခ်င္းသံ, 'ခရုသင္း, ႏွဲ, ေျပြ, ခရာသံ', <br />ေၾကးနင္း ခြက္ခြင္းသံ, စားၾကပါ- ေသာက္ၾကပါ ဟူေသာ အသံ, မ်ားဟု မိန္႕ဆိုထားသည္။<br /><br /><b>ၿမိဳ႕ျပည္ရြာမ်ား၊ မ်ိဳး ၆-ပါး။ ။ </b>၎င္းသရုပ္အဓိပၸါယ္ကို(ျပည္ရြာ အျပား၊ မ်ိဳး ၆-ပါး)၌ ျပခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b>ၿမိဳင္ႀကီး ၈-သြယ္၊ ကဗ်ာ၀ယ္၊ ဆန္းက်ယ္ အမည္မ်ား။ ။ </b>ေတာေဟ၀န္၏ပရိယာယ္<br />မ်ိဳး ၈-ပါး။ <br />(၁) ၿမိဳင္- စိမ့္စမ္း သစ္ပင္တို႕ျဖင့္ ၿမိဳင္ဆိုင္ေသာေတာမ်ိဳး၊ <br />(၂) ဂႏိုင္- အလြန္နက္နဲ ထူထပ္ေသာ ေတာႀကီးမ်ိဳး၊ <br />(၃) ရဂံု- သာေမာဘြယ္ေကာင္းေသာ သာမာန္ေတာကေလးမ်ိဳး၊ <br />(၄) စံု- ဤေတာမွ ထိုေတာတိုင္ေအာင္ လမ္းခရီးရွိသည့္ ေတာတန္းမ်ိဳး၊ <br />(၅) ခင္တန္း- ျခံဳငယ္ျခံဳၾကီးတို႔ျဖင့္ စီတန္း နိမ့္ျမင့္လ်က္ ေပါက္ေသာေတာမ်ိဳး၊ <br />(၆) ျပား- ရႊံ႕ညြန္ထူေျပာေသာ ေတာမ်ိဳး၊ <br />(၇) အင္တိုင္း- ေက်ာက္ကုန္းေက်ာက္စရစ္ ထူေျပာ၍ ျမက္ေျခာက္သစ္ပင္ေႏွာသည့္ ေတာမ်ိဳး၊ <br />(၈) ေစးပ်စ္- စည္း႐ိုးသစ္ပင္ ထူထပ္ေသာေတာ။<br /><br /><b>« မြ »</b><br /><br /><b>မြန္တိုင္း ၃-ရပ္။ ။ </b>ကလ်ာဏီ ေက်ာက္စာမွ သာသနာေတာ္ ၂၀၀၂-ခုႏွစ္၊ သကၠရာဇ္ ၈၂၀-ေရာက္ေသာအခါ ဟံသာ၀တီျပည္ႀကီး၀ယ္ ဓမၼေစတီ အမည္တြင္ေသာ ရာမာဓိပတိမင္းသည္၊ <br />(၁) ဟံသာ၀တီ မ႑လ- ပခူးတိုင္း၊ <br />(၂) ကုသိမ မ႑လ- ပုသိန္တိုင္း၊ <br />(၃) မုတၱမ မ႑လ- သထံုတိုင္းတည္းဟူေသာ မြန္တိုင္း ၃-ရပ္ကို အုပ္ကြပ္ပိုင္ထားလ်က္ တရားႏွင့္အညီ မင္းျပဳသတည္း။<br /><br /><b>မြန္မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။ </b>သာသနာလကၤာရစာတန္းမွ။ <br />(၁) မြန္တိ၊ <br />(၂) မြန္စ၊ <br />(၃) မြန္ည။<br /><br /><b>မြန္မ်ိဳး ၄-ပါး။ ။ </b><br />မြန္တ, မြန္ညန္၊မြန္နန္, မြန္သိ၊ မွတ္ဘိေလရိုး၊ တလိုင္းမ်ိဳးတည့္။ (ဇမၺဴ႕တံဆိပ္က်မ္းမွ)<br /><br /><b>ေမြးစားသားမ်ိဳး ၂-ပါး။ ။</b><br />(၁) ရပ္သိ ရြာသိ ထင္ထင္ရွားရွား အေမြခံအေမြစား ေမြးစားျခင္းမ်ိဳးကို ကိတၱိမ ေမြးစားျခင္းဟု ေခၚဆိုသည္၊ <br />(၂)သနား၍ ေကာက္ယူ ေမြးစားျခင္းမ်ိဳးကို အပတိ႒ ေမြးစားျခင္းေခၚသည္၊ <br />ကိတၱိမ ေမြးစားျခင္းက အပတိ႒ ေမြးစားျခင္းထက္ သာ၍ ခိုင္မာသည္၊ အပတိ႒ ေမြးစားျခင္း ခံရေသာသူသည္ ေမြးစားေသာမိဘမ်ားႏွင့္ ခြဲခြါသြားလွ်င္ ထိုေမြးစားေသာ မိဘတဦးဦးႏွင့္ မူလက တစံုတရာ ေဆြမ်ိဳးမေတာ္ခဲ့ေသာ္- ေဆြမ်ိဳးဆက္ ျပတ္ေလသည္ ဟူ၏၊ ဓမၼသတ္ေပါင္းခ်ဳပ္ ပဌမတြဲ ပုဒ္မ ၁၉၉- ၂၀၀၊ သားရင္း သမီးရင္းႏွင့္ ကိတၱိမေမြးစားေသာ သားသမီးမရွိမွသာ ေမြးစားေသာ မိဘမ်ားႏွင့္ အတူေန အပတိ႒ သားသမီးမ်ား အေမြ ဆိုင္သည္ ဟူ၏။<br /><br /><b>ေမြးဖြားစကို၊ စကားဆို၊ပုဂၢိဳလ္ ၄-ေယာက္ အဘယ္နည္း?။ ။</b> <br />(၁) ေ၀ႆႏၲရာဇာတ္ေတာ္လာ ေ၀ႆႏၲရာ မင္းသား၊ <br />(၂) မေဟာသဓဇာတ္ေတာ္လာ မေဟာသဓာ အမတ္၊ <br />(၃) ဗုဒၶ၀င္က်မ္းလာ သိဒၶိတၳကုမာရ မင္းသား၊ <br />(၄) အမၺ႒ဇာတ္လာ ဥကၠာကမင္းႀကီး၏ ဒိသာေခၚ ကြၽန္မမွေမြးဖြားေသာ'ကဏွ'၊ ၎င္းကိုစြဲ၍ ကဏွာယနအႏြယ္ ပုဏၰားမ်ိဳး ျဖစ္လာသည္။<br /><br /><b>« မွ »</b><br /><br /><b>မွဴးမတ္တို႕ဂုဏ္ အဂၤါ ၈-ပါး။ ။ </b>အမတ္ႀကီးတို႕၌ ျပည့္စံုရမည့္ဂုဏ္ အဂၤါရွစ္ပါး။ <br />(၁) ဗာဟုႆုေတာ- အျမင္အၾကား မ်ားရျခင္း၊ <br />(၂) သီလ၀ေႏၲာ- သီတင္းသီလ ရွိရျခင္း၊ <br />(၃) သူေရာ- ရဲစြမ္းသတၱိ ရွိရျခင္း၊ <br />(၄) မဟုႆာေဟာ- လံု႕လထၾကြ ရွိရျခင္း၊ <br />(၅) အကၡ၀ိေဓာ- မႈခင္းကိစၥျပီးေျမာက္ေရးကို စစ္ေဆးေလ့လာရျခင္း။ <br />(၆) ဗလဓေရာ- ကိုယ္အားဥာဏ္အား ဗလႏွစ္ပါးရွိရျခင္း၊ <br />(၇) ဓီတိမာ- အဂတိ ၄-ပါး မလိုက္စားရ မမွားရျခင္း၊ <br />(၈) ၀ုၯု၀ိလာေသာ- ခန္႕ညားရိုေသဘြယ္ေသာ ရုပ္ဆင္းကိုယ္၀ါရွိရျခင္း။<br /><br /><b>မွဴးမတ္မ်ိဳးျပား၊ ၁၄-ပါး၊ မိန္႕ၾကား အဘိဓာန္။ ။</b> ၎င္း သရုပ္ကို (အမတ္မ်ိဳး ၁၄-ပါး)၌ ရႈပါေလ။<br /><br /><b>ေမွာ္ပညာမ်ိဳး ၆-ပါး၊ ၆-လီ။ ။</b> ေမွာ္ပညာ အတန္းအစား ဂိုဏ္းေပါင္းမည္မွ်ပင္ မ်ားေစကာမူ မေဟသရက်မ္း၊ ကေ၀သာရက်မ္း၊ သရဘူက်မ္းစေသာ က်မ္းႀကီးတို့၌။ <br />(၁) ေဆး ေမွာ္၊ <br />(၂) ရုကၡမူ ေမွာ္၊ <br />(၃)အင္း ေမွာ္၊ <br />(၄)ပထမံ ေမွာ္၊ <br />(၅) စမ ေမွာ္၊ <br />(၆) သမာဓိ ေမွာ္ <br />ဟူ၍ ၆-ဆူမွ် လာရွိေလသည္၊ ထိုေမွာ္ႀကီး ၆-ဆူမွတပါးလည္း မိမိတို့ႏွစ္သက္ရာ ဂိုဏ္းဆရာႀကီးမ်ား၏ <br />ယူဆခ်က္အရ ဂိုဏ္းခြဲေမွာ္ ဟူ၍ ၆-ဆူရွိျပန္သည္ကား။ <br />(၁) ရုကၡစိုး ေမွာ္၊ <br />(၂) အ႒ာရသ ေမွာ္၊ <br />(၃) ပိဋက ေမွာ္၊ <br />(၄) မဟိဒၶိ ၀ိပႆနာ ေမွာ္၊ <br />(၅) ေဒ၀ရာသီ ေမွာ္၊ <br />(၆) ေဒ၀ီသူရႆတီ ေမွာ္ ဟု ေျခာက္ပါး ျပားျပန္၏။</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7520634648516602534-5228251310121491449?l=thupya2010pa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520634648516602534.post-4242039517427345012010-07-25T05:34:00.001-07:002010-07-25T05:34:51.817-07:00<strong>မုေ႒ာ ၉-ဆူ၊ တည္ေတာ္မူ၊ စည္သူ မင္းေလာင္းျမတ္။ ။ </strong>အေလာင္းစည္သူမင္းႀကီး <br />တိုင္းခန္းလွည့္ လည္ရာ မေလးကြၽန္းမွ သိၾကားနတ္တို႕ဆက္လိုက္ေသာ သရကၡန္ေခၚ သာရဂႏၶ နံ႕သာသစ္ကို ပုဂံသို႕ ဆိုက္ေရာက္ေသာအခါ 'မု႒ိ' ေခၚ လက္တဆုပ္ပမာဏစီ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္ ၉-ဆူထုေတာ္မူ၍ ေစတီပုထိုး ထည္ထား ကိုးကြယ္ေတာ္မူေၾကာင္းႏွင့္ သိရ၏၊ ဤ၌ မု႒ိ ပါဠိမွ- မုေ႒ာ ျဖစ္လာကာ လက္တဆုပ္ပမာဏကို ေခၚဆိုေၾကာင္း မွတ္ရာ၏။<br />အတြင္းမုေ႒ာ ၉-ဆူ။ <br />(၁) စႀကံ မုေ႒ာ၊ <br /><a name='more'></a>(၂) ဆီးေတာ မုေ႒ာ၊ <br />(၃) သစၥာရ မုေ႒ာ၊ <br />(၄) ဆည္းလည္း မုေ႒ာ၊ <br />(၅)ေရႊေတာင္ဦးမုေ႒ာ၊ <br />(၆) ေတာင္ငယ္ေလးမ်က္ႏွာ မုေ႒ာ၊ <br />(၇) လမ္းလြဲ မုေ႒ာ၊ <br />(၈) နံကိုင္း မုေ႒ာ၊ <br />(၉) ဂူနီ မုေ႒ာ။<br /><br />အျပင္မုေ႒ာ ၉-ဆူ။<br />(၁)ျပင္စႀကံ မုေ႒ာ၊ <br />(၂) ရန္ေအာင္ျမင္ မုေ႒ာ၊ <br />(၃) သမာန္ မုေ႒ာ၊ <br />(၄) ကန္ေတာ္ေအာက္ မုေ႒ာ၊ <br />(၅) ရွားေတာ မုေ႒ာ၊ <br />(၆) ပုည မုေ႒ာ၊ <br />(၇) ငွက္ျမတ္နား မုေ႒ာ၊ <br />(၈) ပဲ၀ဲမုေ႒ာ၊ <br />(၉) ေခ်ာက္ဘုရားလွ မုေ႒ာ။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ဤ၌ အမည္ႏွင့္ ေနရာ႒ာနတို႕ကို အမ်ိဳးမ်ိဳး အဆိုရွိၾက၏၊ ပညာရွိမ်ားထံ အမွန္မူ၍ ယူၾကပါကုန္။<br /><br /><strong>မုဆိုးမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> ပါဏာတိပါတ္ျဖင့္ သက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း ၪပသူလူၾကမ္းႀကီး ၃-ဦး။ <br />(၁) မာဂ၀ိက- သားမုဆိုး, သားသတ္သမား၊ <br />(၂) သာကုဏိက-ငွက္မုဆိုး, ၾကက္ ငွက္သတ္သူ၊ <br />(၃) ေက၀႗-ေရမုဆိုး, တံငါ, အင္းသားႀကီးမ်ား။<br /><span id="fullpost"><br /><strong>မုတၱမ ၃၂-ၿမိဳ႕။ ။ </strong>မြန္တိုင္း ၃-ရပ္တြင္ မုတၱမ မ႑လေခၚ သထံုတိုင္း၏ ၿမိဳ႕မ်ား။ <br />ေကာ့ပိန္, က်ိဳင္း, ဇြယ္ယ, က်ိတ္, ေအာက္သို႕, ျမ၀တီ, ေပါင္, သဇိုစ္, ထားက်ိဳင္, လႈိင္းဘြဲ႕၊ (၁၀) <br />ေမာ္လၿမိဳင္, အထရံ, ၀ယ္ေယာ္, ပါခဂူ, လမိုင္း, ေရး, ဘီလူးကြၽန္း, ဓရယ္, ဇရာ, ကြန္း၊ (၂၀)<br />ဇမိ, လကြန္းဗ်ည္း, ၿမိဳင္, အလႈိင္, ယင္းၿငိမ္း, ေကာ့, တို၀န္း, အီဗ်စ္, အိပဲ, တိုက္ကလား၊ (၃၀) <br />ယင္အံု၊ ဘံုဂမိ (၃၂) တို႕တည္း။<br /><br /><strong>မုဒၶဇအကၡရာ ၇-လံုး။ ။ </strong>လွ်ာဖ်ားထိပ္ကေလးျဖင့္ အာေစာက္ကို ထိ၍ ရြတ္ဆိုရေသာ အကၡရာမ်ိဳး ၇-ပါး။ <br />"ဋ, ဌ, ဍ, ဎ, ဏ, ရ, ဠ"<br /><strong><br />မုနိအျပား၊ မ်ိဳး ၆-ပါး၊ ၀ပ္တြား ေတာင္းဆုယူ။ ။</strong> သူေတာ္ေကာင္း သူျမတ္ေလာင္း<br />ေျခာက္ပါး၊ စူဠနိေဒၵသ ပါဠိေတာ္ ၇၄။ <br />(၁) အာဂါရ မုနိ- သာသနာေတာ္၏ အဆံုးအမခံသူ လူႏွင့္ ပေဒသရာဇ္, ဧကရာဇ္စေသာ မင္းမ်ား၊ <br />(၂) အနာဂါမုနိ-ပုထုဇဥ္ သီလ၀ႏၲရဟန္း၊ <br />(၃) ေသကၡမုနိ- ေအာက္မဂ္ ေအာက္ဖိုလ္ က်င့္ဆဲ ေသကၡပုဂၢိဳလ္ ၇-ေယာက္၊ <br />(၄) အေသကၡမုနိ- ရဟႏၲာပုဂၢိဳလ္၊ <br />(၅) ပေစၥက မုနိ- ဘုရားငယ္ ပေစၥကဗုဒၶါ၊ <br />(၆) မုနိ မုနိ- မုနိတို႕၏အသွ်င္ ဘုရားသခင္။<br /><br /><strong>မုသာ၀ါဒ အဂၤါ ၄-ပါး။ ။ </strong>လူမ်ား မုသာ၀ါဒသိကၡာပုဒ္ ပ်က္စီးျခင္းအဂၤါ ၄-ပါး၊ ၎င္း အဂၤါ ၄-ပါးႏွင့္ျပည့္စံုမွ သိကၡာပုဒ္ပ်က္သည္။ <br />(၁) အတထ- မမွန္ေသာ ၀တၳဳ၊ <br />(၂) ၀ိ သံ၀ါဒ စိတၱ- မွားယြင္းေစလိုေသာ စိတ္၊ <br />(၃) တဇၨ ၀ါယမ ထိုစိတ္အားေလွ်ာ္ေသာ ကိုယ္ ႏႈတ္ လံု႕လျပဳျခင္း၊ <br />(၄) တဒတၳ ဇာနန- သူလိမ္တိုင္း သိရွိ ယံုၾကည္ျခင္း။<br /><br /><strong>မုသာ၀ါဒ ကံ၏ မေကာင္းက်ိဳး ၁၆-ပါး။ ။ </strong>မဟုတ္မမွန္ လိမ္ညာ ေျပာသူတို႕ရရွိ ခံစားရေသာ အျပစ္မ်ိဳး ဆယ့္ငါးပါး ဟူ၏၊ ခုဒၵကပါဌ အ႒ကထာမွ။ <br />(၁) မၾကည္ၫိုဖြယ္ရာ ရုပ္ဆင္းရွိျခင္း၊ <br />(၂) သြား မညီမၫြတ္ ရွိျခင္း၊ <br />(၃) နား မခ်မ္းသာေသာ အသံ ရွိျခင္း၊ <br />(၄) ၀လြန္း ဆူလြန္းျခင္း၊ <br />(၅) ပိန္လြန္း ေသးလြန္းျခင္း၊ <br />(၆) နိမ့္ ပုလြန္းျခင္း၊ <br />(၇) ျမင့္ ရွည္လြန္းျခင္း၊ <br />(၈) ၾကမ္းတမ္းေသာ အသားအေရ ရွိျခင္း၊ <br />(၉) ခံတြင္းပါးစပ္ပုပ္ညႇီျခင္း၊ <br />(၁၀) ဆြံ႕အ တုန္လႈပ္ျခင္း၊ <br />(၁၁) သူတပါးတို႕မယံုၾကည္ျခင္း၊ <br />(၁၂) တိုေသာ လွ်ာ, စကားမၿပီ ရွိျခင္း၊ <br />(၁၃) လွ်ပ္ေပၚတတ္ျခင္း၊ <br />(၁၄) မိုက္မဲ ေတြေ၀ျခင္း၊ <br />(၁၅) ဥာဏ္ ပညာ နည္းပါးျခင္း၊ <br />(၁၆) ေၾကာက္ရြံ႕တတ္ျခင္း။<br /><br /><strong>« မူ »</strong><br /><strong><br />မူလ ၂-ပါး။ ။ </strong>ပိဋကေတာ္လာ ဒုကၡအေၾကာင္းရင္း အျမစ္ ၂-ပါး။ <br />(၁)အ၀ိဇၨာ- ဆင္းရဲတာ အမွန္ကို ခ်မ္းသာဟု အမွားသိေနျခင္းသေဘာ။ <br />(၂) တဏွာ- ကာမဂုဏ္တရား၌ သာယာ, ခင္မင္, လိုခ်င္, တပ္မက္, ဆာေလာင္, ျခင္း သေဘာ။<br /><br /><strong>မူလသံထား၊ ၁၈-ပါး၊ စပ္ျငား ကဗ်ာ အဘယ္နည္း?။ ။</strong> ၎င္း သရုပ္ (တက္သံ ၁၈-ပါး)ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><strong>« ေမ »</strong><br /><br /><strong>ေမတၱာအက်ိဳး ၁၁-ပါး။ ။</strong> ပဋိသမၻိဒါမဂ္။ပါ။၃၁၃။႒။ ဒု-အုပ္၂၀၇။ ေမတၱာတရား ပြားမ်ားသူတို႕ မ်က္ေမွာက္ ခံစားရေသာ အက်ိဳး ၁၁-ပါး။ <br />(၁) ခ်မ္းသာစြာ အိမ္ရျခင္း၊ <br />(၂) ခ်မ္းသာစြာႏိုးရျခင္း၊ <br />(၃)မေကာင္းေသာအိပ္မက္ကို မျမင္မက္ရျခင္း၊ <br />(၄)လူတို႕ ခ်စ္ႏွစ္သက္ျခင္း၊ <br />(၅)နတ္တို႕ ျမတ္ႏိုးခင္မင္ျခင္း၊ <br />(၆) နတ္တို႕ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း၊ <br />(၇) မီး အဆိပ္လက္နက္ မသင့္ႏိုင္ျခင္း၊ <br />(၈) စိတ္လ်င္ျမန္စြာ တည္ၾကည္ျခင္း၊ <br />(၉) မ်က္ႏွာရုပ္ဆင္း ၾကည္လင္ ရႊင္ျပျခင္း၊ <br />(၁၀) မေတြေ၀ဘဲေသရျခင္း၊ <br />(၁၁) ေသေသာအခါ ျဗဟၼာျပည္သို႕ လားရျခင္း။<br /><br /><strong>ေမတၱာမ်ိဳး ၂-ပါး။ ။</strong> သတၱ၀ါမ်ားအေပၚ၌ ခ်စ္ခင္နာလိုစိတ္ ပြားတိုးေစေသာတရား ၂-ပါး။ <br />(၁)ေမတၱာစစ္- အေဒါသ ပုဗၺဂၤမ ေမတၱာယ, သတၱ၀ါမ်ားအေပၚ၌ ခ်စ္ခင္နာလို စြတ္စိုေစးကပ္တတ္ေသာ 'အေဒါသ' စိတၱဳပၸါဒ္၊ <br />(၂)ေမတၱာတု- သားခ်စ္ မယားခ်စ္ မိဘခ်စ္ ဆရာခ်စ္ ေဆြမ်ိဳးခ်စ္သည့္ မခြဲႏိုင္ေသာ အခ်စ္မ်ား၊ ေဂဟသိတေပမေခၚ အိမ္၌မွီေသာ အခ်စ္ေမတၱာတု, ေမတၱာေယာင္မ်ိဳး 'တဏွာေပမ'သာျဖစ္၏။<br /><br /><strong>ေမတၱာမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> မူလပဏၰာသ ။ပါ။ ၂၆၇။႒။ ဒု- အုပ္။ ၁၄၂။ခ်စ္ခင္စြာ ကူညီ ပြားစီးေပးမႈမ်ိဳးသံုးပါး။ <br />(၁) ကာယကံ ေမတၱာ- သတၱ၀ါ အေပါင္းတို႕ ခ်မ္းသာေၾကာင္းအတြက္ ကိုယ္အားျဖင့္ ၀ိုင္း၀န္းေစာင့္ေရွာက္ ကူညီေပးမႈ၊ ကိုယ္ျဖင့္ အရိုအေသေပးမႈ၊ <br />(၂)၀စီကံ ေမတၱာ- ခ်စ္ခင္ေသာ စိတ္ဓာတ္ျဖင့္ ႏႈတ္က&gt;မက္ဆို ေျပာၾကားျခင္း၊ <br />(၃) မေနာကံ ေမတၱာ- သတၱ၀ါအေပါင္းအား ေဘးရန္ခပ္သိမ္း ကင္းၿငိမ္းပါေစဟု စိတ္ျဖင့္ ေအာက္ေမ့ပြားမ်ားျခင္း။<br /><br /><strong>ေမတၱာမ်ိဳး ၅၂၈-ပါး။ ။ </strong>၎င္း၏ သရုပ္အဓိပၸါယ္ အက်ယ္ (ငါးရာ႔ႏွစ္ဆယ္ ရွစ္သြယ္ ေမတၱာ)၌ ျပခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>ေမတၱာေရွ႕သြားျဖင့္ ေအာင္ျခင္း ၀တၳဳႀကီး ၄-ပါး။ ။ </strong>ေမတၱာအစြမ္းျဖင့္ ေအာင္ျမင္ျခင္း<br />တို႕ကား ပိဋကေတာ္၌မ်ားစြာ ရွိေသာ္လည္း ၎င္း ၄-ပါးျဖင့္ ထင္ရွားေပၚလြင္ ေစလိုက္သည္။<br />(၁) ဥေတန မင္းႀကီးကို သာယာ၀တီေအာင္ျမင္ျခင္း၊ <br />(၂) ဆီပူေလာင္းသူ သီရိမာကို ဥတၱရာေအာင္ျမင္ျခင္း၊ <br />(၃) နာဠာဂိရိဆင္ကို ဘုရားျမတ္ ေအာင္ေတာ္မူျခင္း၊ <br />(၄) အာဠာ၀ကဘီလူးကို ျမတ္ဘုရားေအာင္ေတာ္မူျခင္း။<br /><br /><strong>ေမထုန္ ၂-ပါး၊ မ်ိဳးအျပား၊ ခြဲျခား မိန္႕ဆိုဘိ။ ။</strong> <br />(၁) ေမထုန္ႀကီး-မိန္းမ,ေယာက်္ား, ကာယကံေျမာက္ အဂၤါဇာတ္ အခ်င္းခ်င္း သြားလာမွီ၀ဲျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၂) ေမထုန္ငယ္- မိန္းမ, ေယာက်္ား ရေသ့ စိတ္ေျဖအားျဖင့္ ကိုယ္လက္သံုးသပ္ ျပဳမူသာယာမႈမ်ိဳး။<br /><br /><strong>ေမထုန္ငယ္ ၇-ပါး။ ။</strong> သတၱဂၤုတၱရ။ပါ။ ၄၃၈။႒။ ၁၆၇-၌ အက်ယ္ရႈ။ အျဗဟၼစရိယ သိကၡာပုဒ္ေတာ္၏ ၫႈိးႏြမ္း ေပါက္ၾကားမႈမ်ိဳး ၇-ပါး၊ မိန္းမç ေယာက်္ား ၂-ဦးလံုး အတြက္ အျပန္အလွန္ ယူရမည္။ <br />(၁) မာတုဂါမ၏ ပြတ္တိုက္ဆုပ္နယ္ႏွိပ္ေပးမႈ၌ သာယာျခင္း၊ <br />(၂) မာတုဂါမႏွင့္ ၿပံဳးကာ ရယ္ကာ တို႕ကာ ဆိတ္ကာ ေနရသည္ကို သာယာျခင္း၊ <br />(၃) မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္၍ အားပါးတရ ၾကည့္ရႈေနရမႈကို သာယာျခင္း၊ <br />(၄) မ်က္ကြယ္ရာ အနီးအနားက ၎င္းတို႕၏ ေျပာသံ ဆိုသံ ရယ္သံကိုၾကား၍ သာယာစြာ နားစိုက္ေထာင္ျခင္း၊ <br />(၅) ေရွးအခါက မာတုဂါမႏွင့္ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ႀကီး ျပဳမႈေနထိုင္ က်င့္ႀကံမႈ မ်ိဳးစံုကိုေတြးေတာေအာက္ေမ့ သာယာျခင္း၊ <br />(၆) သူတပါးတို႕ ျပဳမူက်င့္ႀကံ ခံစားေနမႈကိုျမင္ရ၍ သာယာျခင္း၊ <br />(၇) ယခု ဘ၀ ျပဳစုအားထုတ္ရေသာ သီလကုသိုလ္ေၾကာင့္ ေနာက္ဘ၀၌ နတ္မင္းႀကီးျဖစ္ၿပီး နတ္သမီး နတ္သားမ်ားစြာတို႕ႏွင့္ ေပ်ာ္ပါးရန္ ေျမႇာ္လင့္လ်က္ သာယာေနျခင္း။<br /><br /><strong>ေမထုန္ ျပဳဘြယ္ မဂ္- ၃၀။ ။</strong> ၎င္း သရုပ္ (မဂ္ ၃၀၊တနည္း)၌ ျပခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>ေမထုန္ မမွီ၀ဲအပ္ေသာ မိန္းမမ်ိဳး ၁၄-ပါး။ ။ </strong>ထို ဆယ့္ေလးေယာက္တို႕တြင္ အခ်ိဳ႕ကား က်န္းမာေရးကို ထိခိုက္ေစ၍ အခ်ိဳ႕ကာ ဘာသာတရားႏွင့္ ေလာက၀တ္ ဥပေဒမ်ားက တားျမစ္၍ အျပစ္ရွိသည္၊ အမရိတ ေဘသဇၨက်မ္းမွ၊ ဥတုလာေနသူ, အလိုမရွိသူ, ညစ္ႏြမ္း မသန္႕စင္သူ, မခ်စ္ခင္သူ, ျပည့္တန္ဆာမ, အရြယ္ႀကီးရင့္သူ, ေရာဂါသည္မ, ကိုယ္အဂၤါခ်ိဳ႕တဲ့သူ, ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ, ရန္သူမ, အဂၤါဇာတ္၌ အနာရွိသူ, လင္ရွိသူ, မာတုရကၡိတ စသည္ရွိသူ, သီလရွင္မ။<br /><br /><strong>ေမထုန္ မွီ၀ဲလြန္မႈ အျပစ္ ၈-ပါး။ ။</strong> ကာမသွ်ၾတက်မ္း။ <br />(၁) ဘုန္းကံယုတ္ေလ်ာ့ျခင္း၊ <br />(၂) ဥာဏ္ပညာ ယုတ္ေလ်ာ့ျခင္း၊ <br />(၃) ခြန္အားဗလ ယုတ္ေလ်ာ့ျခင္း၊ <br />(၄) အသား,အေရ, ဦးေခါင္း, ပူေလာင္ျခင္း၊ <br />(၅) အေရာင္အဆင္း ေဖ်ာ့ေတာ့ ပ်က္စီးျခင္း၊ <br />(၆) ေခ်ာင္းဆိုးေသြးပါ အဆုပ္နာ ျမစ္ေခ်ာက္ေရာဂါ စြဲကပ္တတ္ျခင္း၊ <br />(၇) အျပင္အပေရာဂါလြယ္ကူစြာ ကူးစက္ႏုိုင္ျခင္း၊ <br />(၈) အသက္တိုျခင္း။<br /><br /><strong>ေမရယမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။ </strong>ကုသိုလ္ေကာင္းမႈ၌ ေမ့ေလ်ာ့ေစတတ္ေသာ အရက္မ်ိဳး ၅-ပါး။ ၎င္း သရုပ္ (အရက္မ်ိဳး ၅-ပါး)မွာ ၾကည့္ပါ။<br /><br /><strong>ေမးျမန္းျခင္းရာ၊ ေၾကာင္း ၅-ျဖာ၊ ပုစၦာ ၅-ပါး မွတ္။ ။</strong> အေမးပုစၦာျပဳျခင္း အေၾကာင္း ၅-မ်ိဳး။ <br />(၁)မႏၵ ေမာမူဟတၱာ-ထံုထိုင္း ေတြေ၀ျခင္းေၾကာင့္ေမးျခင္း၊ <br />(၂) ပါပိစၦ ဣစၦာပကတ-လူတဖက္သားအား ႏွိမ္နင္းႏွိပ္စက္လိုေသာ အလိုဆိုး ယုတ္မာစိတ္ေၾကာင့္ ေမးျခင္း၊ <br />(၃) ပရိဘ၀- မာနတရားျဖင့္ သူတပါးအား မေထေလးစား ျပဳလိုေသာေၾကာင့္ ေမးျခင္း၊ <br />(၄) အညာတု ကာမ- မိမိ ကိုယ္တိုင္ အဟုတ္အမွန္ သိလိုေသာေၾကာင့္ ေမးျခင္း၊ <br />(၅) ဇာေနတု ကာမ- သူတပါး မသိေသာအရာကို မွန္ကန္က်နစြာ သိေစရန္ ေျဖၾကားလိုေသာေၾကာင့္ ေမးျခင္း။<br /><br /><strong>« ေမာ »</strong><br /><br /><strong>ေမာေနယ်တရားမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> ရဟန္းမုနိ၏ အျဖစ္ကိုၪပတတ္ေသာ တရားအျပား ၃-ပါးဟူ၏၊ သံဂီတိသုတ္မွ။ (၁) ကာယေမာေနယ်- ကာယဒုစရိုက္မွ စင္ၾကယ္ျခင္း၊ <br />(၂) ၀စီ ေမာေနယ်-၀စီဒုစရိုက္မွ သန္႕ရွင္းျခင္း၊ <br />(၃) မေနာ ေမာေနယ်- မေနာဒုစရိုက္မွ ေရွာင္ရွားျခင္း။<br /><br /><strong>ေမာေနယ် ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> တိကဂၤုတၱရ။ပါ။၂၇၆။႒။၂၃၅။ ၿခိဳးၿခံဆင္းရဲစြာ က်င့္၍မဂ္ဖိုလ္ရွာမွီးေသာ ပုဂၢိဳလ္ထူးႀကီး ၃-မ်ိဳး။ <br />(၁) ဥကၠ႒ေမာေနယ်- ၇-လသာ အသက္ရွည္သည္၊ <br />(၂) မဇၩံဳ ေမာေနယ်- ၇-ရက္သာ အသက္ ရွည္သည္၊ <br />(၃) မုဒု ေမာေနယ်- ၁၆ ရက္သာ အသက္ရွည္သည္။<br /><br /><strong>ေမာက္ကလူ ၂၄။ ။</strong> ၎င္း ေ၀ါဟာရ သရုပ္ကို(ပါလီေကြး ၄၅)၌ ျပန္ရႈပါ။<br /><br /><strong>ေမာက္ခ်အကၡရာ၊ ေရးထံုးလာ၊ ၆-ျဖာ ျမန္မာမႈ။ ။</strong> ျမန္မာစာေပ ေရးသားရာ၌ <br />ေရးခ် ႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္တြင္ (ခ, ဂ, င, ဒ, ပ, ၀) ၎င္းဗ်ည္း ၆-လံုးကို အာ, ၾသ, သရ ၂-လံုးတို႕ႏွင့္ <br />ယွဥ္တြဲေသာအခါ " -ါ, ေ-ါ, " ဤ သေကၤတရွိ ေမာက္ခ်ပံုတို႕ႏွင့္သာ တြဲရမည္၊<br />" -ာ, ေ-ာ, " ဤသေကၤတရွိ ၀ိုင္းခ်ပံုတို႔ႏွင့္ တြဲစပ္မေရးရ ဟူ၏၊ <br />ပံု- ခါ, ဂါ, ငါ, ဒါ, ပါ, ၀ါ, ။ <br /><br /><strong>ေမာ္ကေတာ္ေခၚ၊ ကေ၀ေက်ာ္၊ ၄-ေဘာ္ မိနတ္၀န္။ ။ </strong>၎င္း သရုပ္ကို(ကေတာ္ႀကီး ၄-ပါး)၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>« မို »</strong><br /><br /><strong>မိုဃ္း ၄-ပါးႏွင့္ ပုဂၢိဳလ္ ၄-စား။ ။ </strong>မိုဃ္းေလးပါးႏွင့္ ပမာျပ၍ ပုဂၢိဳလ္၄-စား ခြဲျပျခင္း။ <br />(၁) ဂဇၨိတာ ေနာ ၀ႆိတာ- ၿခိမ္းကားၿခိမ္း၏ မရြာေသာမိုဃ္း၊ <br />ဘာသိတာ ေနာ ကတၱာ- အေျပာကား ႀကီး၊ အလုပ္မပါသူ'လူယုတ္မာဟူ၏'၊ <br />(၂) ၀ႆိတာ ေနာ ဂဇၨိတာ-မၿခိမ္းဘဲ ရြာေသာမိုဃ္း၊ <br />ကတၱာ ေနာ ဘာသိတာ-အေျပာမဟုတ္ အလုပ္သမားသက္သက္၊ <br />(၃) ဂဇၨိတာ စ ၀ႆိတာ စ-ၿခိမ္းလည္းၿခိမ္း ရြာလည္းရြာေသာမိုဃ္း၊ <br />ဘာသိတာစ ကတၱာစ-အေျပာႏွင့္ အလုပ္ညီသူ၊ <br />(၄) ေန၀ဇၨိတာ ေနာ ၀ႆိတာ- ၿခိမ္းလည္းမၿခိမ္း ရြာလည္းမရြာ၊ <br />ေန၀ဘာသိတာ ေနာ ကတၱာ- ေျပာလည္းမေျပာ လုပ္လည္း မလုပ္သူ။ စတုကဂၤုတၱရမွ။<br /><br /><strong>မိုဃ္းႀကိဳးမ်ိဳး ၉-ပါး။ ။ </strong>သုတ္မဟာ၀ါ ။ပါ။၁၀၉။႒။၁၆၀။ မိုဃ္းႀကိဳးပစ္ျခင္းမ်ိဳး ၉-ပါး ဟူ၏။ <br />(၁) အ သညာ- အသံမျမည္ဘဲ က်ေသာမိုဃ္းႀကိဳး၊ <br />(၂) ၀ိစကၠာ-တူရြင္း ပုဆိန္ ပဲခြပ္မ်ားကဲ့သို႕ အသြားတဖက္သာရွိေသာ မိုဃ္းႀကိဳး၊ <br />(၃) သေတရာ-ရယ္သကဲ့သို႕ က်ေသာ မိုဃ္းႀကိဳး၊ <br />(၄) ဂဂၢရာ-ဂ်က္ဂ်က္ျမည္လ်က္ က်ေသာ မိုးဃ္းႀကိဳး၊ <br />(၅) ကပိသီသာ- ေမ်ာက္မ်က္ႏွာ ေမွ်ာ္သကဲ့သို႕ က်ေသာ မိုဃ္းႀကိဳး၊ <br />(၆) မစၦ ၀ိေလာဠိကာ-ငါးၿမဴးသကဲ့သို႕ က်ေသာ မိုဃ္းႀကိဳး၊ <br />(၇) ကုကၠဋကာ-ၾကက္ေတာင္ျဖန္႕သကဲ့သို႕ က်ေသာ မိုဃ္းႀကိဳး၊ <br />(၈) ဒ႑ မဏိကာ- ထြန္တံုးကဲ့သို႕ က်ေသာ မိုဃ္းႀကိဳး၊ <br />(၉) သုကၡာသနီ-မိုဃ္းပင္ရြာေသာ္လည္း အလွ်ံႏွင့္ တကြျဖစ္၍ ေရမစြတ္ေသာ ေလာင္မီးမိုဃ္းႀကိဳး။<br /><br /><strong>မိုးခ်ဳပ္ညဥ့္ခါ၊ လည္သူမွာ၊ ၆-ျဖာ အျပစ္ရ။ ။</strong> ၎င္းသရုပ္ကို<br />(အ,ကာလခါ၊ လည္သူမွာ၊ ၆-ျဖာ အျပစ္ရ)ဟူေသာ သုေတသန၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>မိုဃ္းမရြာျခင္း အေၾကာင္း ၅-ပါး။ ။</strong> မိုဃ္းေခါင္ျခင္း အေၾကာင္းတရားငါးပါး၊ ၀လာဟကသံယုတ္။ <br />(၁) ဥပရိ အာကာေသ ေတေဇာဓာတုကုပၸတိ- အထက္ေကာင္းကင္၌ ေတေဇာဓာတ္ ပ်က္၍ မရြာျခင္း၊ <br />(၂) ၀ါေယာဓာတု ကပၸတိ- ၀ါေယာဓါတ္ေခၚ ေလတိုက္ျခင္း ပ်က္၍ မရြာျခင္း၊ <br />(၃) ရာဟု အသူရိေႏၵာ-ရာဟုေခၚ အသူရိန္နတ္ႀကီး လက္၀ါးျဖင့္ခံ၍ သမုဒၵရာသို႕ သြန္ပစ္ေသာေၾကာင့္ မရြာျခင္း၊ <br />(၄) ၀ႆ ၀လာ ဟကေဒ၀ါ ပမတၱာ- မိုဃ္းနတ္သားတို႕ ေမ့ေလ်ာ့မႈေၾကာင့္ မရြာျခင္း၊ <br />(၅) မႏုႆ အဓမၼိကာ- မင္းႏွင့္ လူတို႕ တရားမေစာင့္ ေကာက္က်စ္ယုတ္မာမႈေၾကာင့္ မရြာျခင္း။<br /><br /><strong>မိုဃ္းရြာျခင္း အေၾကာင္း ၈-ပါး။ ။</strong> ခႏၶ၀ဂၢသံယုတ္။႒။၃၂၂။ မိုဃ္းရြာေစတတ္ေသာ အေၾကာင္းတရား ၈-ပါး။ <br />(၁) နဂါးတို႕၏ အာႏုေဘာ္ေၾကာင့္ ရြာျခင္း၊ <br />(၂) ဂဠဳန္တို႕၏ အာႏုေဘာ္ေၾကာင့္ ရြာျခင္း၊ <br />(၃) နတ္တို႕၏ အာႏုေဘာ္ေၾကာင့္ ရြာျခင္း၊ <br />(၄) သစၥာစကားေၾကာင့္ ရြာျခင္း၊ <br />(၅) ဥတု အစြမ္းေၾကာင့္ ရြာျခင္း၊ <br />(၆) မာရ္နတ္ လည့္ပတ္ေသာေၾကာင့္ ရြာျခင္း၊ <br />(၇) တန္ခိုးႀကီးသူတို႕ အာႏုေဘာ္ေၾကာင့္ ရြာျခင္း၊ <br />(၈) ကမၻာပ်က္လိုေသာေၾကာင့္ ရြာျခင္း။<br /><br /><strong>« မ် »</strong><br /><br /><strong>မ်က္ၾကဳတ္တရားမ်ိဳး ၉-ပါး၊ တနည္း ၁၀-ပါး။ ။</strong> ၎င္း၏ သရုပ္အဓိပၸါယ္ကို <br />(ရန္ၿငိဳးဖြဲ႕ေၾကာင္း၉-ပါး၊ ၁၀-ပါး)၌ ၾကည့္ပါ။<br /><br /><strong>မ်က္ၿငိဳးမာန္ထား နည္း ၉-ပါး။ ။ </strong>၎င္းသရုပ္ (ရန္ၿငိဳးဖြဲ႕ေၾကာင္း တရား ၉-ပါး)၌ ရႈပါ။<br /><br /><strong>မ်က္စိအျပား မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။ </strong>ဣတိ၀ုတ္။ပါ။၂၃၀။႒။၁၉၆။ <br />(၁) မံသ စကၡဳ-အသားမ်က္စိ၊ <br />(၂) ဒိဗၺစကၡဳ- နတ္မ်က္စိႏွင့္တူေသာ တန္ခိုးမ်က္စိ၊ <br />(၃) ပညာ စကၡဳ-ပညာဥာဏ္အျမင္။<br /><br /><strong>မ်က္စိ ၅-ပါး၊ ျမတ္ဘုရား၊ ပိုင္းျခား ကိုယ္တိုင္သိ။ ။</strong> ၎င္း သရုပ္ကား(စကၡဳ ၅-ပါး)ဟူေသာ သရုပ္ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><strong>မ်က္မာန္ႀကီးျငား၊ ၁၄-ပါး၊ မ်ိဳးစားပုဂၢိဳလ္ အဘယ္နည္း?။ ။</strong> ၎င္းသရုပ္ကို(အမ်က္ႀကီးျငား ၁၄-ပါး) ဟူေသာ သုေတသန၌ ရႈပါ။<br /><br /><strong>မ်က္ရြဲမဏိ၊ ေခၚဆိုဘိ၊ စတု၀ီသတိ အဘယ္နည္း?။ ။</strong> ၎င္းသရုပ္ကို (ပတၱျမားမ်ိဳးျပား၊ ၂၄-ပါး) ဟူေသာ သုေတသန၌ ရႈပါ။<br /><br /><strong>« မ်ိဳ »</strong><br /><br /><strong>မ်ိဳး ၇-ဆက္၊ ေအာက္အထက္၊ စဥ္ဆက္ စပ္၍ယူ။ ။</strong> မဂၤလသုတ္ပ်ိဳ႕ ဋီကာအလို မိမိမွ ေအာက္သို႕ ေရတြက္ေသာ္ "မ်ိဳး ၇-ဆက္"ဟု ေခၚ၏၊ ၎င္းအက်ယ္ (ေဆြ ၇-ဆက္၊ မ်ိဳး ၇-ဆက္)၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>မ်ိဳးေစ့အျပား၊ မ်ိဳး ၅-ပါး၊ မိန္႕ၾကား ၀ိနည္းေတာ္။ ။</strong> ၎င္း၏ သရုပ္အဓိပၸါယ္ကား (ဗီဇမ်ိဳး ၅-ပါး)ႏွင့္တူ၏။<br /><br /><strong>ေမ်ာက္ဥအျပား၊ မ်ိဳး ၆-ပါး၊ ခြဲျခား ေဆးက်မ္းလာ။ ။</strong> ဥတုေဘာဇနက်မ္းမာ ျဖစ္၏။ <br />(၁) ပိ႑ာ လုက- ပေလာပီနံေခၚ ေမ်ာက္ဥတမ်ိဳး၊ <br />(၂) ကထာလုက-သန္သင္းေထာက္ေခၚ ေမ်ာက္ဥတမ်ိဳး၊ <br />(၃) သခၤါလုက-ျဖဴေသာ ေမ်ာက္ဥမ်ိဳး၊ <br />(၄) ဟတၳာလုက-ဆင္စြယ္ကဲ့သို႕ ရွည္ေသာ ေမ်ာက္ဥမ်ိဳး၊ <br />(၅) သတၱာလုက- ၀က္လာဥေခၚ ေမ်ာက္ဥတမ်ိဳး၊ <br />(၆) ရတၱာလုက-ေမ်ာက္ငခ်ိပ္။</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7520634648516602534-424203951742734501?l=thupya2010pa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520634648516602534.post-18265799455424730082010-07-25T05:32:00.001-07:002010-07-25T05:32:50.805-07:00<strong>မိစၦာ ဒါနၾကီးမ်ိဳး ၁၀-ပါ။ ။ </strong>၎င္းသ႐ုပ္ (အပါယ္လားေၾကာင္း အလွဴမ်ိုဳး ၁၀-ပါး )၌ ႐ႈပါ၊၊<br /><br /><strong>မိစၦာ ဒိ႒ိ ျဖစ္ေၾကာင္း ၂-ပါး၊၊ ၊၊</strong> <br />(၁) ပရေတာေဃာသ-သူတပါးထံမွ မမွန္ေသာ တရားမ်ားကို ၾကားနာရျခင္း၊ <br />(၂) အေယာနိေသာ မနသိကာရ-ပညာဥာဏ္မယွဥ္ မဆင္ျခင္ဘဲ အမွားကိုစဲြ၍ ယူထားျခင္း၊၊ <br />ဒုကဂၤုတၱရ။ ပါ။ ၈၆။ ႒။ ၅၈။<br /><a name='more'></a><br /><span id="fullpost"><br /><strong>မိစၦာဒိ႒ိ ၆၂-ပါး။ ။ </strong>သုတ္သီလကၡန္ ျဗဟၼဇာလသုတ္၊ ၎င္းသရုပ္ (၆၂)- ေျခာက္ဆယ့္ႏွစ္ပါး<br />ေသာမိစၦာဒိ႒ိ ၌႐ႈပါ။<br /><br /><strong>မိစၦာ၀ိတက္မ်ိုဳး ၉-ပါး။ ။</strong> သီတင္းသည္တို႔အတြက္ သီလညိႇဳးႏြမ္းေၾကာင္း၀ိတက္မ်ိဳး ၉ပါး။<br />(၁) ကာမ၀ိတက္-ကာမဂုဏ္၌ ၾကံစည္ေမြ႔ေလ်ာ္ျခင္း၊ <br />(၂) ညာတိ၀ိတက္-ေဆြမ်ိဳးအတြက္ၾကံစည္မွူမ်ိဳး၊ <br />(၃) ဇနပဒ၀ိတက္-တိုင္းျပည္ ဇနပုဒ္အတြက္ ၾကံစည္ခ်က္မ်ား၊ <br />(၄) အ မရဏ၀ိတက္-မနာ, မအို, မေသ, လိုျခင္း၊ <br />(၅) အန၀ညာတ ၀ိတက္-မေထမဲ့ျပဳရန္၊ <br />(၆) လာဘ ၀ိတက္-လာဘ္ပစၥည္းေရး၌၊ <br />(၇)သကၠာယ ၀ိတက္-စဲြလမ္းမႈ တပ္ႏွစ္သက္မႈ၌၊ <br />(၈)ကိတိၱ ၀ိတက္-ေက်ာ္ေစာလိုမႈ၌ <br />(၉) ေဂဟသိတ ၀ိတက္-အိုးအိမ္ကိုမွီ၍ ၾကံစည္ျခင္းမ်ိဳး၊၊<br /><br /><strong>မိတ္ေဆြ၏ အျပစ္ ၇-ပါး။ ။</strong> ဤ အျပစ္ ၇-ပါးတြင္ တပါးပါး ႐ွိသူကို မိတ္ေဆြ မဖြဲ႕အပ္ေခ်၊ ဟိေတာပေဒသ။ <br />(၁) ရဟႆေဘဒ-လွ်ိဳ႕၀ွက္သိုသိပ္အပ္ေသာ အေၾကာင္းအခ်က္ကို ထုတ္ေဖၚ ဖြင့္ခ်ျခင္း <br />(၂) ယာစန-အေတာင္းအရမ္းမ်ားျခင္း၊ <br />(၃)နိ႒ဳရ-ၾကင္နာမဖက္ ရက္စက္ ၾကမ္းဝကတ္ျခင္း၊ <br />(၄) စလစိတၲ-စိတ္ဓာတ္မတည္ျခင္း၊ <br />(၅)ေကာဓ-ေဒါသၾကီးျခင္း၊ <br />(၆) နိသစၥ မေျဖာင့္မွန္ျခင္း၊ <br />(၇) ဇုတ-ေလာင္းတမ္းကစား အေပ်ာ္အပါးမ်ားျခင္း။<br /><br /><strong>မိတ္ေဆြေကာင္း အဂၤါ ၇-ပါး။ ။</strong> ၎င္း၏ သ႐ုပ္ အဓိပၸါယ္ကို (ခင္ပြန္းေကာင္း အဂၤါ ၇-ပါး)၌ ျပခဲ့ျပီ၊ ဥဒါန္း အ႒ကထာ၊၊<br /><br /><strong>မိတ္ေဆြမ်ိဳး အျပား ၃-ပါး။ ။</strong> မဟာ၀ဂၢသံယုတ္။ ပါ။ ၁၃၂။ ႒။ ၂၃၅။ ဤမိတ္ေဆြမ်ိဳး ၃-ပါးတြင္ အစဥ္အတိုင္း တပါးထက္တပါး ပိုမိုရင္းႏီွးမႈရွိသည္ ဟူ၏ <br />(၁) သႏိၵ႒ မိတ္ေဆြ- အခ်င္းခ်င္း ေတြ႕ဝကံသြားလာေျပာဆိုဘူးေသာ မိတ္ေဆြမ်ိဳး၊ <br />(၂) သမၻတၱ မိတ္ေဆြ-အတူတကြ ထမင္းလက္ဆံု စားဘူးသည္ ထိေအာင္ ရင္းႏွီးေသာ မိတ္ေဆြမ်ိဳး၊ <br />(၃) သမသိကၡိတ မိတ္ေဆြ-ေက်ာင္းေနဖက္ ကစားဖက္ တေက်ာင္းတည္းထြက္ မိတ္ေဆြ, တရားက်င့္သံုး သီတင္းသံုးဖက္ မိတ္ေဆြ, ဆရာတူ တပည့္မ်ိဳး။<br /><br /><strong>မိတ္ေဆြမ်ိဳး အျပား ၄-ပါး၊ တနည္း။ ။</strong> ဟိေတာပေဒသမွ။ <br />(၁) ၾသရသ-ရင္၌ျဖစ္ေသာ သားခ်စ္သၼီး ပင္ကိုယ္ျပီးေသာ မိတ္ေဆြ၊ <br />(၂) ကတသမၺႏၶ- ထိမ္းျမားလက္ထပ္ ေစ့စပ္၍ ျပဳအပ္ေသာ ေခြၽးမ, သမက္ ခမီး ခမက္ စေသာ မိတ္ေဆြ၊ <br />(၃) ၀ံသကၠမာဂတ- မ်ိဳး႐ိုးမပ်က္ ဆင္းသက္လာေသာ အစဥ္အဆက္ျဖစ္ေသာ မိတ္ေဆြ၊ <br />(၄) ဗ်သနာရကၡက- ပစၥည္းဥစၥာ ပ်က္ေသာအခါ၌ လာေရာက္ ေစာင့္ေရွာက္ ကူညီ ကာကြယ္ေပးတတ္ေသာ မိတ္ေဆြသစ္။<br /><br />မိ<strong>တ္ေဆြ၀တ္ ၅-ပါး။ ။</strong> သုတ္ပါေထယ် ။ပါ။ ၁၅၅ ။႒။ ၁၃၉။ ၎င္း သ႐ုပ္အဓိပၸါယ္ကို ေအာက္ပါလကၤာ စကားရပ္ျဖင့္သိ၍ လူ႕ယဥ္ေက်းမႈကို ျပဳၾကပါကုန္။ <br />(၁) ေပးကမ္းခ်ီးျမႇင့္၊ <br />(၂) ကိုယ္ႏွင့္ယွဥ္ထား၊ <br />(၃) စီးပြားေဆာင္ရြက္၊ <br />(၄) ႏႈတ္ျမြက္ခ်ိဳသာ၊ <br />(၅) သစၥာမွန္ေစ၊ ၀တ္ငါးေထြ၊ က်င့္ေလ မိတ္သဟာ။<br /><br /><strong>မိတ္ပ်က္ျခင္းရာ၊ ေၾကာင္း ၄-ျဖာ၊ မိန္႔မွာ က်မ္းနီတိ။ ။ </strong>မိတ္ေဆြခ်င္းမုန္းတီး ပ်က္ျပားေၾကာင္း တရား ၄-ပါး။ (၁) ပရီးပတားေျပာၾကားေနထိုင္ျခင္း၊ <br />(၂) တဦးထံတဦး လည္ပတ္ ၀င္ထြက္ သြားလာမႈ မရွိျခင္း၊ <br />(၃) ပစၥည္းဥစၥာ ေပးယူ ဆက္ဆံမႈ မရွိျခင္း၊ <br />(၄) အခါမဟုတ္သည္၌ ေတာင္းယူေခ်းငွါး မ်ားလြန္းျခင္း။<br /><br /><strong>မိန္းမအျပား၊ မ်ိဳး ၄-ပါး၊ ခြဲျခားသွ်ၾတ။ ။ </strong>ေလာကီ ဣတၴိသွ်တၱရမွ။<br />(၁) ပဒုမၼိနီ မိန္းမမ်ိဳး- ခါးစည္း, ရင္က်ယ္, ေသးသြယ္ေခ်ာေမာေသာ လက္ေခ်ာင္းမ်ား, အသားျဖဴ, ကိုယ္ယနံ႔ ၾကာညိဳကဲ့သို႔ေမႊး, ရသာခ်ိဳဧ သံသာျမည္ေၾကြး, စကၠ၀က္ငွက္မကဲ့သို႔ သြားလာမႈ ယဥ္ေက်းျခင္း လကၡဏာမ်ားရွိ၏၊ ဆင္ကဲ့သို႔ ၾကည့္တတ္သည္ဟူ၏။ <br />(၂) သခၤနီ မိန္းမမ်ိဳး- အသားညိဳညက္, ကိုယ္ယနံ႔ကား ငရုပ္ပန္းနံ႔ ပ်ံ႔ပ်ံ႔သင္းသင္းရွိ ၏, ရသာခ်ဥ္၏၊ ဟသၤာမကဲ့သို႕ သြားလာ၏၊ လက္ေခ်ာင္းၾကီး၏၊ မ်က္ႏွာထူ လည္ကုတ္တို ရင္ၾကားေစ့ , ဆံပင္နီ ရွိတတ္သည္၊ က်ားကဲ့သို႕ ၾကည့္တတ္သည္ ဟူ၏၊၊<br />(၃) စိၾတနီ မိန္းမမ်ိဳး- ၀ါေရႊ၀င္းေသာ အသားေရာင္ရွိ၏၊၊ ကိုယ္ယနံ႔ကား က်င္ငယ္နံ႔ ကဲ့သို႔ရွိ၏၊ ရသာဖန္ဖန္ရွိ၏၊ ဒိန္ညင္း ငွက္ကဲ့သို႔သြားလာတတ္၏၊ က်ီးကန္းကဲ့သို႕ ၾကည့္တတ္၏၊ ရင္ကုန္း တင္က်ယ္၏, ခ်က္နက္, ဖမိုးေမြး လက္ေမြးရွည္, လက္သည္းအိမ္တို ၍ ဒူးဆစ္ေအာက္ပိုင္း တိုတတ္သည္၊ ဆန္းက်ယ္စြာ ျပင္ဆင္၀တ္စားတတ္သည္ ဟူ၏၊၊<br />(၄) ဟတိၳနီ မိန္းမမ်ိဳး- အသားနီ ပန္းေရာင္ ကိုယ္ယနံ႔ ညႇိေဟာင္ေဟာင္အရသာ စပ္ရွားရွား ဆင္ကဲ့သို႕သြားျခင္းမ်ား, ယင္ေကာင္ကဲ့သို႔ ၾကည့္ျခင္းအလားရွိ၏၊ ၀မ္းျပင္း ပိုက္က်ယ္ သားျမတ္ရွည္တဲြ၍ ေခါင္းသီးၾကီး၏ ဆံေကာက္၍ ေမးရုိးၾကီးၾကီးရွိတတ္သည္ ဟူ၏၊၊<br /><br /><strong>မိန္းမ ၂၀၊ အုပ္ထိန္းကြယ္၊ ေရွာင္ဘြယ္ ေမထုန္မႈ။ ။</strong> ၎င္းျပႆနာ အဆံုးအျဖတ္မူက်ယ္ ကို (အုပ္ထိန္းျခင္းရွိေသာ မိန္းမမ်ိဳး၂၀)၌ ျပန္ၾကည့္ပါေလ၊၊<br /><br /><strong>မိန္းမျဂိဳဟ္ ၄-လံုး။ ။ </strong>ေရႊ, ခါး, သီ, ထ, ျဂိဳဟ္မိန္းမ ဟူေသာ လကၤာအရ၊ ရာဟုျဂိဳဟ္, တနင္းလာျဂဳိဟ္, ေသာၾကာျဂိဳဟ္, စေနျဂဳိဟ္တို႕ကို ဆို၏၊၊<br /><br /><strong>မိန္မတို႔ အျပစ္ ၆-ပါး။ ။</strong> မဟာ၀ဂၢသံယုတ္ ။႒။ ၂၅၉။ <br />(၁) အရပ္ရွည္လြန္းေသာ မိန္းမ၊ <br />(၂) အရပ္ပုလြန္းသူ၊ <br />(၃) အသားျဖဴလြန္းသူ၊ <br />(၄) အသားမည္းလြန္းသူ၊ <br />(၅) ၀လြန္းသူ၊ <br />(၆) ပိန္လြန္းသူ ဟူ၏၊၊<br /><br /><strong>မိန္းမတို႕၏ အျပစ္ ၇-ပါး တနည္း။ ။</strong> မ်ားေသာအားျဖင့္ မိန္းမတို႔မွာ ျဖစ္တတ္ေၾကာင္း ကို ဟိေတာပေဒသကဆို၏၊၊ <br />(၁) အသတ်- ေဖာက္ျပန္မွားယြင္း, မိစၦာစာရ အက်င့္မ်ိဳးကို ျပဳတတ္ျခင္း၊ <br />(၂) သာလာသာ- မစူးစမ္းမဆင္ျခင္, အမႈကိစၥကို အေဆာတလ်င္ျပဳတတ္ျခင္း။ <br />(၃) မာယာ-ေကာက္က်စ္မတည္၊ လိမ္လည္လွည့္ျဖား တတ္ျခင္း၊ <br />(၄)မစၦရိယ - ၀န္တိုမိစၦာ မ်ားစြာ ျဖစ္တတ္ျခင္း၊ <br />(၅) အတိလုဒၵ- တဏွာရာဂ၊ ေလာဘရမၼက္ ထက္ျမက္ဖိစီး လြန္အားၾကီးျခင္း၊ <br />(၆) နိဂၢဳဏတြံ- ခမ္းနားၾကီးက်ယ္ေသာ ျပဳလုပ္ဖြယ္တို႕၌ ေရလည္စြာ မသိမလိမ္မာျခင္း၊ <br />(၇) အေသာစတြံ- အတြင္းျပင္ပ ႏွစ္ဌာန၀ယ္ မစင္ၾကယ္ မသန္႕ရွင္းျခင္း။<br /><br /><strong>မိန္မတို႔ အျပစ္ ၉-ပါး။ ။</strong> ပဥၥဂၤုတၱ။ ပါ။ ၂၂၇-၂၂၈-ႏွင့္ ။ဌ။ ၈၂-လာ ၂-နည္း ေပါင္း ျပထားသည္၊၊ <br />(၁) အ သစိ-မစင္ၾကယ္ျခင္း၊ <br />(၂) ဒု ဂႏၨ-မေကာင္းေသာ အနံ႕ရွိျခင္္္္္္္္္္္္္္္္္္္္္္္္္း၊ <br />(၃) သဘီရူ- အအိပ္ၾကီးျခင္း၊ <br />(၄) သ ပဋိဘယ-ေၾကာက္လန္႕တတ္ျခင္း၊ <br />(၅) ေကာဓန-အမ်က္ထြက္လြယ္ျခင္း <br />(၆) ဥပနာဟ-ရန္္္္္္္္္ျငိဳးဖြဲ႔ တတ္ျခင္း၊ <br />(၇) ေဃာရ၀ိသ- ရာဂထူထပ္ျခင္း၊ <br />(၈) ဒုဇိ၀ွ-လွ်ာႏွစ္ခြရွိျခင္း၊ <br />(၉) မိတၱဒုဗိၻ-မိတ္ပ်က္လြယ္တတ္ျခင္း။<br /><br /><strong>မိန္းမတို႕ အလွဂုဏ္အဂၤါ ၆-ပါး။ ။</strong> မဟာ၀ဂၢသံယုတ္္။ ႒။ ၂၅၉၊ <br />(၁) မျဖဴ၊ (၂) မညိဳ၊ (၃) မနိမ့္၊ (၄) မျမင့္၊ (၅) မပိန္၊ (၆) မ၀၊ ဤ ၆-႒ာန ညီမ်ွစြာရွိျခင္း။<br /><br /><strong>မိန္းမတို႕အား ၅-ပါး။ ။၊</strong> သဠာယတန သံယုတ္ ။ပါ။ ၄၄၃-၄၄၆ ။႒။ ၁၂၆။ မာတု ဂါမတို႕ မာန္တက္ေၾကာင္း အား ၅ပါး၊၊ <br />(၁) ရူပဗလ-အဆင္းအသြင္ လွျခင္း၊ <br />(၂) ေဘာဂဗလ-ပစၥည္းဥစၥာ ေပါမ်ားျခင္း၊ <br />(၃) ဥာတိဗလ-ေဆြမ်ိဳးေတာင့္ျခင္း၊ <br />(၄) ပုတၱဗလ-သားရတနာရွိျခင္း၊<br />(၅) သီလဗလ-ကိုယ္က်င့္သီလရွိျခင္း။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ ဉာတိဗလ အစား "လိမ္မာျခင္းႏွင့္ မပ်င္းရိျခင္း" ကို ထည့္၍လည္း သဠယတန၌ ေဟာေသး၏။ <br /><br /><strong>မိန္းမတို႔ ဆြဲငင္ဓာတ္ ဂ-ပါး။ ။</strong> ေယာက္်ား တို႕ကို စြဲမက္ေအာင္ ျပဳမူျခင္း မာယာငယ္ ဂ-ပါး ဟူလို၊ မာယာ ၄၀-မွ။ <br />(၁) သိတံ- ခ်ိဳျပံဳးေသာ မ်က္ႏွာေပး၊ <br />(၂) ဟာသ-ညႇင္းညႇင္း သာသာ ရယ္သံ၊ <br />(၃) ဘယ- ေၾကာက္လန္႕ထိတ္ဟန္ျပဳ၊ <br />(၄) လဇၨ-ရွက္ဟန္ အသြင္ျပဳ၊ <br />(၅)မႏၶ၀ါစာ-မၾကားတၾကား ေျပာေသာစကားသံ၊ <br />(၆) အေဒကၡဏာ-မ်က္နက္ေထာင့္ကပ္၍ ၾကည့္ျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၇) ႐ုဒ-က်ဴက်ဴ ၾကာၾကာ ႐ႈိက္သံ၊ ငိုသံေပးျခင္း <br />(၈) ဤသံကလဟ-စကားျပန္ရရန္ မခံခ်င္စရာကို စိတ္မဆိုးေအာင္ ဆြေပး ေျပာဆိုျခင္းမ်ိဳး၊ <br />မာယာ ၄၀-၏ အစိတ္အပိုင္းမွ်သာ ျဖစ္သည္။<br /><br /><strong>မိန္းမတို႔ ပ်က္စီးျခင္း ေၾကာင္းရင္း ၉-ပါး။ ။ </strong>ေလာကနီတိ အဖြင့္မွ။ <br />(၁) မိမိတေယာက္တည္း လွည့္လည္ သြားလာ ေနထိုင္ျခင္း၊ <br />(၂) လင္ကိုပစ္ထား မိဘေနအိမ္သြား၍ မ်ားစြာေနတတ္ျခင္း၊ <br />(၃) လူမ်ားစြာ စည္းေ၀းေသာ အရပ္သို႔ သြားလာ ထြက္၀င္တတ္ျခင္း၊ <br />(၄) ပြဲလမ္းသဘင္ အေပ်ာ္အရႊင္ လိုက္စားတတ္ျခင္း၊ <br />(၅) ေယာက္်ား ပုဂၢိဳလ္တို႔ႏွင့္ ပူးကပ္ေရာ၀င္စြာ ေနတတ္ျခင္း၊ <br />(၆) အျမဲျပဳဘြယ္ အလုပ္အကိုင္မရွိ ပ်င္းရိေနျခင္း၊ <br />(၇) လင္ေယာက္်ား အိုမင္း၍ ကာမမႈ၌ မစြမ္းႏိုင္ျခင္း၊ <br />(၈) လင္ေယာက္်ားႏွင့္ ၃-၄ လ ကင္း၍ ေနျခင္း၊ <br />(၉) ၀တ္စားဘြယ္ရာ ဥစၥာခ်ိဳ႔တဲ့ျခင္း။<br /><br /><strong>မိန္းမတို႔ ေဖာက္ျပန္ ပ်က္စီးျခင္း ေၾကာင္းတရား ၁၃-ပါး၊ တနည္း။ ။ </strong>ဟိေတာပေဒသ က်မ္းမွ။ <br />(၁) သ ပ႒ာန- ကိစၥတိုင္း၌ ကိုယ္တိုင္ စိုးမိုးလုပ္ကိုင္အာဏာပိုင္ ျပ႒ာန္းမႈ ရေနျခင္း၊ <br />(၂) ပိတု မႏၵိရ နိ၀သန- အဘႏွင့္သာ ၾကာျမင့္စြာ အုပ္ထိန္းခံ၍ ေနရျခင္း၊ <br />(၃) ယာေၾတာႆ၀ အဂၤတိ- အထူးစီစဥ္ေသာ ေပ်ာ္ပြဲသဘင္တို႔၌ ပါ၀င္ဆင္ႏႊဲျခင္း၊ <br />(၄) ပုရိသ သနိဓိေဂါ႒ီ- ေယာက္်ားတို႔ႏွင့္ ၀ိုင္းဖြဲ႔ရယ္ေမာ တေသာေသာ ေနထိုင္ျခင္း၊ <br />(၅) အ နိယမ၀ါသ- အိမ္တကာ ေလွ်ာက္လည္၍ ေနျခင္း၊ <br />(၆) ၀ိေဒသ၀ါသ- တျမိဳ႔တရြာ တနယ္ တရပ္သို႔ အျမဲမတည္ တေယာက္တည္း လွည့္လည္ေနထိုင္ျခင္း၊ <br />(၇) သ ကုလဋ သံသဂၢ- ေလာ္လီ ေသာသြမ္းေသာ မိန္းမရမ္းတို႔ႏွင့္ အတူ ေပါင္းသင္း ေနထိုင္ျခင္း၊ <br />(၈) နိဇာယ ၀ုတၱိ ဗ်သန- သက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း ေကာင္းေသာလုပ္ငန္း၏ မၾကာခဏ ပ်က္စီးဆုတ္ယုတ္ျခင္း၊ <br />(၉) ပတိ ၀ုဒၶက- လင္ေယာက္်ား၏ သက္ၾကီးရြင္းယို အရြယ္အိုျခင္း၊ <br />(၁၀) ဣႆိတ- လင္ျဖစ္သူက အေခ်ာင္မယား အေျမႇာင္ထား၍ ေပ်ာ္ပါးကာေနျခင္း၊ <br />(၁၁) ပ၀ါသန-လင္ေယာက္်ားႏွင့္ ေကြကြင္းကြဲကြာ ၾကာျမင့္စြာ ေနရျခင္း၊ <br />(၁၂) ပါန- ေသအရက္ေသာက္ျခင္း၊ <br />(၁၃) သုပၸ- ေယာက္်ားတပါးႏွင့္ ေပ်ာ္ပါး ေပါင္းဖက္ရသည္ဟု အိပ္မက္ခါ လြန္မင္းစြာ အိပ္ျခင္း။ <br /><br /><strong>မိန္းမတို႔ မရေကာင္းေသာ ဘ၀ရာထူးၾကီး ၅-ပါး၊ တနည္း ၆-ပါး။ ။</strong> ဥပရိပဏၰာသ။ပါ။ ၁၁၀။႒။၈၆။မိန္းမသားဇာတ္ အျဖစ္ျဖင့္ မရေကာင္း မျဖစ္ေကာင္းေသာ ဘ၀ၾကီး ငါးပါး ဟူ၏၊ <br />(၁) သမၼာ သမၺဳဒၡ-ဘုရားဘ၀ အျဖစ္၊ <br />(၂) စကၠ ၀တၱိ ရာဇာ-စၾက၀ေတးမင္းၾကီး၊ <br />(၃) မဟာ ျဗဟၼာ-ျဗဟၼာမင္းၾကီး၊ <br />(၄) သေကၠာ- သိၾကားမင္းၾကီး၊ <br />(၅) မာေရာ-မာရ္ နတ္မင္းၾကီး။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ ဧဟိဘိကၡဳ ရဟန္းမဘ၀ကိုလည္း မရေကာင္းေခ်။<br /><br /><strong>မိန္းမတုိ႔ မေရာင္႔ရဲႏိုင္ျခင္း တရား ၄-ပါး။ ။ </strong>မ်ားေသာအားျဖင္႔ရွိတတ္ေၾကာင္းကိုနီတိက်မ္း၌ ဆိုသည္၊ <br />(၁)ေမထုေန-ေမထုန္မႈ၌၎င္း၊၊ <br />(၂) ဓေန-ဥစၥာ စည္းစိမ္း ရမႈ၌၎င္း ၊ <br />(၃) ပုေတၱ-သားဖြားေရး၌၎င္း ၊<br />(၄) အလကၤာေရ-တန္းဆာဆင္၀တ္ေရး၌၎င္း။<br /><br /><strong>မိန္းမတို႔ မာန္တက္ျခင္း အေၾကာင္း ၅-ပါး။ ။ </strong>မာတုဂါမ သံယုတ္လာ အထက္ပါ (မိန္းမတို၏ အားငါးပါး)ကိုပင္ ဆိုသည္။<br /><br /><strong>မိန္းမတို႔ ေလာ္လည္ျခင္း၅-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသရုပ္ (ေလာ္လီ၅-ေထြ)၌ ႐ူပါ။<br /><br /><strong>မိန္းမတို႔ သတၱိ ၄ပါး။ ။</strong> က်က္မွတ္ရ လြယ္ကူေစရန္ စာဏက်ပ်ုဳိ႔လာ အတိုင္း ထုတ္ျပလိုက္သည္။ မိန္းမဟူသည္၊ ဤမ်ုဳိးမည္ကား၊ လူရည္တင္႔ထြား၊ ဖိုေယာက္်ားထက္။ <br />(၁) အစား ႏွစ္ျပန္ ၊ <br />(၂) ဥာဏ္မွာေလးဆ ၊ <br />(၃) လံု႔လေျခာက္ပံုု၊ <br />(၄) ကာမဂုဏ္ ရွစ္၊ လြန္၍ုုုုုု ျဖစ္၏၊ <br />အႏွစ္ပညာ၊ ေရွ႔သြားကာျဖင္႔၊ <br />လူ႔ ရြာေလာက၊ ဆက္ဆံၾကေလာ႔။ <br /><br /><strong>မိန္းမဒြါရ ၁၃-ေပါက္ ။ ။</strong> အမတ သာဂရ ေဘသဇၨ က်မ္းၾကီးမွ။ <br />(က) မ်က္စိ ၂ေပါက္၊ <br />(ခ) နား ၂-ေပါက္၊ <br />(ဂ) ႏွာေခါင္း ၂-ေပါက္၊ <br />(ဃ) ႏုိ႔သားျမတ္ ၂-ေပါက္၊ <br />(င) က်င္ငယ္ေပါက္၊ <br />(စ) က်င္ၾကီးေပါက္ ၊ <br />(ဆ) ငယ္ထိပ္ ေပါက္၊ <br />(ဇ) သားအိမ္တိုက္ခန္းေပါက္၊ <br />(စ်) ပါးစပ္ေပါက္၊ ေပါင္း ၁၃-ေပါက္ျဖစ္၏။<br /><br /><strong>မိန္းမမ်ားသာ၊ ဆက္ဆံရွာ၊ ၅-ျဖာ အာေ၀ဏိ ။ ။</strong> ၎င္းသရုပ္ (အာေ၀ဏိက ဒုကၷ ၅-ပါး) <br />ဟူေသာ သုေတသန၌ ဆိုခဲ႔ျပီ။<br /><br /><strong>မိန္းမျမတ္ က်င့္၀တ္ ၅ပါး။ ။</strong> ဣတိၳသွ်ၾတမွ ယူျပလိုက္သည္၊ မဟာ သုဒႆနသုတ္ ၌လည္း ဤနည္းႏွင္႔ႏွင္ လာ၏။ <br />(၁) လုပ္ငန္းကိစၥ ရပ္တို႔၌ လင္ႏွင္႔တိုင္ပင္ကာ စိတ္သေဘာ တူညီမႈ ယူ၍ ျပဳလုပ္ျခင္း။ <br />(၂) လင္အိပ္မွ အိပ္ရျခင္း၊ အိပ္ရာ၀င္နင္းႏွိပ္ေပးရျခင္း၊ <br />(၃) လင္မထမီ ထရျခင္း ၊ <br />(၄)လင္ျမတ္ႏုိး ႏွစ္သက္မူတိုကို လိုက္နာျပဳမူ က်င္႔ၾကံရျခင္း ၊<br />(၅) လင္ႏွင္႔ေျပာဆိုရာ၌ ျပံဳးခ်ဳိေသာမ်က္ႏွာ သာယာေသာအသံမ်ား အျမဲထားရွိရျခင္း။<br /><br /><strong>မိန္းမျမတ္တုိ႔ ဂုဏ္အဂၤါ ၉ပါး။ ။ </strong>မိန္းမျမတ္မ်ား လိုက္နာက်င္႔သုံးေသာ ၀တၱရားကုိးပါး ဟူ၏ ၊သာမုျႏၵိက က်မ္းမွ။ <br />(၁) အိမ္တြင္းမႈ သန္႔ရွင္းေရး ျပဳလုပ္စီမံတတ္ရျခင္း ၊<br />(၂) ကိုယ့္လင္မွတပါး အျခားေယာက္်ားသို႔ စိတ္မွ် မကူးျခင္း၊ <br />(၃) လင္ရွာရေသာဥစၥာကို သိမ္းဆည္းတတ္ရျခင္း။ <br />(၄) လင္၏ေရွးဦးစြာ အိပ္ရာမွ ထရျခင္း ၊<br />(၅) လင္အိပ္ျပီးမွအိပ္ရ ျခင္း ၊ <br />(၆) လင္၏ စီမံတိုင္ပင္မူကို ခံယူကူညီရျခင္း ၊ <br />(၇)လင့္အလိုအၾကိဳက္ကို သိတတ္ ျပဳတတ္ရျခင္း ၊ <br />(ဂ)ျပဳံးေသာမ်က္ႏွာ ခ်ဳိသာေသာ စကားရွိရျခင္း ၊<br />(၉) အပူအေအးႏွင္႔ ေလ်ာ္စြာ လင့္အား ၀တ္ဆင္ေပးတတ္ရျခင္း ။<br /><br /><strong>မိန္းမျမတ္ျဖစ္ေၾကာင္းတရား ၄-ပါး။ ။</strong> မိန္းမျမတ္ ျဖစ္ႏုိင္ရန္ ကိုယ္က်င့္တရားေလးပါး။ေကာသလမင္းၾကီးအားဘုရားေဟာသည္။ <br />(၁) သီလ၀တီ-အက်င့္သီလ ဣေျႏၵသိကၡာရွိျခင္း<br />(၂) ေမဓာ၀ိနီ- အေျမာ္အျမင္ဆင္ျခင္ဥာဏ္ႏွင့္ ျပည့္စံုျခင္း၊ <br />(၃) သႆုေဒ၀ါဥာဏ္-ေယာကၡမကို အိမ္ဦးနတ္ကဲ့သို႔ ဆည္းကပ္ျခင္း ၊ <br />(၄) ပတိဗၺတာ-လင္ကို ရုိေသယုယ ျမတ္ႏုိးျခင္း ။<br /><br /><strong>မိန္းမလူသား ၊ ဘြဲ႔ပံုထား ၊ဆယ္ပါး ဧတဒဂ္ ။ ။</strong> ၎င္းသရုပ္ (ဧတဒဂ္ရသူ လူမိန္းမ ၁၀-ေယာက္) ၌ဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><strong>မိဖုယားၾကီးမ်ဳိး ၄-ပါး။ ။</strong> ၎င္း တို့၏ သရုပ္အဓိပၸါယ္ကို ေအာက္ပါ မဃေဒ၀လကၤာသစ္ စကားျဖင့္ ထင္ရွားေစသည္။ <br />'ေရႊထီးေျပာင္ေျပာင္၊ နန္းေဆာင္ေဆာင္ထက္၊ ေျမာက္ ေတာင္, အေနာက္၊ အလယ္ေျမႇာက္၍၊ <br />ေလးေယာက္ မိဖုယား၊ အၾကီးထားမွ'။ <br />အက်ယ္ကို (နန္းရမိဖုယားမ်ဳိး၄-ပါး)မွာ ၾကည္႔ေလ။ <br /><br /><strong>မိဖုရားျပား၊ မ်ိဳး ၈-ပါး၊ ျခားနား ေ၀ဖန္သိ။ ။</strong><br />(နန္းရမိဖုယားၾကီး ၄-ေယာက္) ႏွင့္ <br />(အေဆာင္ရ မိဖုယား ၄-ေယာက္၊) ေပါင္း ရွစ္ေယာက္ကို ဆိုသည္၊ အက်ယ္ကို ဆိုင္ရာ၌ ဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><strong>မိ, ဘ, က်င့္၀တ္ ၅-ပါး။ ။ </strong><br />မေကာင္းျမစ္တား၊ ေကာင္းရာညႊန္လတ္၊ အတတ္သင္ေစ၊ ေပးေ၀ရင္းႏွီး၊ ထိမ္းျမားျပီးလွ်င္၊ ၀တ္ ၅-အင္၊ ဖခင္မယ္တို႔တာ။ သုတ္ပါေထယ် ။ပါ။ ၁၅၄။ ႒။ ၁၉၁။<br /><br /><strong>မိဘတို႔ သားသမီးရလိုေၾကာင္း ၅-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ (သားသမီးရလိုျခင္းအေၾကာင္း ၅-ပါး) ၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>« မီ »</strong><br /><br /><strong>မီတာ ၈-မ်ိဳး။ ။ </strong>ဤ၌ ထင္ရွားေစရန္ ကီလိုမီတာကစ၍ ေဘာ္ျပသည္။ (kilometre) ကီလိုမီတာ ကား- ျပင္သစ္ဘာသာစကား ျဖစ္သည္၊ ျမန္မာလိုဆိုမူ ကီလိုကား (၁၀၀၀)၊ မီတာကား အတိုင္းအရွည္တခု ဟု အဓိပၸါယ္ရသည္။ (metre)မီတာေပါင္း(၁၀၀၀) ရွည္၏ ဟုဆိုလိုသည္။ ကီလို ဆိုေသာ စကားလံုးမွာ ပါဠိဘာသာ "သဟႆ" ဆိုေသာ စကားလံုးႏွင့္ ဆက္သြယ္လ်က္ရွိေၾကာင္းကို အဂၤလိပ္ အဘိဓာန္၌ ျပ၏၊ အတိုင္းအရွည္ကို သံုးရာ၌ ျမန္မာတြင္ ေတာင္, တာ, လက္သစ္၊ အဂၤလိပ္တြင္ လက္မ, ေပ, ကိုက္, စသည္တို႔ကို မူတည္ရဘိသကဲ့သို႔ ျပင္သစ္ျပည္၌ အသံုးျပဳသည့္ "မက္ထရစ္(metric)" နည္းတြင္ မီတာ ဟူေသာ အရွည္ကိုမူတည္ၾကသည္။ မီတာတခုသည္ ၃-ေပ ၃-လက္မ ၅-ပဲ သာသာရွိ၏၊ တနည္း ၃-ေပ ၃„လက္မ၊ တနည္း ၃၉.၃၇ လက္မရွိ၏ဟု မွတ္ရာသည္၊ ျပင္သစ္ျပည္ ပါရစ္ျမိဳ႔ေတာ္၌ "ျဗဴ႐ိုဒီအခ်ီ" ေခၚ ဘဏ္တိုက္ၾကီးတြင္ ၁-မီတာရွည္ေသာ သတၱဳေခ်ာင္းတခုကို အမ်ားျပည္သူတို႔ စံနမူနာအတြက္ ထားရွိေလသည္၊ ၎င္းမီတာသံုးနည္းစံနစ္ကို အဂၤလိပ္ç အေမရိကံç ႐ုသွ်ç တို႔မွတပါး က်န္ေသာ ကမၻာႏိုင္ငံမ်ားအားလံုးလိုပင္ အသံုးျပဳၾက၏။<br />မီတာ၏ အမ်ိဳးအစားရွစ္ပါးကား။ <br />(၁) (millimetre) မီလီမီတာ၊ <br />(၂) (centimetre) စင္တီမီတာ၊ <br />(၃) (decimetre) ဒယ္စီမီတာ၊ <br />(၄) (metre) မီတာ၊ <br />(၅) (decametre) ေဒကာမီတာ၊ <br />(၆) (hetometre) ဟက္တိုမီတာ၊ <br />(၇) (kilometre) ကီလိုမီတာ၊ ဟူ၍ ခုနစ္မ်ိဳးရွိေလသည္။ အမွတ္ (၄) 'မီတာ' ေခၚ ၁-မီတာသည္ ၃-ေပ ၃- လက္မ ရွိေၾကာင္းကို ျပဆိုခဲ့ျပီးျဖစ္၍ ၎င္းတို႔ကို ေရတြက္လိုေသာ္ အငယ္ဆံုး 'မီလီမီတာ' မွ အၾကီးဆံုး 'ကီလိုမီတာ' အထိ ဆယ္ဆတိုး သြားရသည္<br />ခ်ည္း မွတ္ေလ၊ ( မီလီမီတာ တဆယ္သည္ စင္တီမီတာတခု, စင္တီမီတာ တဆယ္သည္ ဒယ္စီမီတာ တခု ဟု ဆိုေလသည္၊) ထိုေၾကာင့္ ကီလိုမီတာတခုကို အဂၤလိပ္သံုး မိုင္ ဖါလံု နည္းႏွင့္တြက္ေသာ္ ၅-ဖါလံု၊ ကိုက္ေပါင္း (၁၁၀၀)နီးပါးရွိေၾကာင္းေတြ႕ရ၏။<br /><br /><strong>မီး ၃-ပါး။ ။ </strong>သက္ဆိုင္သူတို႔အား ေကာင္းçဆိုးç ႏွစ္မ်ိဳးကို ေပးတတ္ေသာ မီးသံုးပါး ဟူ၏။<br />(၁) အာဟုေနယ်ဂၢိမီးေခၚ ဆရာ မိဘႏွစ္ပါး၊ တပည့္ သားသမီးတို႔၏ ပူေဇာ္ သကၠာရကို ခံထိုက္ေသာ ေက်းဇူးရွင္ ဆရာမိဘ ႏွစ္ပါးအား ျပစ္မွား ဆန္႔က်င္ေသာ သားသမီးတို႔သည္ အပါယ္ငရဲ၌ ဆင္းရဲေလာင္ကြၽမ္း တတ္ေသာေၾကာင့္ မီး ေခၚသည္။<br />(၂) ဂဟ ပတဂၢိမီးေခၚ လင္ေယာက္်ား၊ အိမ္ရွင္ လင္ေယာက္်ားသည္ မယားျဖစ္သူ၏ အိပ္ယာ၀တ္စားတန္ဆာမ်ားကိုျဖစ္ေစတတ္သျဖင့္ ေက်းဇူးရွင္ၾကီးပင္ျဖစ္၏၊ ထိုေက်းဇူးရွင္ လင္ျဖစ္သူကို က်ဴးလြန္ျပစ္မွား မ႐ိုေသေသာ မယားသည္ အပါယ္ငရဲသို႔ က်ေရာက္ေလာင္ကြၽမ္း ဆင္းရဲရသည္ျဖစ္၍ လင္ကို မီးေခၚသည္။<br />(၃) ဒကၡိေဏယ်ဂၢိမီးေခၚ ရဟန္း သံဃာ၊ ရဟန္းသံဃာေတာ္ အရွင္ျမတ္တို႔သည္ ေကာင္းေသာ အက်င့္ သီလ သိကၡာသမာဓိတို႔ႏွင့္ ျပည့္စံုေသာၾကာင့္ လူတို႔၏ လုပ္ေကြၽးေပးလွဴ ပူေဇာ္ျခင္းကို ခံထိုက္ရကား ျပစ္မွားလြန္က်ဴးသူ အေပါင္းတို႔သည္ အပါယ္ငရဲသို႔ က်ေရာက္ေလာင္ကြၽမ္း ဆင္းရဲရသည္ဟူ၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ မီးေခၚသည္။<br /><br /><strong>မီး ၁၁-ပါး။ ။ </strong>သတၱ၀ါတို႔ကိုေလာင္ကြၽမ္းပ်က္စီး ဆင္းရဲေစတတ္ေသာ တရား ၁၁-ပါး၊ သာရတၳဒီပနီဋီကာ ဒု မွ။ (၁) ရာဂမီး- အလိုရမၼက္၊ <br />(၂) ေဒါသမီး- ျပစ္မ်ားပုတ္ခတ္၊ <br />(၃) ေမာဟမီး- အမွန္မသိ၊ <br />(၄)ဇာတိ မီး- ပဋိသေႏၶေန၊ <br />(၅) ဇရာ မီး-အို၊ <br />(၆) မရဏ မီး- ေသ၊ <br />(၇) ေသာက မီး- စိုးရိမ္ပူေဆြး၊ <br />(၈) ပရိေဒ၀ မီး- ငိုေၾကြးရႈိက္ငင္၊ <br />(၉) ဒုကၶမီး- ကိုယ္ဆင္းရဲ၊ <br />(၁၀) ေဒါမနႆ မီး- စိတ္ဆင္းရဲ၊ <br />(၁၁) ဥပါယာသ မီး- ဆို႕တက္ေမ့ေမ်ာသြားျခင္း။<br /><br /><strong>မီးလႈံျခင္း အျပစ္ ၅-ပါး။</strong> ။ ပဥၥဂၤုတၱရ ပါဠိေတာ္မွ။ <br />(၁) အ စကၡဳေႆာ- မ်က္စိႏွင့္ မသင့္၊ <br />(၂) ဒုဗၺဏၰကရေဏာ- အဆင္းမလွ ျပဳတတ္၏၊ <br />(၃) ဒုဗၺလ ကရဏ- အင္အားနည္းေအာင္ ျပဳတတ္၏၊ <br />(၄) သဂၤဏိကာရာမဗႏၶန-မိတ္ဖြဲ႕ေပ်ာ္ပါး ခ်ိန္ဆံုးပါးျခင္း၊ <br />(၅) တိရစၦာနကထာနိ ပ၀တၱိ- မဂ္ဖိုလ္ ဖီလာစကားတို႕သာ မ်ားစြာျဖစ္ျခင္း။<br /><br /><strong>မီးသတ္က်င့္၀တ္ ၁၀-ပါး။ ။</strong> မီးသတ္အဖြဲ႕၀င္သားမ်ား လိုက္နာ က်င့္ႀကံၾကရမည့္ ၀တ္တရားဆယ္ပါး၊ မီးသတ္ က်င့္၀တ္ ဥပေဒက်မ္းမွ။ <br />(၁) စည္းကမ္း ေသ၀ပ္ရျခင္း၊ <br />(၂) သူရသတၱိ ရဲရင့္မႈ ရွိရျခင္း၊ <br />(၃) သနားကရုဏာ ရွိရျခင္း၊ <br />(၄) ယဥ္ေက်း သိမ္ေမြ႕ရျခင္း၊ <br />(၅) လ်င္ျမန္ဖ်တ္လတ္ရျခင္း၊ <br />(၆) စိတ္ထား တည္ၾကည္ရျခင္း၊ <br />(၇) ၀တၱရားေက်ျပြန္ရျခင္း၊ <br />(၈) သစၥာ ရွိရျခင္း၊ <br />(၉) ညီၫြတ္စည္းလံုးစြာ ရွိရျခင္း၊ <br />(၁၀) က်မ္းမာ သန္စြမ္းရျခင္း။</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7520634648516602534-1826579945542473008?l=thupya2010pa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520634648516602534.post-73742014707127806612010-07-25T05:31:00.000-07:002010-07-25T05:31:19.936-07:00<strong>မာနမ်ိဳးျပား၊ ထို ၄-ပါး၊ မိန္႔ၾကား က်မ္းေဗဒင္ ။ ။</strong> မာသမ်ိဳး ၄-ပါးကိုပင္ အခ်ိဳ႔ ေဗဒင္က်မ္းတို႔၌ 'မာနမ်ိဳး ၄-ပါး' ဟု ေရးသားေခၚေ၀ၚၾက၏၊ အနက္အဓိပၸါယ္ အတူတူပင္ မွတ္ေလ။ အက်ယ္ (မာသ) ၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>မာယာ ၃-ခြင္၊ အျမဲယွဥ္၊ ဘုရင္ စစ္သူၾကီး။ ။</strong> ၎င္း သ႐ုပ္ (စဥ္းလဲရျခင္းမ်ိဳး ၃-ပါး) ၌ ႐ႈပါေလ။<br /><span id="fullpost"><br /><strong><a name='more'></a>မာယာ ၄၀၊ မႈမ်ိဳးၾကြယ္၊ ပ်ိဳမယ္ဣတၴိယ။ ။</strong> ဇာတ္ပါဠိေတာ္ ဒု-အုပ္၊ ၁၂၁။ အ႒ကထာ၊ ပဥၥမအုပ္၊ ၄၆၇-ႏွင့္ ၄၇၀။ ၄၇၁။ တို႔၌ ႐ႈပါ။ မိန္းမတို႔သည္ မိမိတို႔ကို တပ္ႏွစ္သက္ေစရန္ အတြက္ ေယာက္်ားတို႔အေပၚ၌ လွည့္ပတ္ျဖားေယာင္းျခင္းမ်ိဳး ၄၀-ဟု အဓိပၸါယ္ရသည္။<br />(၁) ၀ိဇမၻတိ- ေယာက္်ားကိုျမင္လွ်င္ ငါဤသို႔ ျပဳျငားအံ့၊ ငါ့အား တပ္ႏွစ္သက္ လိမ့္မည္ဟု ေယာက္်ားအပါး၌ ရပ္လ်က္ ကိုယ္လက္ဆန္႔ေသာ အမူအရာကို ျပဳ၏။<br />(၂) ၀ိနမတိ- ဤငါျပဳေသာအမွတ္ျဖင့္ အခြင့္ရသည္ မရသည္ကို ေယာက္်ားသိလိမ့္မည္ဟူ၍ မူလက ခ်ိန္းခ်က္ထားသည္ျဖစ္ေစ မထားသည္ျဖစ္ေစ တစံုတခုေသာ ၀တၴဳကို ေျမမွၾကြေအာင္ျပဳသကဲ့သို႔ မိမိ၏ကိုယ္လက္ေက်ာျပင္ကို ျမင္ေအာင္ ညြတ္ေရာင္ျပဳ၏။<br />(၃) ၀ိလာသတိ- သြား, လာ, အိပ္, ထိုင္, ေလ်ာင္းပံုတို႔ျဖင့္၎င္း၊ သို႔မဟုတ္ အတင့္အတယ္ တန္ဆာဆင္ျခင္းျဖင့္၎င္း၊ ေယာက္်ားမ်ားစြဲမက္ေအာင္ စံပယ္ေပ်ာင္းပ်ေသာ အျခင္းအရာကို ျပ၏။<br />(၄) ၀ိလဇၨတိ-ရွက္စႏိုးေယာင္ျပဳလ်က္ အ၀တ္ျဖင့္ ကိုယ္လက္ကို ဖံုးလႊမ္းျခင္း နံရံတိုင္စသည္တို႔ကို မွီကပ္ေနျခင္း စသည္ျဖင့္ ရွက္ေယာင္ေဆာင္၏။<br />(၅) နေခန နခံ ဃေ႗တိ- ေျခသည္းကို ေျခသည္းခ်င္း၊ လက္သည္းကို လက္သည္းခ်င္း ျခစ္၍ လွည့္ျဖား၏။<br />(၆) ပါေဒန ပါဒံ အကၠမတိ- ေျခဖြားတခုျဖင့္ ေျခတခုကို နင္း၏။<br />(၇) ကေ႒န ၀ိေလခတိ- သစ္သား တုတ္ေခ်ာင္းျဖင့္ ေျမကိုျခစ္ေရး၏။<br />(၈) ဒါရကံ ဥလႅဃၤတိ- ကေလးသူငယ္ကို ခ်ီ၍ေျမႇာက္၏။<br />(၉) ဥလႅဃၤာေပတိ- သူတပါးကို တိုက္တြန္း၍ သူငယ္ကို ေျမႇာက္ေစ၏။<br />(၁၀) သိဃၤတိ- သူငယ္ကိုနမ္း၏။<br />(၁၁) သိဃၤာေပတိ- မိမိကိုနမ္းခိုင္း၏။<br />(၁၂) ကိဠိတိ- သူငယ္ကို ကစား၏။<br />(၁၃) ကိဠာေပတိ- သူငယ္ကို ကစားေစ၏။<br />(၁၄) စုမၺတိ- သူငယ္ကို ဖက္ယမ္း၏, စုတ္၏။<br />(၁၅) စုမၺာေပတိ- သူငယ္ကို ဖက္ယမ္းေစ၏, စုတ္ေစ၏။<br />(၁၆) ဘုဥၨတိ- သူငယ္၏ မံု႔စသည္ကို ယူ၍စား၏။<br />(၁၇) ဘုဥၨာေပတိ- သူငယ္ကို စားေစ၏။<br />(၁၈) ဒဒါတိ- သူငယ္အား တစံုတခုကို ေပး၏။<br />(၁၉) အာယာစတိ- တဖန္ျပန္၍ ေတာင္း၏။<br />(၂၀) အႏု ကေရာတိ- သူငယ္ႏွင့္ အတူလိုက္၍ ျပဳ၏။<br />(၂၁) ဥစၥံ ဘာသတိ- ေယာက္်ားအား ျမင့္ေသာအသံ ႏွစ္သက္ဖြယ္ေသာ စကား ခ်ီးမြမ္းေသာ စကားကို ဆို၏။<br />(၂၂) နိစၥံဘာသတိ-ေယာက္်ားအား ညွင္းညွင္းေသာအသံ မႏွစ္သက္ဖြယ္ေသာစကား, ႏွိမ့္ခ်ေသာစကားကိုဆို၏။<br />(၂၃) ၀ိစၥံ ဘာသတိပရိသတ္အလယ္၌သီခ်င္းစသည္ကို ထင္စြာဆို၏။<br />ပတိ၀ိစၥံ ဘာသထိ-ဆိတ္ျငိမ္ရာ၌ ကျခင္း သီျခင္း စသည္ျဖင့္ျဖားေယာင္း၍ေျပာဆို၏။<br />(၂၄) နေစၥန ဂီေတန ၀ါဒိေတန ေရာဒိေတန ၀ိလာသိေတန ၀ိဘူသိေတန ဇဂၣတိ - ကျခင္း , တီးမႈတ္ျခင္း ငိုျခင္း စမၸယ္ျခင္း တန္ဆာျခင္း ျပင္းစြာရယ္ျခင္းျဖင့္ နိမိတ္အမွတ္ကိုျပ၏။ <br />(၂၅) ေပကၡတိ-ေစာင္းငဲ့၍ ၾကာ ၾကည့္ ၾကည့္၏။<br />(၂၆) ကဋိ စာေလတိ-ခါး တင္ပါးကို နိမ့္တံုျမင့္တံု ျပဳ၏။<br />(၂၇) ဂုယွ ဘ႑ကံ -လွ်ိဳ႕ ၀ွက္အပ္ေသာ ကိုယ္အဂၤါ အစိတ္အပိုင္းကိုလႈပ္၏။<br />(၂ဂ) ဥ႐ု ၀ိ၀ရတိ-ေပါင္ကို ဖြင့္ေဖၚ၏။<br />(၂၉) ထနံ ဒေႆတိ -ႏို႕သားျမတ္ကို ျပ၏။<br />(၃၀) ဥရု ပိဒဟတိ-ေပါင္ကိုဖံုး၏။<br />(၃၁) ကစံၦ ဒေႆတိ-လက္ကတီး (ဂ်ိဳင္းၾကား) ကိုေဖၚျပ၏။<br />(၃၂) နာဘိ ဒေႆတိ-ခ်က္ကို ေဖၚျပ၏။<br />(၃၃) အကိၡနိ ခဏတိ-မ်က္စိကို မိွတ္၏။<br />(၃၄) ဘမံု ဥကၡီ ပတိ-မ်က္ခံုးခ်ီ၏၊ မ်က္စပစ္၏။<br />(၃၅) ၾသ႒ံ ပလိကၡတိ-ႏႈတ္ခမ္းကို ကိုက္၏။<br />(၃၆) ဇိ၀ွံ နိလႅာေကတိ-လွ်ာကို ထုတ္၏။<br />(၃၇) ဒုႆံ မုဥၥတိ-ထမီကို ကြၽတ္ေအာင္ ျပဳ၏။<br />(၃၈) ဒုႆံ ပတိဗႏၶတိ-ထမီကို ျပင္၍၀တ္၏။ <br />(၃၉) သီသံ မုဥၥတိ-ဆံထံုးကို ေျဖ၏။<br />(၄၀) သီသံ ဗႏၶတိ- ဆံကို ျပန္ထံုး၏။<br /><br /><strong>မာရ္ ၅-ပါး၊၊ ၊၊ </strong>၀ိသုဒိၶမဂ္၊၂၀၄။ အပါဒါန္ ။ ဠ။ ပ-အုပ္၁၁၉၊ ေႏွာင့္႐ွက္ဆီးတားမႈ ငါးပါး၊ <br />(၁) ေရႊပလႅင္ေတာ္ျမတ္ကို စစ္တပ္ႏွင့္ တိုက္လုေသာ မာရ္နတ္သားကုိ 'ေဒ၀ပုတၱမာရ္' ေခၚသည္၊ <br />(၂) ကိေလသာ ၁၀-ပါး၊ သို႔မဟုတ္ ၁၅၀၀ ကိေလသာကို 'ကိေလသမာရ္' ေခၚသည္၊ <br />(၃) ဘ၀သစ္အဖို႔ ပစ္ခ်စီမံ ျပဳျပင္တတ္ေသာကံကို 'အဘိသခၤါရမာရ္' ေခၚသည္၊ <br />(၄) ရဟႏၲာမျဖစ္မီအတြင္း ကုသိုလ္ကံ အကုသိုလ္ကံတို႕၏ စီမံပစ္္ခ်ရာ ဘ၀သစ္၌ ျဖစ္ ရလတ့ံေသာ ခႏၶာငါပါးကို 'ခႏၶမာရ္' ေခၚသည္၊ <br />(၅) ေသရျခင္းသေဘာကို 'မစၥုဳမာရ္' ေခၚသည္၊၊<br /><br /><strong>မာရ္စစ္သည္ ၁၀-ပါး။ ။</strong> ဣတိ၀ုတ္ ။ပါ။ ၂၂၂။ ႒။ ၁၆၄။ ကုသိုလ္မႈ၌ တိုက္ဖ်က္ေလ့ ရိွေသာ မာရ္နတ္၏ စစ္သည္ေတာ္ ဆယ္ေယာက္၊ <br />(၁) ကာမ ရာဂ-ကာမဂုဏ္၌ တပ္မက္မႈ၊ <br />(၂)အရတိ-ေကာင္းမႈ၌ မေမြ႕ေပ်ာ္မႈ၊ <br />(၃)ခုပၸိပါသ-ဆာေလာင္ မြတ္သိပ္တတ္မူ၊ <br />(၄)တဏွာ-ဆာေလာင္ေသာ အရာကို ရွာမွီးျခင္း၊ <br />(၅) ထိနမိဒၵ-ငိုက္မ်ည္း အိပ္ခ်င္ျခင္း၊ေကာင္းမႈ၌ စိတ္အား ေလ်ာ့က်ျခင္း၊ <br />(၆) ဘိ႐ု-ေၾကာက္ျခင္း၊ <br />(၇) ၀ိစိကိစၦာ-ယံုမွား သံသယျဖစ္ျခင္း၊ <br />(၈) မကၡ, ထမၻ- ေက်ဇူးမဲ့ျပဳျခင္း, ခက္ထန္ျခင္း၊ <br />(၉) လာဘ, သိေလာက, သကၠာရ, မိစၦာလဒၶ-မဟုတ္မမွန္လုပ္ၾကံယုတ္မာေသာ လာဘ္, ေက်ာ္ေစာ ပူေဇာ္ခံမ်ိဳး၊ <br />(၁၀) အတၱုဳကံသန, ပရ၀မၻန- ကိုယ့္ကိုေျမာက္, သူ့ကို ႏွိမ့္မႈ သေဘာယုတ္။<br /><br /><strong>မာလိန္ မႉး အဂၤါ၉-ပါး။ ။</strong> ၎င္း သ႐ုပ္ကို (သေဘၤာသူၾကီး အဂၤါ၉- ပါး)၌ ႐ႈပါ၊၊<br /><br /><strong>မာသမ်ိဳး ၃ -ပါး။ ။</strong> ေဗဒင္ က်မ္းသံုး ေ၀ါဟာရ ျဖစ္သည္၊၊၎င္းကိုပင္ 'လ မ်ိဳး၃ပါး' ဟုလည္း ေခၚေသး၏။<br />(၁) သူရိယ မာသ-မိႆ ျပိႆ စေသာ ၁၂-ရာသီကို ေခၚသည္၊ တနည္း၊ တနဂၤေႏြ ျဂဳိဟ္မင္း ရပ္တည္ျခင္းကို အစြဲျပဳ၍ ေခၚေသာ လ၊ သို႔မဟုတ္ ယခုလျပည့္မွသည္ ေနာက္လျပည့္၏ အၾကားကို သူရိယမာသဟုေခၚသည္မွတ္၊ ျမန္မာဘာသာအားျဖင့္ ေနမင္းကို အမွတ္အစြဲျပဳ ေခၚေသာလ ဟူ၏၊၊ <br />(၂) စႏၵရ မာသ-တန္ခူး, ကဆုန္ စေသာ ၁၂လကို ေခၚသည္။ တနည္း၊ တနင္းလာ ျဂိဳဟ္ ရပ္တည္ျခင္းကို အစြဲအမွတ္ျပဳ၍ေခၚေသာ လ၊ သို႔မဟုတ္ ယခုလကြယ္က စ၍ ေနာက္လကြယ္ တိုင္ေအာင္ အၾကားကို စႏၵရ မာသဟုေခၚၾက၏၊ ျမန္မာဘာသာအားျဖင့္ စႏၵေခၚ တနင္းလာစန္းျဂဳိဟ္ကို အမွတ္အသားျပဳ၍ေခၚေသာ လ တည္း၊ ဥပမာ-မိန္ရာသီႏွင့္ မိႆရာသီ အၾကား တ၀က္စီကို စႏၵရ မာသတန္ခူးလ ဟု ေခၚသည္ သိေလ။ <br />(၃) သ၀ဏ မာသ-သည္ေန႔ ေနထြက္သည္က စ၍ ေနာက္တေန႔ ေနထြက္တိုင္ေအာင္ ေရတြက္ျခင္းျဖင္႔ ရက္ေပါင္း(၃၀)ျပည့္ေသာအခါ သ၀ဏ မာသတလဟု ေခၚသည္၊။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။စႏၵရမာသကိုပင္ ေ၀ါဟာရ မာသဟုလည္း ေခၚၾကသည္၊၊<br /><br /><strong>မာသမ်ိဳး၄ပါး၊တနည္း၊၊ ၊၊</strong> ဤကားသဒၵတၳေထာမ မဟာနိဓိ အဘိဓာန္ က်မ္းဆရာ အလိုတည္း။ <br />(၁)ေသာရ မာသ-ေနမင္းသည္ တရာသီ၌ အံသာ ၃၀၊ သို႔မဟုတ္ ရက္ ၃၀ ေနသည္ကိုစြဲ၍ ပိုင္းျခားႏိႈင္းယွဥ္ေသာလ၊ <br />(၂) သာ၀ဏ မာသ- ပိဋကတ္ေတာ္ အလို အ႐ုဏ္ျဖင့္, ေဗဒင္အ လိုသန္းေခါင္ျဖင့္ ေနသြားကို ပိုင္းျခားကန္႕သတ္၍ ရက္ေပါင္း ၃၀-၂၉ ရက္တို႕ျဖင့္ ေရတြက္ေသာ လ၊ <br />(၃) စႏၥရ မာသ- ေနႏွင့္လ တၾကိမ္ထပ္မိသည္မွ တၾကိမ္ထပ္မိသည္ အထိ တိထီ ၃၀-ရက္ ၃၀-ျဖင့္ ေခၚေသာလ၊ <br />(၄) နကၡတၱ မာသ- နကၡတ္တလုံးသည္ တရက္မည္၏၊ ပုဏၰမီနကၡတ္ျဖင့္ ပိုင္းျခား ႏိႈင္းယွဥ္အပ္ေသာ လ, မ်ိုဳးကို ေခၚသည္။</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7520634648516602534-7374201470712780661?l=thupya2010pa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520634648516602534.post-16432144433325922952010-07-25T05:28:00.001-07:002010-07-25T05:28:51.038-07:00<strong>မၾကံစည္အပ္ေသာ တရား ၄-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ (အစိေႏၲယ် ၄-ပါး)၌ ႐ႈ။<br /><br /><strong>မၾကီးရာသည္၊ ၁၀-ပါးမည္၊ ေလာကီေလာကုတ္ အဘယ္နည္း?။ ။</strong>"မၾကီးရာသည္၊ ၁၀-ပါးမည္ကား" ဟူေသာ လကၤာျဖင့္ စိႏၲေက်ာ္သူ ဦးၾသ၏ ၾသ၀ါဒထူးပ်ိဳ႔၌ ေလာကီေရးရာ ၾကီးပြားယဥ္ေက်းမႈအတြက္ မိန္႔ျမြက္ထားသည္ကို သင္ၾကားရ ဘူးသည္၊ အက်ယ္ကို ၎င္းပ်ိဳ႔၌ ႐ႈပါကုန္။<br /><span id="fullpost"><br /><strong><a name='more'></a>မေၾကာက္သင့္သည္ကို ေၾကာက္ေနေသာ သတၱ၀ါမိုက္ ၄-ဦး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (အမိုက္ေကာင္ၾကီး ၄-ဦး)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>မဂ္ ၃-ပါး။ ။ </strong>ေမထုန္မႈ ျပဳက်င့္သြားလာရန္ လမ္းေပါက္မ်ိဳးကိုဆိုသည္၊ ရဟန္းေတာ္မ်ား ထိုမဂ္ ၃-ပါးတြင္ ေမထုန္မႈျပဳက ပါရာဇိက က်၏။ <br />(၁) မုခမဂ္-ပါးစပ္ ခံတြင္း၊ <br />(၂) ပႆ၀မဂ္-က်င္ငယ္ သြားရာလမ္း, မိန္းမ အဂၤါဇာတ္၊ <br />(၃) ၀စၥမဂ္-က်င္ၾကီးသြားရာလမ္း, စအို။<br /><br /><strong>မဂ္ ၃၀၊ တနည္း။ ။</strong> ပါရာဇိက ။ပါ။ ၃၄။၃၅။ ၎င္း ။႒။ ၂၂၅။ ကခၤါ ၁၀၉-တို႔၌ အက်ယ္႐ႈ။ အျဗဟၼစာရီ သိကၡာပုဒ္အရ ေမထုန္မႈ မျပဳရေသာ ကာမလမ္းေခၚ မဂ္ျပားသံုးဆယ္၊ <br />(က) လူေယာက္်ား၌ မုခမဂ္, ၀စၥမဂ္ ၂-ပါး၊ <br />(ခ) နတ္ေယာက္်ား၌လည္း ၎င္း ၂-ပါး၊ <br />(ဂ) တိရစၦာန္ေယာက္်ား၌လည္း ၎င္း ၂-ပါး၊ <br />(ဃ) လူမိန္းမ၌ မုခမဂ္, ပႆ၀မဂ္, ၀စၥမဂ္ç ၃-ပါး၊ <br />(င) နတ္မိန္းမ၌လည္း ၎င္း ၃-ပါး၊ <br />(စ) တိရစၦာန္မိန္းမ၌လည္း ၎င္း ၃-ပါး၊ <br />(ဆ) လူဥဘေတာဗ်ည္း၌လည္း ၎င္း ၃-ပါး၊ <br />(ဇ)နတ္ဥဘေတာဗ်ည္း၌လည္း ၎င္း ၃-ပါး၊ <br />(စ်) တိရစၦာန္ဥဘေတာဗ်ည္း၌လည္း ၎င္း ၃-ပါး၊ <br />(ည) လူနပုံး၌ မုခမဂ္, ၀စၥမဂ္ ၂-ပါး၊ <br />(ဋ) နတ္နပံုး၌လည္း ၎င္း ၂-ပါး၊ <br />(ဌ) တိရစၦာန္နပံုး ၌လည္း ၎င္း ၂-ပါး၊ <br />ေပါင္း ၃၀-ျဖစ္၏။<br /><br /><strong>မဂၢင္ ၈-ပါး။ ။ </strong>ေသာတာပန္ စသည္ ျဖစ္ေၾကာင္းတရား အစိတ္ ၈-ပါးဟူ၏၊ ဤ၌ မွားယြင္းေသာစကားႏွင့္ အလုပ္အကိုင္ဟူသမွ်တို႔မွ ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္းကိုပင္ မွန္ကန္ေသာတရားဟု သိရာ၏။ <br />(၁) သမၼာဒိ႒ိ-မွန္ကန္ေသာ ႐ႈျမင္ျခင္း၊ <br />(၂) သမၼာသကၤပၸ -မွန္ကန္စြာ ၾကံစည္ျခင္း၊ ၎င္း ၂-ပါးကား ပညာစခန္းတည္း၊ <br />(၃) သမၼာ၀ါစာ-မွန္ကန္စြာ ေျပာဆိုျခင္း၊ <br />(၄) သမၼာကမၼႏၲ-မွန္ကန္စြာၪပလုပ္ျခင္း၊ <br />(၅) သမၼာအာဇီ၀-မွန္ကန္စြာအသက္ေမြးျခင္း၊ ၎င္း ၃-ပါးကား သီလစခန္းတည္း၊ <br />(၆) သမၼာ၀ါယမ-မွန္ကန္စြာ လံု႔လထုတ္ျခင္း၊ ၎င္းကား သီလ, သမာဓိ, ပညာ စခန္းတည္း၊ <br />(၇) သမၼာသတိ-မွန္ကန္စြာ ေအာက္ေမ့ျခင္း၊ <br />(၈) သမၼာသမာဓိ-မွန္ကန္စြာ စိတ္တည္တံ့ျခင္း၊ ၎င္း ၂-ပါးကား သမာဓိစခန္းတည္း။<br /><br /><strong>မဂၢင္ ၁၀။ ။</strong> ၎င္း အက်ယ္ ပြားပံုကို ဥပရိပဏၰာသ ပါဠိေတာ္ ၁၁၆။ အ႒ကထာ ၉၂-၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>မဂၢ႒ာန္ ၄-ေယာက္။ ။</strong> မဂ္ပုဂၢိဳလ္ ေလးေယာက္လည္း ေခၚသည္။ <br />(၁) ေသာတာပတၱိ မဂ္ပုဂၢိဳလ္၊ <br />(၂) သကဒါဂါမိ မဂ္ပုဂၢိဳလ္၊ <br />(၃) အနာဂါမိ မဂ္ပုဂၢိဳလ္၊ <br />(၄) အရဟတၱ မဂ္ပုဂၢိဳလ္။<br /><br /><strong>မဂၢသစၥာ၏ အနက္သေဘာ ၄-ခ်က္။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (သစၥာအနက္ ၁၆-ခ်က္)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>မဂ္တရား ၄-ပါး။ ။</strong> <br />ေသာတာပတၱိမဂ္, သကဒါဂါမိမဂ္, အနာဂါမိမဂ္, အရဟတၱမဂ္, ၎င္းကိုပင္ မဂ္စိတ္ ၄-ပါးလည္း ေခၚသည္။<br /><br /><strong>မဂ္တု ဖိုလ္တု တရား ၁၀-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (ဥပကၠိေလသ တရား ၁၀-ပါး)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>မဂ္ဖိုလ္တရား၊ ပိတ္ပင္ထား၊ ၅-ပါး အႏၲရာယ္။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ (အႏၲရာယ္ ၅-ပါး)၌ ဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><strong>မဂ္ ဖိုလ္ မရထိုက္သူမ်ိဳး ၁၆-ေယာက္။ ။ </strong>မိလိႏၵပဥႇာ ပါဠိေတာ္ ၂၉၈-၌အက်ယ္႐ႈ။ <br />တိရစၦာန္, <br />ျပိတၱာ, <br />အယူမွားယြင္းသူ, <br />စဥ္းလဲေကာက္က်စ္သူ, <br />အမိကို သတ္သူ, <br />အဖကို သတ္သူ, <br />ရဟႏၲာကို သတ္သူ, <br />သံဃာကို သင္းခြဲသူ, <br />ဘုရားကို ေသြးစိမ္း တည္ေစသူ, <br />ရဟန္းအသြင္ကို ခိုးသူ, (၁၀) <br />တိတၱိေဘာင္၌ ေျပာင္းေရႊ႕ေနသူ, <br />ဘိကၡဳနီမကို ဖ်က္ဆီးသူ, <br />သံဃာဒိသိသ္ အာပတ္သင့္ေနေသာ ရဟန္း, <br />ပ႑ဳက္ ၅-မ်ိဳး၌ ပါ၀င္သူ,<br />ဥဘေတာ ဗ်ည္းေခၚ ထီး, မ အဂၤါဇာတ္ ၂-မ်ိဳး ပါရွိသူ,<br />ခုနစ္ႏွစ္ေအာက္ ငယ္ရြယ္သူ၊ (၁၆) <br />ဤ ပုဂၢိဳလ္ ၁၆-ဦးတို႔မွာ ပဋိပတ္က်င့္၀တ္မွန္ကို ေကာင္းစြာပင္ က်င့္ေစကာ မဂ္, ဖိုလ္ မရႏိုင္ေၾကာင္း ရွင္နာဂေသနေထရ္ မိန္႔ဆိုေျဖၾကား၏။<br /><br /><strong>မဂၤလာဆံထံုး၊ ၇-ထံုး၊ ဖြဲ႔ထံုး လွသူဇာ။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ အဓိပၸါယ္ကို (ဥေသွ်ာင္ ၇-မ်ိဳး)၌ ျပဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><strong>မဂၤလာေဆာင္မ်ိဳး အျပား ၃-ပါး၊ တနည္း၊ ၈-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ (ထိမ္းျမားမဂၤလာအမႈ မ်ိဳးအျပား ၃-ပါး၊ ၈-ပါး)၌ ျပဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><strong>မဂၤလာေဆာင္႐ိုး၊ လ ၆-မ်ိဳး၊ က်ိဳးျပစ္ မည္သို႔ရွိ။ ။ </strong>ဤ၌ေကာင္းç မေကာင္း ၆-လစီႏွင့္ အက်ိဳးအျပစ္တို႔ကို ေအာက္ပါပညာရွိတို႔၏ေလးခ်ိဳးကဗ်ာျဖင့္ သိပါေလ။ <br />၀ါဆို,၀ါေခါင္ ထိမ္းလွ်င္လွ၊ ေသကိန္းပ ေဆြၾကင္ေဘာ္။ <br />ေခါင္းပါးစြာ ေတာ္သလင္းႏွင့္၊ သားပုတၱာ ေျခြရံ ကင္းပါလိမ့္၊ ကြင္းေရွာင္ၾက လနေတၱာ္။ <br />ျပာသိုမွာ ဥစၥာယြင္းပါလို႔၊ ေကြကြင္းၾက တေပါင္းေနာ္၊ မေလ်ာ္တဲ့ ေျခာက္လ။ <br />ၾကြင္းမာေသ၊ ထိမ္းျမားပါေလေတာ့၊ ရံေျခြေရြ ဆန္စပါးရယ္တို႔၊ ေပါမ်ား ကံုလံုလို႔၊ <br />လူ႔ဘံုမွာ အိုေအာင္ေပါင္းရကြယ္မယ္၊ ေက်ာင္းၾကီး အမ။<br /><br /><strong>မဂၤလာတရား ၁၂-ပါး။ ။ </strong>၎င္း၏ သ႐ုပ္အဓိပၸါယ္ကို (ေလာကီမဂၤလာ ၁၂-ပါး)ဟူေသာ သုေတသန၌ ၾကည့္ပါ။<br /><br /><strong>မဂၤလာတရား ၃၈-ပါး။ ။</strong> ကမၻာသူ ကမၻာသား သတၱ၀ါအားလံုးတို႔အား ခ်မ္းသာကိုေပးတတ္ေသာ တရား ၃၈-ပါး။ <br />(၁) အေသ၀နာစ ဗာလာနံ- သူမိုက္ကို မဆည္းကပ္ရျခင္း၊ <br />(၂) ပ႑ိတာနဥၥ ေသ၀နာ-ဥာဏ္ပညာရွိသူတို႔ကို ေပါင္းသင္းရျခင္း၊ <br />(၃) ပူဇာစ ပူဇေနယ်ာနံ- ပူေဇာ္ထိုက္သူတို႔ကိုပူေဇာ္ရျခင္း၊ <br />(၄) ပဋိ႐ူပ ေဒသာ၀ါသ-သင့္ေလ်ာ္ေကာင္းျမတ္ရာ၌ ေနရျခင္း၊ <br />(၅) ပုေဗၺစ ကတ ပုညတာ- မဆြက ေကာင္းမႈကုသိုလ္ကို ျပဳခဲ့ဘူးျခင္း၊ <br />(၆) အတၱသမၼာ ပဏီဓိ- ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ျဖာကို ေကာင္္းစြာျပဳျပင္ထားျခင္း၊ <br />(၇) ဗာဟုသစၥ- အၾကားအျမင္ပညာမ်ားသူ ျဖစ္ျခင္း၊ <br />(၈) သိပၸမဂၤလာ- အျပစ္ကင္းသည့္စက္မႈလက္မႈ အတတ္မ်ိဳးစံု တတ္ထားရျခင္း၊ <br />(၉) ၀ိနယ သုသိကၡိတ- ယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာ ကိုယ္က်င့္၀ိနည္းကို ေကာင္းစြာသင္ယူျခင္း၊ <br />(၁၀) သု ဘာသိတ၀ါစာ- အဂၤါေလးပါးရွိေသာ စကားကို ေျပာဆိုတတ္ရျခင္း၊ <br />(၁၁) မာတာပိတု ဥပ႒ာနံ- မိဘ၂-ပါးအား စင္စစ္ လုပ္ေကြၽး ေမြးျမဴရျခင္း၊ <br />(၁၂) ပုတၱဒါရႆ သဂၤဟ- သားမယားတို႔အား စြမ္းႏိုင္သေလာက္ ေကြၽးေမြးေထာက္ပံ့ရျခင္း၊ <br />(၁၃) အနာကုလ ကမၼႏၲ-ခ်ိဳ႔ယြင္းမႈမရွိ မိမိတတ္သိလိမ္မာျပီးေသာ အလုပ္ကို ကာလ ေဒသအလိုက္ ထိုက္သလို လုပ္ရျခင္း၊ <br />(၁၄) ဒါန မဂၤလာ-ေပးကမ္းစြန္႔ၾကဲ လႉဒါန္းရျခင္း၊ <br />(၁၅) ဓမၼ စရိယ-ကုသလကမၼပထ တရားဆယ္ပါးကို ျပဳလုပ္ရျခင္း၊ <br />(၁၆) ဥာတကာနဥၥသဂၤဟ-ေဆြမ်ိဳးတို႔ကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ ခ်ီးေျမႇာက္ ေထာက္ပံ့ရျခင္း၊ <br />(၁၇) အန၀ဇၨကမၼ-ေနာင္သံသရာေရး၌ အျပစ္ေဘးမက် ပကတိသုခကို ရႏိုင္သည့္ ငါးပါး, ရွစ္ပါး စေသာ သီလမ်ားႏွင့္ အမ်ားေကာင္းက်ိဳး ေစတနာ့၀န္ထမ္း အလုပ္မ်ားကို လုပ္ရျခင္း၊ <br />(၁၈) အာရတီ- မေကာင္းမႈကို စိတ္ျဖင့္ေ၀းစြာ ေရွာင္ၾကဥ္ရျခင္း၊ <br />(၁၉) ၀ိရတီ- မေကာင္းမႈမွ ကိုယ္ႏႈတ္ ႏွစ္ပါးျဖင့္ ေရွာင္ၾကဥ္ရျခင္း၊<br />(၂၀) မဇၨပါန သံယမ- ေသရည္အရက္ ေသာက္စားမႈမွ ေရွာင္ၾကဥ္ရျခင္း၊<br />(၂၁) အပၸမာဒ ဓမၼ-ေကာင္းမႈတို႔၌ မေမ့မေလ်ာ့ျခင္း၊ <br />(၂၂) ဂါရ၀- ႐ိုေသထိုက္သူကို ႐ိုေသျခင္း၊ <br />(၂၃) နိ၀ါတ- မာနမထား ႏွိမ့္ခ်႐ိုေသေသာ စိတ္မ်ားရွိျခင္း၊ <br />(၂၄) သႏၲဳ႒ိ- ရသမွ်ႏွင့္ ေရာင့္ရဲတင္းတိမ္ျခင္း၊ <br />(၂၅) ကတၫုတာ-သူျပဳဘူးေသာ ေက်းဇူးကို ျပန္၍သိျခင္း၊ <br />(၂၆) ကာေလန ဓမၼႆ၀န-သင့္ေလ်ာ္ရာ အခါ၌ သူေတာ္ေကာင္းတရားကို နာၾကားရျခင္း၊ <br />(၂၇) ခႏၲီမဂၤလာ- ေနရာတိုင္း၌ သည္းခံရျခင္း၊ <br />(၂၈) ေသာ၀စႆတာ-ဆိုဆံုးမလြယ္ကူသူျဖစ္ရျခင္း၊ <br />(၂၉) သမဏဒႆန- အရိယာသံဃာေတာ္မ်ားကို ဖူးေတြ႕ရျခင္း၊ <br />(၃၀) ကာေလန ဓမၼသာကစၦ-ေလ်ာက္ပတ္ေသာအခါ၌ တရားစကား ေဆြးေႏြးေမးျမန္းရျခင္း၊ <br />(၃၁) တပ မဂၤလာ- မေကာင္းၾကံ မေကာင္းျပဳ, မေကာင္းဆို မျဖစ္ႏိုင္ေစရန္ သတိႏွင့္ ၀ီရိယ တရား အစဥ္ထားျခင္း၊ <br />(၃၂) ျဗဟၼစရိယ-ျမတ္ေသာ အက်င့္ရွိျခင္း၊ <br />(၃၃) အရိယာ သစၥာန ဒႆန- သစၥာေလးပါးကို မဂ္တရားျဖင့္သိျမင္ရျခင္း၊ <br />(၃၄) နိဗၺာန သစၦိကိရိယ- အရဟတၱဖိုလ္ကို မ်က္ေမွာက္ၪပရျခင္း၊ <br />(၃၅) ဖု႒ႆ ေလာက ဓေမၼဟိ စိတၱံ ယႆ န ကမၸတိ- ေလာကဓံတရား ရွစ္ပါးတို႔ႏွင့္ ေတြ႕ရေသာ္လည္း စိတ္တုန္လႈပ္မႈ မရွိျခင္း၊ <br />(၃၆) အေသာက- စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈ မရွိျခင္း၊ <br />(၃၇) ၀ိရဇ- ရာဂစေသာ ကိေလသာျမဴ မရွိျခင္း၊ <br />(၃၈) ေခမ မဂၤလာ- ေၾကာက္ထိတ္လန္႕မႈ ေဘးမရွိျခင္း။<br /><br /><strong>မဂၤလာပန္းပြင့္ ၇-ပြင့္။ ။</strong> မဂၤလာေအာင္ပြဲ သဘင္၌ ယၾတာပန္း ၇-မ်ိဳး။ <br />သတို႔သား သတို႔သမီးတို႔ ထိမ္းျမားေသာ ေန႔သည္ <br />တနဂၤေႏြေန႔ျဖစ္မူ ကံ့ေကာ္ပန္းကို ပန္ေဆာင္ၾကရာသည္၊ <br />တနင္းလာေန႔ျဖစ္မူ ႏွင္းဆီပန္း၊ <br />အဂၤါေန႔ျဖစ္မူ ဇလပ္ပန္း၊ <br />ဗုဒၶဟူးေန႔ျဖစ္မူ စပယ္ပန္း, သေျပပန္း၊ <br />ၾကာသပေတးေန႔ျဖစ္မူ သီး, သံသတ္ပန္း၊ <br />ေသာၾကာေန႔ျဖစ္မူ ဒန္းပန္း, ႏွင္းပန္း၊ <br />စေနေန႔ျဖစ္မူ အုန္းပန္း၊ <br />ဤသို႔လွ်င္ မိမိတို႔၏ အညြန္႔နံသင့္ ပန္းမ်ားကို ပန္ဆင္၍ မဂၤလာမႈျပဳၾကကုန္ရာသည္။ (ေဗဒင္)<br /><br /><strong>မင္း ၄-ပါး ေဆး။ ။ </strong>စိန္, ေဆး, ကန္႔, ဟင္း, ေခၚ ဓာတ္ ၄-ပါးေဆးကို အဂၢိရတ္က်မ္းတို႔၌ မင္း ၄-ပါးေဆး ေခၚသည္။<br /><br /><strong>မင္းဧကရာ၊ သတၱိမွာ၊ ၃-ျဖာရွိ၏ အသို႔နည္း?။ ။</strong>' မႏၲာ၊ ဥႆာဟ၊ ပဘာ၀ဟု၊ ရာဇသတၱိ, ၃-ပါးရွိ၏'ဟူေသာစကားအရ ျဖစ္သည္။ <br />(၁) မႏၲ သတၱိ- ပညာရွိတို႔ႏွင့္ အစစ တိုင္ပင္ ႏွီးေႏွာမႈ၊ <br />(၂) ဥႆာဟ သတၱိ- ရိကၡာ, လက္နက္, စစ္သား ရွာမွီးမႈ၊ <br />(၃) ပဘာ၀ သတၱိ- စိမ္း က်က္ မေရြး ျပစ္ေပး ဆံုးမ မႈ။ <br />၎င္း ၃-ပါး အျပည့္အစံု ရွိထားရမည္။<br /><br /><strong>မင္းက်င့္တရား ၁၀-ပါး။ ။</strong> သုတ္ပါေထယ်။ပါ။၅၀။႒။ ၃၄။ မဟာဟံသဇာတ္ႏွင့္ နႏၵိယဇာတ္ အ႒ကထာတို႔၌လည္း ပါရွိသည္၊ မင္းေကာင္းမင္းျမတ္တို႔ က်င့္၀တ္ ၁၀-ပါးဟူ၏။ <br />(၁) ဒါန-အလႉေပးျခင္း၊ <br />(၂) သီလ-ငါးပါးသီလ ဆယ္ပါးသီလကို ေဆာက္တည္ရျခင္း၊ <br />(၃) ပရိစာဂ- ေပးကမ္းခ်ီးျမႇင့္ စြန္႔ၾကဲရျခင္း၊ <br />(၄) မုဒုက- ကိုယ္ ႏႈတ္ ႏူးညံ့သိမ္ေမြ႕ ရျခင္း၊ <br />(၅) ဥေပါသထ-အ႒ဂၤသီလ ေစာင့္သံုးရျခင္း၊ <br />(၆) အေကၠာဓ- အမ်က္မထြက္ရျခင္း၊ <br />(၇) အ ၀ိေရာဓ- ရဟန္းရွင္လူျပည္သူတို႔ႏွင့္ မဆန္႔က်င္ရျခင္း၊ <br />(၈) အ၀ိဟႎသန-ျပည္သူလူထုတို႔ကို အခြန္ အတုတ္ အမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔ျဖင့္ မညႇင္းဆဲရျခင္း၊ <br />(၉) ခႏၲီ-သည္းခံရျခင္း၊ <br />(၁၀) သမၼာပဋိပႏၷ- ေျဖာင့့္မတ္မွန္ကန္စြာ က်င့္ရျခင္း။<br /><br /><strong>မင္းခမ္းေတာ္မွာ၊ ၁၃-ျဖာ၊ ၀ဲယာ ေဆာင္ေယာင္က်င္း။ ။ </strong><br />မင္းနန္း မင္းခမ္း၌ အေဆာင္ အေယာင္ေတာ္မ်ား ခင္းက်င္းရာ၀ယ္ လက္၀ဲ ၁၃-ပါး၊ <br />လက္်ာ ၁၃-ပါးကို ဆိုသည္၊ ၎င္း၏သ႐ုပ္ကို ေအာက္ပါ ေရႊဘံုနိဒါန္းလာ လကၤာ ၂-ရပ္ျဖင့္သိရာ၏၊ <br />(က) လက္်ာေတာ္က၊ ေရႊေလွာ္သိဂၤါ၊ မ်က္စီျမြာသား၊ ရတနာသန္လ်က္၊ လ်ံလက္လွ်ပ္လွ်ပ္၊ သားျမီးယပ္ႏွင့္၊ ထက္ခ်ပ္မကြာ၊ ရတနာ ပန္းေတာင္း၊ ျခဴးေပါင္းပုလဲ၊ သႏၲာဆြဲလ်က္၊ ရဲရဲေရာင္တက္၊ ကြမ္းခြက္ရွစ္ေထာင့္၊ ထို႔ေၾကာင့္မေရြ႕၊ ျခေသၤ့ခံçလ်က္၊ ကြမ္းခြက္ရတနာ၊ စလင္းၾကာႏွင့္၊ သိဂၤါေရႊမွည့္၊ ကြမ္းထည့္က်ပ္မွ၊ က်ပ္လ်ား စသား၊ သီဟခံထား၊ ကရားတေကာင္း၊ ထိုေႏွာင္းျမဴတာ၊ ေရျပည့္စြာတည့္၊ ထီးမွာေလးဆူ၊ စိုက္ထူၾကြားၾကြား၊ ယပ္မားခ်ပ္လ်က္၊ ေရာင္ျခည္ရွက္သည္၊ ျပိဳးျပက္ ထိန္ထိန္လင္းလင္းတည္း။ <br />(ခ) လက္၀ဲေတာ္က၊ ေရႊေလွာ္ လွ်ံ၀ါ၊ မ်က္စီျမြာသည္၊ ရတနာဘိနပ္၊ သပ္သပ္ေတာင္ေ၀ွး၊ ေရာင္ေျပး၀ိုး၀ါး၊ လက္တင္ၾကားႏွင့္၊ နဂါးကြမ္းခြက္၊ စဥ္လ်က္ သလပ္၊ လွ်ပ္လွ်ပ္၀င္း၀ါ၊ မကြာတသီး၊ ကြမ္းေလာင္းၾကီးကား၊ အျပီးဆိုဘြယ္၊ ကြမ္းေလာင္းငယ္ႏွင့္၊ တင့္တယ္လွစြာ၊ ရတနာ ဖလား၊ ကရားထိုေနာင္၊ သလင္းေျမာင္လု၊ လွ်ံေရာင္ရတနာ၊ သစ္တိုင္ပါ၍၊ ျမဴတာေရခ်မ္း၊ ျပည့္ျဖိဳးလွ်မ္းသည္၊ မင္းခမ္း မည္သား၊ ထီးေလးပါးႏွင့္၊ အၾကား အၾကား၊ ယပ္မားခ်ပ္လ်က္၊ စဥ္ဆက္စံုညီ၊ ဆယ့္သံုးစီတည့္၊ ႏွစ္လီေပါင္းေျမာက္၊ ႏွစ္ဆယ့္ ေျခာက္လွ်င္၊ အံ့ေလာက္ ထူးဆန္း၊ ေရွ႕ေတာ္ထြန္းသည္၊ ေရာင္ရႊန္းေျပာင္ေျပာင္ ၀င္း၀င္းတည္း။<br /><br /><strong>မင္းဆက္ ၅-သြယ္၊ ရွင္ဘို႔မယ္၊ နန္းလယ္တင့္သည္သာ။ ။</strong> ဤသ႐ုပ္ကား က၀ိလကၡဏ ဒီပနီက်မ္းလာျဖစ္၍ ထိုမွပင္ ယူေျဖလိုက္သည္။ <br />(၁) ဘုရင္မင္းေခါင္၊ <br />(၂)သားေတာ္သီဟသူ၊ <br />(၃) မင္းလွငယ္၊ <br />(၄)ကေလးေက်းေတာင္ညိဳမင္း၊ <br />(၅) မိုးညႇင္းမင္းတရားၾကီး၊ <br />ထိုမင္းငါးဆက္တို႔ မိဖုရားေျမႇာက္ျခင္းကို ခံရသည့္ ရွင္ဘို႔မယ္ဟု ဆိုေလသည္။<br /><br /><strong>မင္းတို႔အား ၅-ပါး။ ။</strong> တိုင္းႏိုင္ငံကို အုပ္ခ်ဳပ္၍ မင္းလုပ္သူတို႔၌ ရွိထားရမည့္ ဗလငါးပါးကို ဆိုသည္။ <br />(၁) ဗာဟု ဗလ- လက္႐ံုး, လက္နက္, စစ္သည္အင္အား၊ <br />(၂) ေဘာဂ ဗလ-စားနပ္ရိကၡာ ေရႊ ေငြ ရတနာ ဆင္ျမင္းဥစၥာအား၊ <br />(၃) အမစၥ ဗလ- အမတ္ လိမ္မာမ်ား အင္အား၊ <br />(၄) အဘိဇစၥ ဗလ-အမ်ိဳးျမတ္ သန္႔ရွင္းျခင္းအား၊ <br />(၅) ပညာ ဗလ-ဥာဏ္ ပညာရွိျခင္း အင္အား။<br /><br /><strong>မင္းတို႔ဆင္ရာ၊ ရတနာ၊ ၉-ျဖာ န၀ရတ္။ ။ </strong>ဤ၌ ကာမ႑ကီက်မ္းလာ မင္းတို႔ က်င့္သံုးလိုက္နာ ေဆာင္ရြက္ရျမဲ ျဖစ္ေသာ တိုင္းျပည္ရတနာ ကိုးပါးကို ဆိုသည္၊ ၎င္းအေျဖ (တိုင္းျပည္ရတနာ၊ ျပည့္စံုစြာ၊ ၉-ျဖာ န၀ရတ္) ဟူေသာ သ႐ုပ္၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>မင္းတို႔ မေမ့အပ္ေသာ အရပ္မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။ </strong>ဘုရင္မင္းျမတ္ႏွင့္ အစိုးရတို႔ မေမ့အပ္ေသာ အရပ္ ၃-ပါး၊ တိကနိပါတ္ အဂၤုတၱိဳရ္၌ ေဟာသည္။ <br />(၁) အဘိဇာတ ဌာန-ေမြးဖြားရာ အရပ္၊ <br />(၂) အဘိေသက ဌာန-ဘိသိက္ခံရာ, သစၥာခံယူရာ အရပ္၊ <br />(၃) ဇယ ဌာန-ရန္ေအာင္ရာ အရပ္။<br /><br /><strong>မင္းတိုင္း ၁၂-မႈ။ ။</strong> ဤ၌ 'မင္းတိုင္း' ဆိုသည္ကား ဘုရင္မင္းျမတ္တို႔ေကာက္ယူေသာ အခြန္အတုတ္ကို ဆိုသည္၊ ယင္းအခြန္အတုတ္ကို ေအာက္ပါပစၥည္းတို႔ အေပၚ၌ ေကာက္ခံေလ့ရွိသည္။ <br />(၁) တမာေဆး၊ <br />(၂) ေလွ်ာ္၊ <br />(၃) အံုတံုေခါက္၊ <br />(၄) ဥသွ်စ္သီး၊ <br />(၅) တင္လဲ၊ <br />(၆) မ႐ိုးမီးေသြး၊ <br />(၇) စာေရးရန္ထန္းဖူး၊ <br />(၈) မန္က်ည္းမွည့္၊ <br />(၉) ေရနံ၊ <br />(၁၀) အင္တြဲ၊ <br />(၁၁) လဲ၀ါ၊ <br />(၁၂) ကြၽဲေကာ္၊ <br />ယင္းအခြန္အတုတ္တို႔မွ ဇာတ္ေတာ္ စင္ေတာ္ၾကီးသားမ်ားႏွင့္ အျခားအမႈထမ္း အရာထမ္းမ်ားကို <br />လြတ္ျငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေပးေလ့ရွိသည္။<br /><br /><strong>မင္းေပါင္း ၁၀-ပါးေဆး။ ။</strong> ၎င္းကိုေလာကီသဗၺသိဒၶိသွ်ိဳ ေဆးၾကီးဟူ၍၎င္း၊ တတိယ သူရႆတီေဆး ဟူ၍၎င္း အဆိုရွိသည္။ <br />(၁) ျဗဟၼမင္း-ေဆးဥတလံုး၊ <br />(၂) သိၾကားမင္း-နႏြင္းမင္း၊ <br />(၃) ပိႆႏိုးမင္း-ေငြပန္းမင္း၊ <br />(၄) စၾက၀ေတးမင္း-တိလကၤသာ၊ <br />(၅)မိုးမင္း-ဂမံုးေရႊ၀ါၾကီး၊ <br />(၆) ေလမင္း-ဂမံုးေရႊ၀ါငယ္၊ <br />(၇) ဂံုမင္း-ဂံုမင္းပင္၊ <br />(၈) သက္ငယ္မင္း-သမန္းျမက္၊ <br />(၉) လမင္း-ဂမံုးလ၀င္း၊ <br />(၁၀) က်က္သေရမင္း-ဂမံုးေပါင္း၊ ဂမံုးက်က္သေရေဆာင္လည္းဟူ၏၊ <br />၎င္းတို႔ကိုေပါင္း၍ မင္းေျမာက္တန္ဆာ ငါးပါးႏွင့္ျပင္ "ဥံ သဗၺရာဇာ ပီယံမမ" ဟူေသာ <br />မႏၲန္ႏွင့္ (၁၀၀၀-စုတ္၊ သမၺဳေဒၶ ၁၀၈-စုတ္) စၾက၀ေတးမင္းပံု ထု၍ေဆာင္၊ အက်ိဳးအနႏၲ ဟူ၏။<br /><br /><strong>မင္းေပါင္း ၁၀၁-ပါး။ ။</strong> ဤ၌ တရာ့တပါးေသာ ထီးေဆာင္းမင္းတို႔၏ အမည္ကို ဇမၺဳတံဆိပ္က်မ္းလာ လူမ်ိဳး တရာ့တပါးကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ကိုယ့္လူမ်ိဳးႏွင့္ ကိုယ့္မင္းျဖစ္ရကား မင္းမ်ိဳးေပါင္း "ရာ့ တပါး"ဟုဆိုလိုရိပ္ရွိသည္။<br /><br /><strong>မင္းမ်ိဳးအျပား၊ ၇-ပါး၊ ခြဲျခား ေ၀ဘန္သိ ။ ။</strong> ဤ၌ မင္းဟူေသာ ျမန္မာအဘိဓာန္ပုဒ္သည္ စၾကာမင္းမွ စ၍ ရြာစား ရြာသူၾကီး တိုင္ေအာင္ သက္ဆိုင္ေလရကား ၀ိနည္းပါဠိေတာ္ အ႒ကထာတို႔၌လာသည့္ မင္းမ်ိဳး ၇-ပါး အျပားကို သိထားရာ၏။ <br />(၁) ပထဗ်ာ ရာဇာ-ေျမအလံုးစံုကို အစိုးရသည့္ စၾကာမင္းကဲ့သို႔ေသာ မင္း၊ <br />(၂) ပေဒသရာဇာ- တခုေသာကြၽန္းတြင္ တစိတ္တေဒသကို အစိုးရေသာမင္း၊ <br />(၃) မ႑လိက ရာဇာ- ကြၽန္းတခုတြင္ တျမိဳ႔ႏွစ္ျမိဳ႔ကို စားရေသာမင္း၊ <br />(၄) အႏၲရ ေဘာတိကာ ရာဇာ- မင္းႏွစ္ပါးတို႔အၾကားတြင္ ႏွစ္ရြာ သံုးရြာ၏ အရွင္ျဖစ္ေသာမင္း၊ <br />(၅) အကၡဒႆ ရာဇာ-ဓမၼသဘင္႐ံုးေတာ္၌ေန၍ အျပစ္အားေလ်ာ္စြာ လက္ေျခ စသည္ ျဖတ္၍ ဆံုးမတတ္ေသာ တရားစီရင္ရသည့္ တရားသူၾကီးမင္း၊ <br />(၆) မဟာမတၱရာဇာ-ထိုထို ရြာ နိဂံုးစသည္တို႔၌ ေန၍ မင္း၏ကိစၥတို႔ကိုျပဳလုပ္ေဆာင္ရြက္တတ္ေသာ ဘုရင္ခံ၏ ရာထူးဌာနရွိသူ အမတ္ၾကီးမင္း၊ <br />(၇) ေယ၀ါ ပန ရာဇာ-မင္းတို႔ကို အမွီျပဳ၍ ၎င္း၊ မိမိ၏ ၀ီရိယကို အမွီျပဳ၍၎င္း သတ္ျဖတ္ခြဲစိတ္ျခင္းကို ျပဳလုပ္စီရင္တတ္ေသာမင္း။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ဤ ေဘာ္ျပပါ မင္းတို႔တြင္ "ရဟန္းမွာ သိကၡာ၊ မင္းမွာ ဘိသိက္" ဟု ဓည၀တီအေရးေတာ္ပံု စကားက်မ္းတို႔၌ ဆိုေသာေၾကာင့္ ထီးျဖဴေဆာင္းျခင္း စေသာ မင္းေျမာက္တန္ဆာ ငါးပါးတို႔ကို ဆင္ယင္ သံုးစြဲလ်က္ သံုးပါးေသာ ရာဇာဘိသိက္ကို ခံေသာမင္းကိုသာ မင္းဟူ၍ ယူသင့္သည္၊ သို႔ရာတြင္ ရာဇ၀င္၏ အရာ၌သာ မင္းေျမာက္တန္ဆာႏွင့္ ရာဇဘိသိက္ခံေသာမင္းကို မင္းဟု ယူရသည္၊ အျခား ေနရာတို႔၌ကား မင္းတိုင္းလည္း အဘိသိက္ ခံသည္ မဟုတ္ေသာေၾကာင့္ သင့္သလို ယူၾကကုန္။<br /><br /><strong>မင္းမ်ိဳးစိုးႏြယ္၊ ဆင္စလြယ္၊ ၈-သြယ္ မ်ိဳးအျပား။ ။</strong> ရာထူးဂုဏ္ရည္အလိုက္ ျခားနားကာ စလြယ္မ်ိဳး ရွစ္ပါး ထားရွိေၾကာင္းႏွင့္ သိရ၏။ <br />(၁) ဘုရင္မင္းျမတ္မ်ားကား ၂၄-သြယ္ရွိ စလြယ္ကိုသာ ဆင္ျမန္းၾကသည္၊ <br />(၂) ဥပရာဇာတို႔က ၂၁-သြယ္ဆင္သည္၊ <br />(၃) မင္းညီမင္းသားတို႔က ၁၈-သြယ္ဆင္သည္၊ <br />(၄) မဟာမ်ိဳးႏြယ္တို႔ကား ၁၅-သြယ္ရသည္၊ <br />(၅) အဂၢမဟာ ေသနာပတိ တို႔ကား ၁၂-သြယ္ဆင္ရသည္၊ <br />(၆) မွဴးမတ္ၾကီးတို႔ကား ကိုးသြယ္ဆင္ရသည္၊ <br />(၇) မွဴးမတ္လတ္တို႔ကား ၆-သြယ္ရ၏၊ <br />(၈) မွဴးမတ္ငယ္တို႔ကား ၃-သြယ္သာ ရသည္ဟူ၏။<br /><br /><strong>မင္းေျမာက္တန္ဆာ ၅-ပါး။ ။ </strong>၀ိနည္း ပါရာဇိက။႒။ ပ-အုပ္၊ ၅၆။ ဘုရင္မင္းျမတ္တို႕၏ အေဆာင္အေယာင္ေတာ္ ၅-ပါး။ <br />(၁) ခဂၢ-သန္လ်က္၊ <br />(၂) ဆတၱ-ထီးျဖဴ၊ <br />(၃) ဥဏွီသ-သင္းက်စ္၊ <br />(၄) သု၀ဏၰ ပါဒုက- ေရႊေျခနင္း၊ <br />(၅) ၀ါဠ ဗီဇန-သားျမီးယပ္။<br /><br /><strong>မစည္ကားအပ္ေသာ အရပ္မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> မင္းစိုးရာဇာႏွင့္ တိုင္းသူျပည္သားတို႔ တရားမေစာင့္ ေကာက္က်စ္စဥ္းလဲေသာ အခါမ်ိဳး၌ ေအာက္ေဖၚျပပါ ေနရာသံုးပါးတြင္ လူစည္ကား၏။ <br />(၁) ၀ိနိစၦယ သာလာ- တရားစီရင္ရာ ႐ံုးေတာ္၊ <br />(၂) သုသာန-သုသာန္ သင္းခ်ိဳင္း၊ <br />(၃) ဗႏၶနာ ဂါရ-လူဆိုးတို႔ကို ခ်ဳတ္ေႏွာင္ရာ ေထာင္။<br /><br /><strong>မစၦရိယတရား ၅-ပါး။ ။</strong> ပဥၥဂုၤတၱရ ။ပါ။ ၁၂၂ ။႒။ ၄၅။ ၀န္တိုမႈ မလိုမုန္းထားျခင္း မ်ိဳး ငါးပါး။ <br />(၁) အာ၀ါသ မစၦရိယ- အိမ္ç ေက်ာင္း, တိုက္တာ ေနရာထိုင္ခင္းတို႔၌ ၀န္တိုျခင္း၊ <br />(၂) ကုလ မစၦရိယ- မိမိေဆြမ်ိဳး ဥာတိ တပည့္တကာ တကာမတို႔ သူမ်ားထံ ဆက္ဆံေပါင္းသင္း ၾကည္ညိဳမႈကို ၀န္တိုျခင္း၊ <br />(၃) လာဘ မစၦရိယ- ပစၥည္း လာဘ္လာဘ၌ ၀န္တိုျခင္း၊ <br />(၄) ၀ဏၰ မစၦရိယ- ကိုယ္ အဆင္း, ဂုဏ္သတင္း၌ ၀န္တိုျခင္း၊ <br />(၅) ဓမၼ မစၦရိယ- မိမိတတ္သိလိမ္မာေသာ အတတ္ပညာ၌ ၀န္တိုျခင္း။<br /><br /><strong>မဇၩိမေခၚ၊ ေဒသေတာ္၊ မွတ္ေသာ္နယ္ျခား၊ ၅-မ်ိဳးထားရွင့္။ ။</strong> ဘုရားရွင္တို႔ပြင့္ေတာ္မူရာ ေတာင္ကြၽန္း၏ အလယ္ဗဟိုဌာန နယ္ေျမသတ္မွတ္ခ်က္ ငါးရပ္ကို ဆိုသည္။ <br />(၁) အေရွ႕လားေသာ္ ဇဂၤလ နိဂံုး၊ <br />(၂) အေရွ႕ေတာင္လားေသာ္ သလႅ၀တီျမစ္၊ <br />(၃) ေတာင္လားေသာ္ ေသတကဏၰိနိဂံုး၊ <br />(၄) အေနာက္လားေသာ္ ထုနပုဏၰားရြာ၊ <br />(၅) ေျမာက္လားေသာ္ ဥသိရဒၶဇေတာင္။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ အ၀န္းအက်ယ္ ယူဇနာ ကိုးရာရွိသည္ ဟူ၏။<br /><br /><strong>မဇၩိမနိကာယ္ ၃-က်မ္း။ ။ </strong>၎င္းသ႐ုပ္ကို (နိကာယ္ ၅-ရပ္) «ခ» ပိုဒ္မွာၾကည့္ပါ။<br /><br /><strong>မတင့္တယ္ရာသည္မ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</strong> ဤ၌ မွတ္က်က္လြယ္ကူရန္ စာဏက်ပ်ိဳ႔မွ ထုတ္ျပလိုက္သည္။ <br />(၁) အ၀တ္မပါ၊ ဆင္တန္ဆာကား၊ သျပာလူႏႈိက္၊ တသိန္းထိုက္လည္း၊ မၾကိဳက္စဘြယ္၊ မတင့္တယ္တည့္၊ <br />(၂) ဆီေထာပတ္မ်ား၊ မပါျငားသည့္၊ စားအစာမွာ၊ ရသာမၾကြယ္၊ မတင့္တယ္တည့္၊ <br />(၃)ပ်ိဳရြယ္လွစြာ၊ မယ္ကညာလည္း၊ ရင္ျမြာႏွစ္စံု၊ ပန္းအငံုတို႔၊ ႏြမ္းက်ံဳမလွ၊ ေလ်ာ့လ်ည္းက်မူ၊ မိုးက သက္လာ၊ ျဖစ္တံုပါလည္း၊ အဂၤါခ်ိဳ႔ငယ္၊ မတင့္တယ္တည့္၊ <br />(၄) နက္က်ယ္လိမ္မာ၊ တတ္ပညာလွ်င္၊ မပါကင္းေ၀း၊ အသက္ေမြးလည္း၊ သိမ္ေသးမဖြယ္၊ မတင့္တယ္တည့္။<br /><br /><strong>မတင့္တယ္ေသာ အရာ ၃-မ်ိဳး။ ။</strong> ဇာတ္ အ႒ကထာ၊ ပ-အုပ္၊ ၃၂၅။ <br />(၁) ေရမရွိေသာ ျမစ္၊ <br />(၂) မင္းမရွိေသာ တိုင္းျပည္၊ <br />(၃) လင္မရွိေသာ မိန္းမ။<br /><br /><strong>မတင္းတိမ္ မေရာင့္ရဲႏိုင္ေသာ အရာၾကီး ၃-မ်ိဳး။ ။</strong> ၎င္းသရုပ္ (မေရာင့္ရဲ မတင္းတိမ္ႏိုင္ေသာ အရာၾကီး ၃-မ်ိဳး)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>မတားျမစ္အပ္ေသာ အရာမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။</strong> အႏၲရာယ္ျပဳေစ၍ ေလာကေရးအားျဖင့္ ခြင့္ေပးရသည္။ <br />(၁) က်င္ၾကီး စြန္႔လိုျခင္း၊ <br />(၂) က်င္ငယ္စြန္႔လိုျခင္း၊ <br />(၃) ေလ သက္လိုျခင္း၊ <br />(၄) ငတ္မြတ္ ဆာေလာင္၍ စားလိုျခင္း၊ <br />(၅) အိပ္လိုျခင္း။<br /><br /><strong>မတိုင္ပင္အပ္သူမ်ိဳး ၈-ေယာက္။ ။ </strong>မိလိႏၵပဥႇာ။ပါ။၉၉။ထိုသူတို႔ႏွင့္တိုင္ပင္ေသာ္ အက်ိဳးစီးပြားပ်က္တတ္သည္ဟူ၏၊ စပ္တူစပ္ဖက္မလုပ္ရာ။ <br />(၁) ရာဂစရိတ- ရာဂထူေျပာသူ၊ <br />(၂) ေဒါသ စရိတ- ေဒါသအမ်က္ ထြက္လြယ္တတ္သူ၊ <br />(၃) ေမာဟ စရိတ- မိုက္မဲ ေတြေ၀သူ၊ အၾကံတံုး, ဥာဏ္တံုးသူ၊ <br />(၄) မာန စရိတ- မာန္မာနၾကီးသူ၊ လူေမာ္ လူၾကြား၊ <br />(၅) လုဒၶ- ေလာဘရမၼက္ၾကီးသူ၊ <br />(၆) အလသ- ပ်င္းရိသူ၊ <br />(၇) ဧကစိႏၲိ- တေယာက္တည္း က်ိတ္၍ လုပ္တတ္သူ၊ <br />(၈) ဗာလ- လူမိုက္ လူရမ္း လူတေစာက္ကန္း။<br /><br /><strong>မတိုင္ပင္အပ္ေသာ အရပ္မ်ိဳး ၈-ပါး။ ။</strong> မိလိႏၵပဥႇာက်မ္း ၉၉-မွ။ <br />(၁) ၀ိသမ ဌာန-မညီမညြတ္ေသာ အရပ္၊ အက်ိဳးဖ႐ိုဖရဲျဖစ္တတ္၏။ <br />(၂) သဘာယ ဌာန-ကပြဲသဘင္ စသည့္အရပ္၊ တုန္လႈပ္၏၊ ႏွလံုးပူပန္၏၊ <br />(၃) အတိ ၀ါတ ဌာန-အလြန္ ေလထန္ေသာ အရပ္၊ အသံကို ႏွိပ္စက္၏၊ <br />(၄) ပတိ ဆႏၷ ဌာန-ဖံုးလႊမ္းေသာအရပ္၊ သူတပါးနားေထာင္တတ္၏၊ <br />(၅) ေဒ၀ ဌာန-နတ္ေနရာ အရပ္၊ အက်ိဳးစီးပြား ေႏွာင့္ေႏွးတတ္၏၊ <br />(၆) ပထ ဌာန-ခရီးလမ္းအရပ္၊ စီးပြား မျဖစ္ႏိုင္၊ <br />(၇) သဂၤါမ ဌာန-စစ္ေျမျပင္အရပ္၊ တုန္လႈပ္တတ္၏၊ <br />(၈) ဥဒက တိတၳ-ေရဆိပ္ ေရခပ္ရာ အရပ္၊ ထင္ရွားေပၚလြယ္တတ္၏။<br /><br /><strong>မေထမဲ့ျမင္ျပဳ ခံရသူမ်ိဳး ၅-ေယာက္။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ (အထင္ျမင္ေသး ခံရသူမ်ိဳး ၅-ေယာက္)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>မေထမဲ့ျမင္ျပဳျခင္း ခံရတတ္သူ ၁၀-ေယာက္။ ။</strong> မိလိႏၵပဥႇာ။ ၂၈၅-၌ အက်ယ္႐ႈ။ <br />(၁) လင္ကြာ လင္ေသ မိန္းမ၊ <br />(၂) အင္အားဗလနည္းသူ၊ <br />(၃) ေဆြမ်ိဳး မိတၱ ကင္းမဲ့သူ၊ <br />(၄) အစားအေသာက္ ၾကီးသူ၊ <br />(၅) မေကာင္း ယုတ္မာေသာ မိတ္ေဆြႏွင့္ ေပါင္းသူ၊ <br />(၆) ပစၥည္းဥစၥာမရွိသူ၊ <br />(၇) ကိုယ္က်င့္သီလ မရွိသူ၊ <br />(၈) ကိစၥၾကီးငယ္၌ ေမ့ေလ်ာ့တတ္သူ၊ <br />(၉) အနာေရာဂါ ထူေျပာသူ၊ <br />(၁၀) ၀ီရိယမရွိ အပ်င္းထူသူ။<br /><br /><strong>မႏၲေလးျမိဳ႕တည္၊ ၇-လီ၊ စံုညီ တျပိဳင္နက္။ ။ </strong>သကၠရာဇ္ ၁၂၂၁-ခုႏွစ္ (အုတ္က်စ္ေက်ာ္ဧ, မႏၲေလး)၌ မႏၲေလးရတနာပံု ေနျပည္ေတာ္ၾကီးကို တည္ေထာင္ ဖန္ဆင္းေသာအခါ 'ျမိဳ႕ေတာ္, က်ံဳးေတာ္, ေစတီေတာ္, သိမ္ေတာ္, ေက်ာင္းေတာ္, ပိဋကတ္တိုက္ေတာ္, သုဓမၼာဇရပ္ေတာ္' ၎င္းခုႏွစ္ဌာနတို႔ကို တျပိဳင္နက္တည္း အုဌ္ျမစ္ခ်၍ တည္ေဆာက္သည္ ဟူ၏။<br /><br /><strong>မန္းေအာင္ေျမခ်ာ၊ ေလာင္းျမတ္စြာ၊ ၆-ခါ ဇာတ္ဘ၀။ ။ </strong>အေလာင္းေတာ္ျမတ္ ႏုစဥ္အခါ၀ယ္ မႏၲေလးေတာင္ေျခ ေအာင္ေျမအရပ္၌ 'ျခေသၤ့မင္း, ဆင္မင္း, ဆတ္မင္း, ငံုးမင္း, ဖြတ္မင္း, မုဆိုးသား' ဟူေသာဇာတ္ဘ၀တို႕ျဖင့္ က်င္လည္က်က္စားခဲ့ဘူးေၾကာင္းမ်ားျဖင့္ က၀ိလကၡဏာဒီပနီက်မ္းနိဒါန္း၌ မိန္႔ဆိုထားေလသည္။<br /><br /><strong>မန္းျမိဳ႕ေတာ္တည္၊ ၇-လီ၊ တူညီ ပႏၷက္ခ်။ ။</strong> ပဥၥမသဂၤါယနာတင္ မင္းတုန္းမင္းတရားၾကီးသည္ ၁၂၂၁-ခုႏွစ္ မႏၲေလး နန္းျမိဳ႕ေတာ္သစ္ၾကီး တည္ေဆာက္ေသာအခါ။ <br />(၁) ျမိဳ႕ေတာ္၊ <br />(၂) က်ံဳးေတာ္၊ <br />(၃) ေလာကမာရဇိန္ ေစတီေတာ္၊ <br />(၄) သိမ္ေတာ္ၾကီး၊ <br />(၅) သုဓမၼာဇရပ္ေတာ္ၾကီးမ်ား၊ <br />(၆) အတုလေ၀ယန္ ေက်ာင္းေတာ္ၾကီး၊ <br />(၇) ပိဋကတိုက္ေတာ္၊ <br />ဤ ၇-ဌာနကို ေရႊျမိဳ႔ေတာ္တည္သည္ႏွင့္ တျပိဳင္နက္ တခ်ိန္တည္း ပႏၷက္ခ်ကာ တည္ေတာ္မူခဲ့ေလသည္ ဟူ၏။<br /><br /><strong>မနသိကာရတရား ၂-ပါး။ ။ </strong>သံယုတ္ပါဠိေတာ္ တတိယအုပ္။ ၇၆-၌ အက်ယ္႐ႈပါ။ <br />(၁) ေယာနိေသာ မနသိကာရ- ပညာဥာဏ္ႏွင့္ယွဥ္၍ အမွန္တရားမ်ားကို အမွန္အတိုင္း ႐ႈမွတ္သိျမင္ျခင္း၊ <br />(၂) အေယာနိေသာ မနသိကာရ- အမွန္တရားကို အမွားျဖင့္ သိျမင္ၾကည့္႐ႈ မွတ္သားလ်က္ ထိုအမွားတရားစုကိုပင္ အမွန္ဟု မွတ္ယူစြဲသိေနျခင္း။<br /><br /><strong>မနသိကာရမ်ိဳး ၃-ပါး၊ တနည္း။ ။</strong> ၎င္း သံုးပါးကား အာ႐ံု, ၀ီထိ, ေဇာ တို႔၏ သေဘာမွ်ျဖစ္၍ အႏုစိတ္ကို အကၤုရဋီကာ၌ ႐ႈေလ။<br /><br /><strong>မေနအပ္ေသာ အရပ္မ်ိဳး ၅-ပါး။ ။</strong> ဤ၌ က်က္မွတ္ရလြယ္ကူေစရန္ စာဏက်ပ်ိဳ႕မွ ထုတ္ျပလိုက္သည္၊ မေနအပ္ရာ အရပ္မွာကား။ <br />(၁) ဥစၥာစုေ၀း၊ ျမတ္ေသေဌးႏွင့္၊ <br />(၂) ေဆးကုလိမ္မာ၊ ေဆးဆရာတည့္၊ <br />(၃) စံုလာ ဆယ္အင္၊ ရွင္ဘုရင္ဟု၊ <br />(၄) ေရလွ်င္တည္ေၾကာင္း၊ ျမစ္ႏွင့္ေခ်ာင္းတည့္၊ <br />(၅) မေကာင္း,ေကာင္းေသာ၊ အတတ္ေဟာသည့္၊ <br />သေဘာျမင့္ျမတ္၊ ေဗဒင္တတ္ဟု၊ ေလ်ာက္ပတ္ဘြယ္ရာ၊ <br />ဤငါးျဖာတို႔၊ ကင္းကြာမဲ့ထ၊ ရပ္ေဒသကား၊ မုခ်ဆတ္ဆတ္၊ မေနအပ္တည့္။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။အမွတ္ ၄-အရ ရထားသေဘၤာလမ္း မဲ့ကိုယူ၊ ဟိေတာပေဒ၌ ၄-ပါးလာ၏။<br /><br /><strong>မေနာကံ ၃-ပါး၊ မေနာဒုစ႐ိုက္ ၃-ပါး။ ။</strong> ၎င္း၏ သ႐ုပ္ကို(ဒုစ႐ိုက္ဆယ္ပါး)မွာ ထင္ရွားစြာျပခဲ့ျပီ။<br /><br /><strong>မေပးလႉအပ္ေသာ ဒါနမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။</strong> အျပစ္ရွိေသာ အကုသိုလ္အလႉမ်ိဳး ၅-ပါး ဟူ၏။ ပရိ၀ါပါဠိေတာ္ ၂၃၁ ။႒။ ၁၇၃-၌ အက်ယ္႐ႈပါ။ ၎င္း၏အက်ိဳးဖလကား အပါယ္လားေၾကာင္း<br />သာျဖစ္၍ "အပါယ ဂမနိက ဒါန"မ်ိဳး ငါးပါး ဟူ၍လည္း ပိဋကေတာ္၌ လာရွိသည္၊ အဆိုအတီး ပြဲသဘင္ပါေသာ အလႉ႕ရွင္မ်ား သတိထားၾကေစရာ။ <br />(၁) မဇၨဒါန-ေသရည္, အရက္, ဘိန္းစသည္ ယစ္မ်ိဳးအလႉ၊ <br />(၂) သမဇၨ ဒါန- ဇာတ္, ႐ုပ္ေသး, အျငိမ့္စေသာ အဆိုအတီး ကေခ်သည္ သဘင္အလႉ၊ <br />(၃) ဣတၳိဒါန-ကာမမႈအတြက္ အလိုျဖည့္ၾကေစရန္ မိန္းမအလႉ၊ <br />(၄) ဥသဘ ဒါန-ႏြားမတို႔ အလယ္၌ ထယ္၀ါခန္႔ညားေသာ ႏြားလား ႏြားသိုးၾကီးတို႔ကို ေပးလႉျခင္း၊ <br />(၅) စိတၱ ကမၼ ဒါန-ၾကည့္လိုက္လွ်င္ ကာမဂုဏ္စိတ္ေတြ တဖြားဖြားျဖစ္လာႏိုင္ေအာင္ ဆန္းၾကယ္လွပစြာ ျပဳစုေရးသားထားေသာ သုခုမ အႏုပညာ ပန္းခ်ီကားခ်ပ္မ်ား။<br /><br /><strong>မေပးလႉအပ္ေသာ ဒါနမ်ိဳး ၁၀-ပါး။ ။</strong> ၎င္း သ႐ုပ္ကို (အပါယ္လားေၾကာင္း အလႉမ်ိဳး ၁၀-ပါး)၌ ျပျပီးျပီ။<br /><br /><strong>မေမ့ႏိုင္ျခင္းအေၾကာင္း ၁၆-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (သတိရျခင္း၏ အေၾကာင္း ၁၆-ပါး)၌ ႐ႈပါေလ။<br /><br /><strong>မယ္ကမၻာေခၚ၊ မိန္းမေက်ာ္၊ ၄-ေဘာ္ က်မ္းဂန္ထြက္။ ။</strong> ၎င္း သ႐ုပ္ (ေတာ္၀င္သူ ၄-ေယာက္) ဟူေသာ သုေတသန၌ ဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><strong>မယ္ဘြဲ႕ေရြးခ်ယ္၊ လွနတ္မယ္၊ ၆-သြယ္ အဂၤါစစ္။ ။ </strong>ထိုထို ျမိဳ႕, ရြာ, တိုင္း, နယ္တို႔၌ အလွမယ္ ေရြးကာ ဘြဲ႕ေပးၾကရာတြင္ ေရွးဦးစြာ အလွလကၡဏာ ၆-ပါးကို စီစစ္ရမည္ ဟူ၏၊ ၎င္း သ႐ုပ္( အျပစ္ ၆-ပါး၊ ကင္းစင္ျငား၊ လွထြား ပ်ိဳသူဇာ) ၌ ဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><strong>မယား ၅-ပါး၊ ပယ္စြန္႔ထား၊ မိန္႔ၾကား ဓမၼသတ္။ ။</strong> ကြာစြန္႔အပ္ေသာ မယား ငါးပါးဟူ၏၊ ေရွ႕ ၃-ပါးကို မကြာလိုကလည္း ေနႏိုင္သည္၊ က၀ိလကၡဏာဒီပနီက်မ္းမွ။ <br />(၁) ျမံဳေသာမယား၊ ရွစ္ႏွစ္ ငံ့ေစာင့္ရမည္၊ <br />(၂) သၼီးမိန္းမသာ ဖြားေသာမယား၊ ရွစ္ေယာက္ ဆယ္ေယာက္အထိ ေမြးေအာင္ ေစာင့္ငံ့ရမည္၊ <br />(၃) ႏူေသာမယား၊ ကြာလိုက ကြာေစ၊ <br />(၄) လင္ေစာင္ ေမ်ာက္မ ထားေသာ မယား၊ <br />(၅) အမ်ိဳးတို႕၏ အက်င့္တရားကဖ်က္ေသာ မယား။<br /><br /><strong>မယား အျပား ၇-ပါး။ ။</strong> သတၱဂၤုတၱရပါဠိေတာ္။ ၄၆၆ ။႒။ ၁၇၇။ ဇာတ္ပါဠိေတာ္။ ပ-အုပ္။ ၇၈ ။႒။ ၃၁၃-တို႔၌ အက်ယ္႐ႈပါ။ ၎င္းသ႐ုပ္ကို မဃေဒ၀ လကၤာစကားရပ္ျဖင့္ သိရာ၏။ 'မယားခုႏွစ္မ်ိဳး၊ ရွိျမဲ႐ိုးတြင္၊ သူခိုးအရွင္၊ လူသတ္သြင္သို႔၊ အၾကင္မယား၊ လား၏ငရဲ၊ အျမဲမွတ္ဘိ၊ အမိတမွ်၊ ႏွမ မယြန္း၊ ခင္ပြန္းတသြယ္၊ ကြၽန္ႏွယ္ေလးျဖာ၊ မယားမွာကား၊ နိမၼာနတ္ျပည္၊ လားျမဲမည္၏၊ ယင္းသည္ေလးသြယ္၊ မယား၀ယ္လည္း၊ ကြၽန္ႏွယ္အလား၊ ထိုမယားမူ၊ ေယာက္်ားဆုပန္၊ နိဗၺာန္ဆုေကာင္း၊ ေတာင္းကမလြတ္၊ မခြၽတ္တူတည္၊ ျပည့္ျမဲမည္၏'။<br /><br /><strong>မယားအရာ၊ ေျမာက္ေၾကာင္းမွာ၊ ၁၀-ျဖာ က်မ္းအထြက္။ ။</strong> 'ဓနကၠိတာ ဒေယာ ဒသ ဘရိယာ' ဟူေသာ ေတရသကဏ္ ဋီကာပါဌ္အရ မယားအရာ ေျမာက္ျခင္း၏ အေၾကာင္း ဆယ္ပါးကို သိရာ၏၊ ၎င္းအက်ယ္ကို (အုပ္ထိန္းျခင္းရွိေသာ မိန္းမ ၂၀) သ႐ုပ္တြင္ နံပါတ္ ၁၁-မွ စ၍ၾကည့္႐ႈပါေလ။<br /><br /><strong>မယားခိုး အျပား ၇-ပါး။ ။</strong> မယားခိုးမႈ စီရင္ရာ၌ မႏုဓမၼသတ္အလို ေအာက္ပါ ခုႏွစ္ပါးကိုျပသည္။ <br />(၁) ဟတၳဂၢါဟ-လက္စသည္ကိုင္တြယ္သံုးသပ္ျခင္း၊ <br />(၂) ဃရ ပတၱ-လင္မရွိခိုက္ အိမ္သို႕ သြားေယာက္ျခင္း၊ <br />(၃) ဂုယွ႒ာန-လံုျခဳံေသာအရပ္၌ ကာမႏွင့္စပ္ေသာ စကားတို႔ကိုဆိုျခင္း၊ <br />(၄) သလႅာပ-ကာမဂုဏ္ျဖင့္ ေျဖာင္းျဖေျပာဆိုျခင္း၊ <br />(၅) ေသနိ-တင္းတိမ္, ျခင္ေထာင္တြင္းသို႔ ၀င္ေရာက္ျခင္း၊ <br />(၆) ဒြါရ-တိုက္တံခါးအတြင္းသို႔ ၀င္ေရာက္ျခင္း၊ <br />(၇) ေသယ်-အိပ္ရာခန္းသို႔၀င္ေရာက္ျခင္း။<br /><br /><strong>မယားျမတ္ ၈-ေယာက္။ ။</strong> ေလာကီက်မ္းလာ ဥပေဒသ။ <br />(၁) ထမင္းစားေသာအခါ မိခင္ကဲ့သို႔ ၪပစုလုပ္ေကြၽးတတ္ေသာမယား၊ <br />(၂) လင္ကို အ၀တ္အစားၪပျပင္ဆင္ယင္၍ ေပးတတ္ေသာမယား၊ <br />(၃) လင္ကို ပကတိအခါ၌ ေမာင္ကဲ့သို႔ ႐ိုေသရွက္ေၾကာက္တတ္ေသာမယား၊ <br />(၄) လင္ကို ကြၽန္မသဖြယ္ လုပ္ေကြၽးတတ္ေသာမယား၊ <br />(၅) ေဘးရန္ရွိေသာအခါ အတိုင္အပင္ရေသာ မယား၊ <br />(၆) ကာမကိစၥ၌ လင္၏ ေမြ႔ေလ်ာ္ဘြယ္ကို ၪပက်င့္တတ္ေသာမယား၊ <br />(၇) အေရာင္းအဆင္း၏ တင့္တယ္လွပျခင္းကို ၪပျပင္ ဖီးလိမ္းတတ္ေသာ မယား၊ <br />(၈) လင္၏ အလို၌ သည္းခံႏိုင္ေသာ မယား။<br /><br /><strong>မယားျမတ္တို႔ အက်င့္လကၡဏာ ၆-ပါး။ ။</strong> မိန္းမျမတ္တို႔ လိုက္နာၪပက်င့္ျခင္း အေလ့ျမတ္ ၆-ပါး ဟူ၏၊ မဟာသုဒႆနသုတ္ ပါဠိေတာ္မွ။ <br />(၁) ပုဗၺဳ႒ာယီ-ေရွးဦးစြာ အိပ္ယာမွ ထေလ့ရွိျခင္း၊ <br />(၂) ပစၦာ နိပါတီ-ေနာက္မွ အိပ္ေလ့ရွိျခင္း၊ <br />(၃) ကႎကာရ ပဋိႆာ၀ိဏီ- ျပဳလုပ္ေပးရန္ လင့္ အသံစကားကို အသင့္နာခံေလ့ရွိျခင္း၊ <br />(၄) မနာပ စာရီ-ႏွစ္ျခိဳက္ဘြယ္ကို ျပဳေလ့ရွိျခင္း၊ <br />(၅) ပိယ ၀ါဒိနီ- ခ်စ္ဘြယ္စကားကို ဆိုေလ့ရွိျခင္း၊ <br />(၆) မနာသာပိ ေနာ အဘိစာရီ- ေယာက္်ားတပါးကို စိတ္ျဖင့္မွ် မၾကံစီ မလြန္က်ဴး ေနေလ့ရွိ၏။<br /><br /><strong>မယား၀တ္ ၅-ပါး။ ။</strong> အိမ္ေထာင္ရွင္ေခၚ မယားလုပ္သူတို႔ ျပဳက်င့္ရမည့္ ၀တ္ငါးပါး။ <br />(၁) အိမ္တြင္းမႈ ျပဳဘြယ္တို႔ကို ေစ့ငွစြာ ျပဳလုပ္ရျခင္း၊ <br />(၂) လင္ရွာ၍ ရေသာ ပစၥည္းဥစၥာကို စုေဆာင္းမိေအာင္ သိမ္းတတ္ရျခင္း၊ <br />(၃) မိမိလင္မွ တပါးေယာက္်ားကို မတပ္မက္ မႏွစ္သက္ရျခင္း၊ <br />(၄) မိမိေဆြမ်ိဳး လင္၏ေဆြမ်ိဳးတို႔ကို ေလ်ာ္သလို ေပးကမ္းျဖန္႔ခ်ီရျခင္း၊ <br />(၅) အပ်င္းမထူ အိမ္သူျပီလွစြာ ေနထိုင္ရျခင္း။<br /><br /><strong>မရဏတရား ၃-ပါး။ ။</strong> ၀ိသုဒၶိမဂ္။ ပ-အုပ္။ ၂၂၂။ <br />(၁) သမၼဳတိ မရဏ- ေမာင္ျဖဴ ေသျပီ၊ မၾကဴေသျပီ စသည္မ်ိဳး၊ <br />(၂) ခဏိက မရဏ-႐ုပ္နာမ္ဓမၼတို႔ မျပတ္ ပ်က္စီးေနမႈ၊ <br />(၃) သမုေစၦဒ မရဏ- ႐ုပ္နာမ္ဓမၼတို႔၏ ေနာက္ဆံုး ပ်က္စီးျခင္း ပရိနိဗၺာန။ <br /><br /><strong>မ႐ိုေသတတ္သူမ်ိဳး ၁၂-ေယာက္။ ။</strong> ၎င္း သ႐ုပ္ကို (႐ိုေသထိုက္သူအား မ႐ိုေသသူ ၁၂-ဦး)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>မေရာင့္ရဲ မတင္းတိမ္ႏိုင္ေသာ အရာၾကီး ၃-မ်ိဳး။ ။</strong> မူလပဏၰာသ ။႒။ ဒုအုပ္။ ၄၅။ ဘယ္အခါမွ် ေပးလို႔ ျဖည့္လို႔ ဖို႔လို႔ျပည့္စံုအားရမႈ မရွိႏိုင္ ဟူ၏။ <br />(၁) အဂၢိခေႏၶာ- ဟုန္းဟုန္းေလာင္ျငီး မီးပံုၾကီး၊ <br />(၂) သမုေဒၵါ-သမုဒၵရာ ပင္လယ္၊ <br />(၃) မဟိေစၦာ- အလိုေလာဘ ၾကီးမားလြန္းသူ။<br /><br /><strong>မေရာင္းေကာင္းေသာ ကုန္စည္မ်ိဳး ၅-ပါး။ ။</strong> ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔ ေရွာင္ၾကဥ္ဖယ္ရွား အျပစ္ရေသာ ေရာင္းကုန္ငါးပါး။ <br />(၁) သတၳ ၀ါဏိဇၨ-အမ်ားေသေၾကာင္း လက္နက္ေပါင္း အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ <br />(၂) သတၱ ၀ါဏိဇၨ-ဆင္, ျမင္း, လူ စေသာ အေစခံ သတၱ၀ါအေပါင္း၊ <br />(၃) မံသ ၀ါဏိဇၨ-အသားစားေၾကာင္း, ၾကက္, ငွက္, ၀က္, ငါး, စေသာ သားေကာင္အေပါင္း၊ <br />(၄) မဇၨ ၀ါဏိဇၨ-ေသရည္အရက္မ်ိဳး ဟူသမွ်၊ <br />(၅) ၀ိသ ၀ါဏိဇၨ-အမ်ားေသေၾကာင္း အဆိပ္ေပါင္း ဟူသမွ်။<br /><br /><strong>မ႐ိုမေသ အျပဳခံရသူ ၁၀-ေယာက္။ ။</strong> ၎င္း သ႐ုပ္ကို (မေထမဲ့ျမင္ အၪပခံရသူ ၁၀-ေယာက္)၌႐ႈပါ။<br /><br />မရွက္ရာသည္ ၄-ပါး။ ။ လြယ္ကူစြာ က်က္မွတ္ႏိုင္ရန္ စာဏက်ပ်ိဳ႔မွ ထုတ္ျပလိုက္သည္။ <br />(၁) ပစၥည္းဥစၥာ၊ ရစိမ့္ငွါလွ်င္၊ သြားလာလည္းၪပ၊ ေရာင္း၀ယ္မႈတည့္၊ <br />(၂) တခုခုသာ၊ တတ္ပညာကို၊ လိုရာကပ္ခ်ဥ္း၊ သင္ၾကားျခင္းႏွင့္၊ <br />(၃) မကင္းႏိုင္ရာ၊ လူတကာတို႔၊ အစာစားျခင္း၊ မရွက္လ်င္းႏွင့္၊ <br />(၄) ေပါင္းသင္းေမထုန္၊ ကာမဂုဏ္ဟု၊ ျမဴးခုန္ေပ်ာ္ပါး၊ ကိုယ့္မယားႏွင့္၊ လင္သားခ်င္းခ်င္း၊ ခံစားလ်င္းေသာ္၊ ရွက္ျခင္းစြန္႔ရ၊ မွန္မုခ်တည့္။<br /><br /><strong>မလႊားရာသား၊ မ်ိဳး ၁၀-ပါး၊ က်မ္းကား အဘယ္နည္း?။ ။</strong> ဤ၌ "မလႊားရာသည္၊ ဆယ္ပါးမည္ကား" ဟူေသာ လကၤာျဖင့္ စိႏၲေက်ာ္သူဦးၾသေရး ၾသ၀ါဒထူးပ်ိဳ႕တြင္ ေတြ႕ျမင္ဖတ္႐ႈဘူး၏။<br /><br /><strong>မ သတ္ကာရန္၊ ေရးထံုးမွန္၊ ၉-တန္ျမန္မာမႈ။ ။</strong> ကာရန္ငယ္ အသံမ်ိဳး ၆၄-ပါးႏွင့္ ၃၆-ပါးေသာ ဌာနတို႔တြင္ ပါ၀င္သည့္ေ၀ါဟာရ၊ <br />အမ္, အမ့္, အမ္း,၊ <br />အိမ္, အိမ့္, အိမ္း၊ <br />အုမ္, အုမ့္, အုမ္း။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။မ်ားေသာအားျဖင့္ မ, သတ္ႏွင့္ နိဂၢဟိတ္ေခၚ ေသးေသးတင္တို႔ကား တူေသာ သတ္ပံုကာရန္ ရွိၾက၏။<br /><br /><strong>မသာ ခ်ရာ၊ စ်ာပနာ၊ ၃-ျဖာ မ်ိဳးအျပား။ ။</strong> ၎င္း သ႐ုပ္ကို (စ်ာပနမ်ိဳး ၃-ပါး) ဟူေသာ သုေတသန၌ ဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><strong>မသူေတာ္ တရား၊ ၇-ပါး၊ ေရွာင္ရွား တိုင္းျပည္သူ။ ။</strong> သူယုတ္မာတို႔၏ အက်င့္တရား ၇-ပါး၊ ခုဒၵက၀တၳဳ ၀ိဘင္းပါဠိေတာ္မွ။ <br />(၁) အ သေဒၶါ-သဒၶါတရားမရွိ၊ <br />(၂) အ ဟိရီေကာ- မေကာင္းမႈ၌ မရွက္တတ္၊ <br />(၃) အေနာတၱပၸီ-ယုတ္မာမႈ၌ မေၾကာက္တတ္၊ <br />(၄) အပၸသုေတာ-အၾကားအျမင္လိမ္မာမႈနည္း၏၊ <br />(၅) ကုသိေတာ- ပ်င္းရိ၏၊ <br />(၆) မု႒ႆတိ- သတိေမ့၏၊ <br />(၇)ဒုပေညာ-ပညာမရွိ။<br /><br /><strong>မေသဘူးဆို၊ ၄-ပုဂၢဳိလ္၊ ေျဖဆိုမိန္႔ေတာ္မူ။ ။ </strong>၎င္းသ႐ုပ္ကို (ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးျပား ၁၂-ပါး)ဟူေသာ ပုစၦာ၌ ဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><strong>မဟာလႅတာ တန္ဆာမ်ိဳး ၂-ပါး။ ။</strong> မင္းမိဖုရား, ကေတာ္ျမတ္, မ်ား၏ ၀တ္႐ံုေတာ္ ၂-မ်ိဳး၊ မဟာလ တာ, ဟုလည္း ေခၚ၏။ <br />(၁) ဥကၠဌ္ ယကင္စိုက္ မဟာလႅတာ တန္ဆာမ်ိဳး၊ <br />(၂) မဟာလႅတာ တန္ဆာ႐ိုး႐ိုးတမ်ိဳး။<br /><br /><strong>မဟာကပ္ေခၚ၊ ၄-ေဘာ္အဂၤါ၊ ေျဖဆိုပါ။ ။ </strong>ေအာက္ပါ အသေခ်ၤယ် ၄-ကပ္ကို မဟာကပ္၏ အဂၤါေလးပါးဟု သိရာ၏၊ ဤ အသေခ်ၤယ် ေလးကပ္တို႔ကား အခ်ိန္ကာလအားျဖင့္ ညီမွ်ေသာ ပမာဏရွိၾကကုန္၏၊ ဤေလးကပ္သည္ မဟာကပ္ တကပ္မည္၏။ <br />(၁)သံ၀႗ အသေခ်ၤယ်ကပ္-ကပၸါပ်က္မိုဃ္းၾကီး ရြာသည္ကစ၍ ကပၸါေလာကဓာတ္ၾကီးတခုလံုးဘာမွ်မရွိ ဟင္းလင္းျပင္ၾကီးျဖစ္သည္ တိုင္ေအာင္ ပ်က္ဆဲကပ္ကာလ တမ်ိဳး၊ <br />(၂)သံ၀႗႒ာယီ အသေခ်ၤယ်ကပ္-ဟင္းလင္းျပင္ၾကီးျဖစ္သည္ ကစ၍ ကပၸါျပဳမိုဃ္းၾကီး ရြာသည္တိုင္ေအာင္ အပ်က္ၾကီးအတိုင္း တည္ေနေသာ တည္ဆဲကပ္ကာလ တမ်ိဳး၊ <br />(၃) ၀ိ၀႗ အသေခ်ၤယ်ကပ္-ကပၸါျပဳမိုဃ္းၾကီး ရြာသည္ကစ၍ ေန, လ, နကၡတ္ ေပၚသည္တိုင္ေအာင္ ကပၸါျဖစ္ျပီး၍ တည္ဆဲကပ္ကာလ တမ်ိဳး၊ <br />(၄) ၀ိ၀႗႒ာယီ အသေခ်ၤယ်ကပ္- ေန, လ, နကၡတ္ ေပၚသည္က စ၍ ကပၸါဖ်က္မိုဃ္းၾကီး ရြာသည္တိုင္ေအာင္ တည္ဆဲကပ္ကာလ တမ်ိဳး။<br /><br /><strong>မဟာပဥၥကူမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။</strong> ဗိေႏၶာေဆးက်မ္း ေ၀ါဟာရ။ <br />(၁) ဥသွ်စ္ျမစ္၊ <br />(၂) သခြတ္ျမစ္၊ <br />(၃) ေၾကာင္လွ်ာျမစ္၊ <br />(၄) ရမေနျမစ္၊ <br />(၅) တပေဆးျမစ္၊ <br />၎င္းအက်ိဳးကား ေလကိုေျဖာင့္ေစ၏၊ ၀မ္းကို ေကာင္းေစ၏၊ အပူကို ျငိမ္းေစတတ္၏။<br /><br /><strong>မဟာပေဒသမ်ိဳး ၄-ပါး။ ။ </strong>အက်ယ္၀န္းဆံုးေသာ တရား၏ တည္ရာ နည္းဥပေဒၾကီး ေလးပါး၊ သို႔မဟုတ္ ၾကီးျမတ္ေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအား ညႊန္ၾကားခ်က္၊ သာသနာေတာ္၌ အမႈျဖစ္ပြားလာလွ်င္ ယင္းေလးပါးျဖင့္ ညႊန္ၾကားဆိုေျပာတိုင္း လက္မခံ အတည္မျပဳရ၊ ဟုတ္ မဟုတ္ စီစစ္ညႇိႏႈိင္းျပီးမွ ဆံုးျဖတ္ရမည္ ဟူ၏။<br />(၁) ဗုေဒၶါပေဒသ-ဘုရားထံမွ ၾကားနာရေသာ တရားဟု ဘုရားအား ညႊန္ၾကားျခင္း။<br />(၂) သံဃာပေဒသ-သံဃာထံမွ ၾကားနာမွတ္သားရေသာ တရားဟု သံဃာအား ညႊန္ၾကားျခင္း။<br />(၃) သမၺဟုလာ ေထရာပေဒသ-ဂိုဏ္းထံမွ ၾကားနာမွတ္သားရေသာ တရားဟု ဂိုဏ္းအား ညႊန္ၾကားျခင္း။<br />(၄) ဧက ေထရာပေဒသ-သက္၀င္ယံုၾကည္ ခံုတည္ထိုက္ေသာ ေထရ္ၾကီးတပါးထံမွ ၾကားနာမွတ္သားရေသာ တရားဟု ပုဂၢိဳလ္အား ညႊန္ၾကားျခင္း။ ဤကား သုတ္မဟာ၀ါ အလို။<br /><br /><strong>မဟာပေဒသမ်ိဳး ၄-ပါး၊ တနည္း။ ။</strong> ၀ိနည္း မဟာ၀ါ အ႒ကထာ။<br />(၁) အပဋိကၡိတၱ အကပၸိယ- မပယ္ျမစ္ခဲ့ေသာ မအပ္ေသာ ၀တၳဳ။<br />(၂) အပဋိကၡိတၱ ကပၸိယ- မပယ္ျမစ္ခဲ့ေသာ အပ္ေသာ ၀တၳဳ။<br />(၃) အန ႏုညာတ အကပၸိယ- ခြင့္မျပဳခဲ့ေသာ မအပ္ေသာ ၀တၳဳ။<br />(၄) အန ႏုညာတ ကပၸိယ- ခြင့္မျပဳခဲ့ေသာ အပ္ေသာ ၀တၳဳ။<br /><br /><strong>မဟာပေဒသမ်ိဳး ၄-ပါး၊ တနည္း။ ။ </strong>သုတ္မဟာ၀ါ အ႒ကထာ။ <br />(၁) သုတၱ- ဘုရားေဟာ သံဂါယနာ၀င္ ပါဠိေတာ္မ်ား၊ <br />(၂) သုတၱာႏုေလာမ- အ႒ကထာဋီကာမ်ား၊ <br />(၃) အာစရိယ၀ါဒ- ဆရာသမားတို႔၏ ခိုင္လံုေသာ အယူအဆ၊ <br />(၄) အတၱေနာ မတိ- မိမိ၏ ဟုတ္မွန္စြာ ေ၀ဘန္ယူဆမႈသေဘာ။<br /><br /><strong>မဟာပုရိသ လကၡဏာေတာ္ ၃၂-ပါး။ ။ </strong>၎င္းသ႐ုပ္ကို (လကၡဏာေတာ္ၾကီး ၃၂-ပါး)၌ ႐ႈပါေလ။<br /><br /><strong>မဟာဘိညာပတၱ ပုဂၢိဳလ္ ၄-ပါး။ ။</strong> တစ္သေခ်ၤႏွင့္ ကမၻာတသိန္းအတြင္း ဆင္ျခင္ေအာက္ေမ့ သိျမင္ႏိုင္ေသာ တန္ခိုးရွင္ပုဂၢိဳလ္ၾကီး၄-ပါး၊ ဘုရားတဆူ၌ ၄-ဦးစီသာ ေပၚသည္၊ ငါတို႔ဘုရား လက္ထက္ေတာ္၌ အရွင္သာရိပုတၱရာ, အရွင္ေမာဂၢလာန္, ဘဒၵကစၥနာေထရီေခၚ ယေသာဓရာ, အရွင္ဗာကုလမေထရ္တို႔ျဖစ္ၾက၏၊ ဧကဂၤုတၱရ အ႒ကထာ ၂၈၉၊ အျခားေသာ တန္ခိုးၾကီး ပုဂၢိဳလ္တို႔ကား ကမၻာတသိန္းသာ သိျမင္ႏိုင္ၾကသည္။<br /><br /><strong>မဟာဘုတ္ၾကီး ၄-ပါး။ ။ </strong>အေၾကာင္းညီညြတ္က ၾကီးက်ယ္ပြားမ်ားျခင္းသို႔ ေရာက္ေအာင္စြမ္းေဆာင္ႏိုင္ေသာ သတၱိရွိသည့္ ႐ုပ္ဓာတ္ၾကီး ၄-ပါးကိုေခၚဆိုသည္။ <br />(၁) ပထ၀ီေခၚ ေျမဓာတ္- အလံုးစံုေသာ႐ုပ္ဟူသမွ်တို႔၏ ေထာက္တည္ဖြဲ႔စည္း ေလာင္ျမိဳက္ရာ ၀တၳဳ၊ ခက္မာေသာ သေဘာလကၡဏာ ကေလး၊ <br />(၂) အာေပါေခၚ ေရဓာတ္-ျပန္႔ႏွံ႔ဖြဲ႕စည္းတတ္ေသာ သေဘာလကၡဏာ ကေလး၊ <br />(၃) ေတေဇာေခၚ မီးဓာတ္-အေငြ႕၏အျဖစ္ သေဘာလကၡဏာ ကေလး ပူ ဧမႈ၊ <br />(၄) ၀ါေယာေခၚ ေလဓာတ္-တုန္လႈပ္ ေရြ႕ရွား ေထာက္ကန္ျခင္း သေဘာလကၡဏာ ကေလး။ <br /><br /><strong>မဟာလတာ၊ ဆင္တန္ဆာ၊ ၂-ျဖာ မ်ိဳးခြဲသိ။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ အဓိပၸါယ္ကို (မဟလႅတာမ်ိဳး ၂-ပါး)၌ ျပခဲ့ျပီ။<br /><br /><strong>မဟာလတာ၊ ဆင္ျမန္းကာ၊ ၃-ျဖာ မိန္းမျမတ္။ ။</strong> ဓမၼပဒ။႒။ ပ-အုပ္ ၂၆၀။ ဗုဒၶသာသနာေတာ္အတြင္း လူ႔နယ္ေျမျပင္၌ မဟာလတာ တန္ဆာကို ဆင္ျမန္းရသူ သံုးေယာက္သာရွိ၏။ <br />(၁) ၀ိသာခါ သူေဌးသမီး၊ <br />(၂) ဗႏၶဳလစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးကေတာ္ မလိႅကာ၊ <br />(၃) ဗာရာဏသီ သူေဌးသမီး။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ ဆင္ေျပာင္ငါးစီးအား ေဆာင္ႏိုင္သူတို႔သာ ယင္းတန္ဆာကို ၀တ္႐ံုဆင္ျမန္းႏိုင္သည္ ဟူ၏။<br /><br /><strong>မဟာသာလမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။ </strong>သုတ္မဟာ၀ါ။ပါ။ ၁၂၁။႒။၁၇၈။ ဥစၥာအႏွစ္ႏွင့္ ေပါမ်ားျပည့္စံုေသာ သူေ႒းၾကီးမ်ား၏ အမ်ိဳးအျပား။ <br />(၁) ခတၱိယ မဟာသာလမ်ိဳး- မိမိတို႔ သံုးသည္ထက္ ပိုေနေသာ ေငြကုေဋ ရာ, ေထာင္, ေျမ၌ျမႇဳပ္ထားရသည့္ သူေ႒းၾကီးမ်ား၊ <br />(၂) ျဗာဟၼဏ မဟာသာလမ်ိဳး- အပိုေငြ ကုေဋရွစ္ဆယ္အထက္ ေျမ၌ျမႇဳပ္ထားရသည့္ ဓနရွင္ၾကီးမ်ား၊ <br />(၃) ဂဟပတိ မဟာသာလမ်ိဳး- အပိုေငြ ကုေဋေလးဆယ္အထက္ ေျမ၌ျမႇဳပ္ထားရသည့္ ဓနရွင္ၾကီးမ်ား။<br /><br /><strong>မဟာသာ၀က ရွစ္က်ိပ္။ ။</strong> ၎င္းတို႔၏ သ႐ုပ္ အမည္ေတာ္မ်ားကို (လက္်ာေတာ္ရံ-ေလးက်ိပ္၊ လက္၀ဲေတာ္ရံ ေလးက်ိပ္)၌ ႐ႈပါ၊ ၎င္းတို႔အက်ယ္ကို အဂၤုတၱရ ။ပါ။ ပ-အုပ္။ ၂၃-မွ ၂၆။ ၎င္း အ႒ကထာ။ ပ-အုပ္။ ၉၆။ ၂၆၀။ ၎င္းဋီကာ၊ တတိယအုပ္။ ၁၁၈-တို႔၌ ၾကည့္ပါ။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ မဟာသာ၀က အစစ္မွာ ၇၈-ပါးသာရွိ၏၊ အဂၢသာ၀က ၂-ပါးႏွင့္မွ ရွစ္က်ိပ္ျပည့္သည္။<br /><br /><strong>မာန္တက္ျခင္း မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> အဘိဓမၼာ ၀ိဘဂၤပါဠိေတာ္ ၃၆၆။ ၎င္းအ႒ကထာ သေမၼာဟ၀ိေနာဒနီ ၄၆၇-၌ အက်ယ္ ၉-ပါး႐ႈ။ ငါတကားဟု ေထာင္လႊားမွတ္ထင္တတ္ေသာ အေၾကာင္း ၃-ပါး။ <br />(၁) ေသယ် မာန္- ဂုဏ္, ဇာတ္, ပညာ, ဥစၥာ, အဆင္း, သားခ်င္း, ေျခြရံ စသည္အားျဖင့္ သူ႔ထက္ျမတ္၏ဟု မွတ္ထင္ျခင္း၊ <br />(၂) သဒိသ မာန္- ထိုထို ဂုဏ္ သိရ္ ဥစၥာ စသည္၌ သင္းတို႔နွင့္ငါ အတူတူသာဟု မွတ္ထင္တတ္ၾကျခင္း၊ <br />(၃) ဟီန မာန္- ငါက သင္းတို႔ေအာက္က လူျဖစ္ေသာ္လဲ ဘာ အေရးစိုက္ရမလဲဟု ေထာင္လႊားမႈမ်ိဳး။<br /><br /><strong>မာန္တက္ျခင္း မ်ိဳး ၃-ပါး၊ တနည္း။ ။</strong> အထက္ နည္းႏွင့္ သေဘာတူ သဒၵါကြဲမွ်သာထူးသည္။ <br />(၁) ဇာတိ မာန္-မ်ဳိးဇာတ္ကို စြဲ၍ တက္ျခင္း၊ <br />(၂) ေဂါတၱ မာန္- အဆက္အႏြယ္ကို စြဲ၍ တက္ျခင္း၊ <br />(၃) ဣႆရိယ မာန္-အစိုးရမႈ စည္းစိမ္ခ်မ္းသာမႈကို စြဲ၍ တက္ျခင္း။<br /><br /><strong>မာန္တက္ျခင္း မ်ိဳး ၉-ပါး။ ။</strong> အထက္ပါ မာန္တက္ျခင္း ၃-ပါးတို႔တြင္ တပါး တပါး၌ ပဏီတမာန္, မဇၩိမမာန္, ဟီနမာန္ဟု ၃-ပါးစီ ျပားျပန္ရကား မာန္တက္ျခင္း ၉-ပါးျဖစ္၏၊ ခုဒၵက၀ိဘင္း ပါဠိေတာ္။<br /><br /><strong>မာန္ယစ္ျခင္း ၃-ပါး။ ။</strong> မာန္မူျခင္း မာန္ယစ္မူးျခင္း၏ အေၾကာင္း ၃-ပါး။ <br />(၁) အာေရာဂ် မဒ-ေရာဂါကင္းစင္ က်န္းမာျခင္းလွ်င္ မာန္ယစ္ျခင္း၊ <br />(၂) ေယာဗၺန မဒ-အားအင္ျဖိဳးၾကြယ္ အရြယ္၏ေလ်ာက္ပတ္ တင့္တယ္ျခင္းျဖင့္ မာန္ယစ္ျခင္း၊ <br />(၃) ဇာတိ မဒ-မ်ိဳးဇာတ္ ဂုဏ္ရည္ကိုစြဲ၍ မာန္ယစ္ျခင္း။</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7520634648516602534-1643214443332592295?l=thupya2010pa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520634648516602534.post-2371383792730784792010-07-25T05:20:00.000-07:002010-07-25T05:26:19.528-07:00<b>ဘၾကီးေတာ္ေခၚ၊ မင္းျမတ္ေက်ာ္၊ မည္ေတာ္ ၆-ပါးလာ။ ။ </b>ကုန္းေဘာင္မင္း ၁၁-ဆက္တြင္ ၇-ဆက္ေျမာက္ မင္းတရားၾကီးျဖစ္၍ ရာဇ၀င္တို႔၌ ေအာက္ပါ အမည္ေတာ္ ၆-ပါးတို႔ႏွင့္ ထင္ရွားခဲ့ေလသည္။ <br />(၁) ဘၾကီးေတာ္ဘုရား-ပုဂံမင္းႏွင့္ မင္းတုန္းမင္းတို႔၏ဘၾကီးေတာ္ ျဖစ္ေသာၾကာင့္တည္း၊ <br />(၂) စစ္ကိုင္းမင္း-မင္းသားငယ္ဘ၀က စစ္ကိုင္းျမိဳ႕ကို စားရေသာေၾကာင့္တည္း၊ <br /><a name='more'></a>(၃) ေနာင္ေတာ္ၾကီး-သာယာ၀တီမင္းေခၚ ကုန္းေဘာင္မင္း လည္းေခၚသည့္ ေရႊဘိုမင္းၾတား၏ေနာင္ေတာ္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္တည္း၊ <br />(၄) ဖလ္နန္းရွင္, မွန္နန္းရွင္- နန္းေတာ္ၾကီး၌ ဖလ္, မွန္ေတြ အလြန္မ်ားေသာေၾကာင့္တည္း၊ <br />(၅) ရတနာပူရ စတုတၳျမိဳ႔တည္ နန္းတည္ မင္းၾတားၾကီး၊ <br />(၆) ဆင္ျဖဴ႕ရွင္- နန္းစံ ၁၈-ႏွစ္တိုင္တိုင္ ဘုန္းတန္ခိုးၾကီးလ်က္ ဆင္ ရတနာမ်ားစြာ ဆက္သခံရေသာေၾကာင့္တည္း။<br /><br /><b>ဘယ္သံေခၚလွစ္၊ မ်ိဳး ၁၈၊ ၀ါ, ဂီ, နစ္, မွာသံုး။ ။</b> ကဗ်ာလကၤာရြတ္ဖတ္ရာ၌ သာသာေအးေအး အားထုတ္မႈမ်ားမ်ား မေပးရဘဲ ရြရြကေလး ရြတ္ဆိုရေသာ အသံမ်ိဳးကို "ဘယ္္သံ, သက္သံ, ခ်သံ, ေအာက္သံ, သံမ, ေအာက္ျမင့္သံ" စသည္ ေခၚၾက၏၊ အက်ယ္ ကဗ်ာဖြဲ႔နည္း နိသ်ည္းက်မ္း၌ ႐ႈေလ၊ "အ, ဣ, ဥ, ဧ, ေၾသာ့, အႎ့, အဥ့္, အည့္, အန္႕, အမ့္, အိန္႕, အိမ့္, အုန္႕, အုမ့္, အယ့္, ေအာင့္, အိုင့္, အို၀့္" တို႕ျဖစ္ၾက၏။<br /><span id="fullpost"><br /><b>ဘ၀ ၂-ပါး။ ။</b> အဘိဓမၼာ ေ၀ါဟာရ။ <br />(၁) ကမၼ ဘ၀-ျပဳလုပ္သမွ် ကုသိုလ္ကံ အကုသိုလ္ကံတို႕၏ ေစတနာမ်ား၊ <br />(၂) ဥပပတၱိ ဘ၀-ထိုကုသိုလ္ အကုသိုလ္ကံတို႔ေၾကာင့္ ေနာက္ဘ၀၌ ျဖစ္ေသာ ပဋိသေႏၶ၀ိညာဥ္ ကမၼဇ႐ုပ္မ်ား။<br /><br /><b>ဘ၀ ၃-ပါး။ ။</b> တိကဂၤုတၱရ ။ပါ။ ၂၂၄ ။႒။ ၂၀၄။ ဘ၀သံုးစံု ဘံုသံုးဘံု, ဘ၀သံုးရပ္ ဘံုသံုးထပ္, လည္း ဟူ၏။ <br />(၁) ကာမ ဘ၀- ကာမ ပဋိသေႏၶ ၁၀-ဟူေသာ ၀ိပါက္, ခႏၶာ, ကဋတၱာ႐ုပ္မ်ား၊ <br />(၂) ႐ူပ ဘ၀-႐ူပ ပဋိသေႏၶ ၆-ခုဟူေသာ ၀ိပါက္, ခႏၶာ , ကဋတၱာ႐ုပ္မ်ား၊ <br />(၃) အ႐ူပ ဘ၀- အ႐ူပပဋိသေႏၶ ၄-ခု ဟူေသာ ၀ိပါက္ခႏၶာ။ <br /><br />ဘ၀ ၃-ပါး။ တနည္း။ ။ အျမတ္ျဖစ္ေသာ လူ႔ဘ၀, နတ္ဘ၀, ျဗဟၼာ့ဘ၀, ကိုလည္းအခ်ိဳ႕ေနရာ၌ ယူႏိုင္၏။<br /><br /><b>ဘ၀ၾကီး ၉-ပါး။ ။ </b>အဘိဓမၼာ၀ိဘင္း ပါဠိေတာ္ ၁၄၃။႒။ ၁၇၄။ ကုသိုလ္ကံ, အကုသိုလ္ကံတို႕၏ အက်ိဳး ျဖစ္ေသာ ဘ၀အျပားကို ေခၚဆိုသည့္ အဘိဓမၼာနည္း။ <br />(၁) ကာမ ဘ၀- ကာမ၀ိပါက္ စိတၱဳပၸါဒ္ႏွင့္ ကမၼဇ႐ုပ္မ်ား၊ <br />(၂) ႐ူပ ဘ၀- ႐ူပ ၀ိပါက္ ၅-ခု၊ စကၡဳ, ေသာတ, သမၸဋိစၦိဳန္းေဒြး, သႏၲီရဏ ၃-ခု၊ <br />၀ိရတီ ၾကဥ္ေသာ ေစတသိက္ ၃၅-ပါး၊ ဘာ၀႐ုပ္၊ ဃာန, ဇိ၀ွါ, ကာယ ၾကဥ္ေသာ ကမၼဇ႐ုပ္မ်ား၊ <br />(၃) အ႐ူပ ဘ၀- အ႐ူပ ၀ိပါက္ စိတၱဳပၸါဒ္စု၊ <br />(၄) သညာ ဘ၀- ေန၀သညာ နာသညာ ယတနစိတ္ ၾကဥ္ေသာ ေလာကီ ၀ိပါက္ စိတၱဳပၸါဒ္ႏွင့္တကြ ကမၼဇ႐ုပ္မ်ား၊ <br />(၅) အသညာ ဘ၀-ဇီ၀ိတ န၀က ႐ုပ္ကလာပ္၊ <br />(၆) ေန၀သညာ နာသညာ ဘ၀-ေန၀သညာ နာသညာ ယာတန စိတၱဳပၸါဒ္၊ <br />(၇) ဧကေ၀ါကာရ ဘ၀- ဇီ၀ိတန၀က ႐ုပ္ကလာပ္ 'ခႏၶာတပါးဘ၀'၊ <br />(၈) စတုေ၀ါကာရ ဘ၀- အ႐ူပ၀ိပါက္ စိတၱဳပၸါဒ္ 'ခႏၶာ ၄-ပါးဘ၀'၊ <br />(၉) ပဥၥ ေ၀ါကာရ ဘ၀- ကာမ၀ိပါက္ ႐ူပ ၀ိပါက္ , စိတၱဳပၸါဒ္ႏွင့္ ကမၼဇ႐ုပ္စု 'ခႏၶာ ၅-ပါး ဘ၀'။<br /><br /><b>ဘ၀ဂ္ ၃-ပါး။ ။</b> အႏုဋီကာလာ <br />ေ၀ဟပၹိဳလ္ဘံု, အကနိ႒ဘံု, ေန၀သညာ နာသညာယတန ဘံုတို႔၏ အမည္ ၃-မ်ိဳး၊ ဘ၀၏ အျမင့္ဆံုး ဘံုဌာနမ်ားဟူ၏။ <br />(၁) ေ၀ဟပၹိဳလ္ဘံုကို ပုထုဇဥ္တို႔၏ ျဖစ္ရာ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ 'ပုထုဇၨနဘ၀ဂ'၊ <br />(၂) အကနိ႒ဘံုကို အရိယာတို႔၏ ျဖစ္ရာ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ 'အရိယာဘ၀ဂ္'၊ <br />(၃) ေန၀သညာ နာသညာယတနဘံုကို ပုထုဇဥ္အရိယာ ႏွစ္ျဖာေသာသူတို႔၏ ျဖစ္ရာ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ 'သဗၺဘ၀ဂ္' ဟုမွတ္၊ ၎င္းကိုပင္ 'ဘူမိဘ၀ဂ္' ဟုလည္း ေခၚ၍ ဘ၀ဂ္မ်ိဳး ၄-ပါး မွတ္ရာ၏။<br /><br /><b>ဘ၀ဂ္ ၃-ပါး၊ တနည္း။ ။</b> <br />ေ၀ဟပၹိဳလ္ဘံု၊ <br />အကနိ႒ဘံု၊ <br />ေန၀သညာ နာသညာယတနဘံု၊ <br />၎င္းဘံုသံုးပါးသို႔ေရာက္ေသာ အနာဂါမ္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္ တျခားဘံုဘ၀သို႕ မသြားေတာ့ပဲ ထို ၃-ဘံု၌ပင္ ပရိနိဗၺာန္စံေသာေၾကာင့္ ဘ၀၏အထြတ္အထိပ္ အဆံုး ဘ၀ဂ္ဟု သေမၼာဟ၀ိေနာဒနီ အ႒ကထာ၌ဆို၏။<br /><br /><b>ဘ၀င္ေလမ်ိဳး ၁၂-ပါး။ ။ </b>ရင္ကို အမ်ားဆံုး ဒုကၡေပးတတ္ေသာေလမ်ား၊ ၎င္းသ႐ုပ္ (ေလမ်ိဳး ၈၀) «ဂ» ပိုဒ္၌႐ႈပါေလ။<br /><br /><b>ဘ၀င္ျမင့္ေၾကာင္း တရား ၉-ပါး။ ။ </b>ဇိန္ယစ္ မာန္တက္ျခင္း တရားမ်ားဟူ၏၊ အက်ယ္ ဣတိ၀ုတၱက ။ပါ။၂၇၀။႒။၃၂၅ ႏွင့္ ပဥၥဂၤုတၱရ ။ပါ။ ၆၃ ။႒။ ၂၈-စသည္တို႔၌ ႐ႈပါ။ <br />(၁) ဇာတိ မဒ-ဇာတ္ကိုစြဲ၍ မာန္တက္၊ <br />(၂) ေဂါတၱ မဒ- မ်ိဳးႏြယ္ကိုစြဲ၍ <br />(၃) သိပၸ မဒ- အတတ္ပညာကိုစြဲ၍ <br />(၄) အာေရာဂ် မဒ- အနာေရာဂါကင္းမႈကိုစြဲ၍ <br />(၅) ေယာဗၺ မဒ-အရြယ္ပ်ိဳႏုျခင္းကိုစြဲ၍ <br />(၆) ဇီ၀ိတ မဒ-အသက္ ရွည္ျခင္းကိုစြဲ၍ <br />(၇) ၀ဏၰ(႐ူပ) မဒ-အဆင္းလွျခင္းကိုစြဲ၍ <br />(၈) ေသာဘဂၢ မဒ-ေဘာဂေပါၾကြယ္ တင့္တယ္မႈမ်ိဳးကိုစြဲ၍၊ <br />(၉) ပရိ၀ါရ မဒ-ေက်ာ္ေစာသတင္းျခံရံမ်ားျခင္းကိုစြဲ၍ ဘ၀င္ျမင့္ မာန္တက္ျခင္း၊ ၎င္းမာန္တက္ျခင္း ဘ၀င္ျမင့္ျခင္းတို႔ကို ေရွာင္ရွားရမည္ဟု ဘုရားရွင္ ေဟာၾကား ဆံုးမေတာ္မူသည္။<br /><br /><b>« ဘာ »</b><br /><br /><b>ဘာ၀ ၃-ပါး၊ ေကြကြင္းျငား၊ လူသား စည္းစိမ္ပါ။ ။</b> <br />နာနာဘာ၀, ၀ိနာဘာ၀, အညထာဘာ၀, တို႔၏ ေကြကြင္းကြဲကြာရပံု အဓိပၸါယ္စံုႏွင့္ သ႐ုပ္တို႔ကို <br />( ေကြကြင္းကြဲကြာရျခင္း ဘာ၀တရားမ်ိဳး ၃-ပါး) ဟူေသာ သုေတသနရပ္၌ ဆိုခဲ့ျပီ။ <br /><br /><b>ဘာ၀နာ ၂-ပါး။ ။ </b>ကုသိုလ္စိတ္ကို တိုးတက္ပြားမ်ားစြာ ျဖစ္ေစတတ္ေသာ တရားသေဘာ ၂-ပါး။ <br />(၁) သမထ ဘာ၀နာ-စ်ာန္ရမႈလုပ္ငန္းစု တရားနည္းမ်ား၊ <br />(၂) ၀ိပႆနာ ဘာ၀နာ- နိဗၺာန္ရမႈ လုပ္ငန္းစု ဆိုင္ရာလကၡဏာမ်ား။<br /><br /><b>ဘာ၀နာ ၃-ပါး။ ။ </b>သတၱ၀ါတို႔သႏၲာန္၌ ပြားမ်ားေစရမည့္ တရားသံုးပါး။ <br />(၁) ပရိကမၼ ဘာ၀နာ- တစံုတခုေသာ ကမၼ႒ာန္းကို အာ႐ံုျပဳ၍ အထက္အထက္ ဘာ၀နာသို႕တက္ရန္ ေရွးဦးစြာ စတည္စီးျဖန္းမႈ, ပြားမ်ားေစမႈ အေျခၪပအုဌ္ျမစ္ျဖစ္ေသာ ဘာ၀နာ၊ <br />(၂) ဥပစာရ ဘာ၀နာ-အိမ္၏အနီးအပါး ျဖစ္ေသာ အေရွ႕အရပ္ကို အိမ္ေရွ႕ဥပစာ ေခၚသကဲ့သို႕ အပၸနာဘာ၀နာ၏ အနီးအပါး ျဖစ္ေသာ စ်ာန္၏ 'ေရွ႕နားက' ဘာ၀နာ၊ <br />(၃) အပၸနာဘာ၀နာ- ဥပစာရ ဘာ၀နာထက္ ခိုင္ျမဲ၍ လြန္ကဲ ထူးေမာက္စြာ အာ႐ံု၌ တည္ေနေသာ စ်ာန္တရားမ်ား။<br /><br /><b>ဘာ၀နာ ၄၀ ။ ။</b> ပဋိသမၻိဒါမဂ္။ပါ။၄၁၁။႒။ဒု-အုပ္ ၃၁၆-၌ အက်ယ္႐ႈ။ မိမိတို႔ ခႏၶာကိုယ္၌ အဖန္တလဲလဲ ပြားမ်ားသံုးသပ္ ဆင္ျခင္ဘြယ္ေလးဆယ္။ <br />အနိစၥေတာ- မျမဲတတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />ဒုကၡေတာ- ဆင္းရဲတတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />ေရာဂေတာ- အနာမ်ားတတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />ဂႏၶေတာ- ပုပ္စပ္နံေစာ္တတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />သလႅေတာ- ကိေလသာ၌ျငိတတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />အာဗာဓေတာ- အနာႏွိပ္စက္တတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />၀ယေတာ- ပ်က္တတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />၀ယ ေလာကေတာ- ေလာကသံုးပါး၌ပ်က္တတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />စုတိေတာ- ခႏၶာ၀န္ကို စြန္႔တတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />ဥပၸဒၵ၀ ေတာ- ဥပၸဒၵေ၀ါ ႏွိပ္စက္တတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ (၁၀) <br />ဘယေတာ- ေဘးျဖစ္တတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />အဘိ႐ူပိေတာ- အလြန္ေၾကာက္တတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />ဥပသဂၢေတာ- ကပ္၍ စီရင္တတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />စလေတာ- တုန္လႈပ္တတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />ပဘဂၤုေတာ- မ်ားေသာအားျဖင့္ ေပ်ာက္ပ်က္ တတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />အ ဓု၀ေတာ- မျမဲတတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />အ တာဏေတာ- ကိုးကြယ္ရာ မရွိေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />အ ေလနေတာ- ပုန္းေအာင္းရာ မရွိေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />အ သရဏေတာ- ဆည္းကပ္ရာမရွိေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />အာသ၀ေတာ- အာသ၀တရား၏ အာ႐ံု ျဖစ္တတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ (၂၀) <br />တုစၦေတာ- အခ်ည္းႏွီး ျဖစ္တတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />သုညေတာ- ဆိတ္သုဥ္း တတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />အနတၱေတာ- ကိုယ္မဟုတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />အာဒီန၀ေတာ- အျပစ္ျဖစ္တတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />၀ိပရိဏာမ ဓမၼေတာ- အသစ္ေဖါက္ျပန္တတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />အ သာရေတာ- အႏွစ္မရွိေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />အလႅ မူလကေတာ- ပ်က္ျခင္းလွ်င္ အရင္းရွိေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />၀႒နေတာ- သတ္၍ျပတ္တတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />၀ိဘ၀ေတာ- ဘ၀ အထူးသို႔အဖန္ဖန္ေျပာင္းတတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />သံ၀႗ဏေတာ-သင္းခ်ိဳင္း၌ ျဖစ္တတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ (၃၀) <br />သံေခတၱေတာ- အခိုက္အတန္႕မွ် ျဖစ္တတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />အာမိသေတာ-အစာကိုမွီတတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />ဇာတိ ဓမၼေတာ- ပဋိသေႏၶ ေနတတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />ဇရာ ဓမၼေတာ- အိုတတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />မရဏ ဓမၼေတာ- ေသတတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />ေသာကဓမၼေတာ- စိုးရိမ္တတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />ပရိေဒ၀ဓမၼ ေတာ- ငိုေၾကြးတတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />ဥပါယာသဓမၼေတာ- ႐ႈိက္ငင္ တက္ခ်က္ ပင္ပန္း တတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />သံကိေလသိက ဓမၼေတာ- ညစ္ၫူး တတ္ေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />နိႆရဏဓမၼေတာ- လည္းေလ်ာင္းရာ မရွိေသာေၾကာင့္၎င္း။ (၄၀) မေကာင္းတည္း။<br /><br /><b>ဘာ၀႐ုပ္ ၂-ပါး။ ။</b> အထီး, အမ ျဖစ္ဘို႔ရာ အေၾကာင္းခံျဖစ္ေသာ ႐ုပ္ ၂-ပါး၊ ၎င္းသ႐ုပ္ကို (႐ုပ္ ၂၈-ပါး)၌ ၾကည့္ပါကုန္။<br /><br /><b>ဘာသာၾကီး ၆-ပါး။ ။ </b>ကပၸါေပၚ၌ ဘာသာေပါင္းမ်ားစြာရွိေသာ္လည္း ထင္ရွားေသာ အယူ၀ါဒ ဘာသာၾကီးမ်ိဳး ၆-ပါး။ <br />(၁) ခရစၥယာန္ဘာသာ၊ <br />(၂) ဂ်ိဳင္းဘာသာ၊ <br />(၃) ဗုဒၶဘာသာ၊ <br />(၄) မဟာေမဒင္ဘာသာ၊ <br />(၅) ဟိႏၵဴဘာသာ၊ <br />(၆) ဟီဗ႐ူဘာသာ။<br /><br /><b>ဘာသာစကား ၁၀၁-ပါး။ ။ </b>လူမ်ိဳး ၁၀၁-ပါးႏွင့္ဆင္ဆင္ရွိသည္၊ ပဋိသမၻိဒါမဂ္။႒။ ပ-အုပ္။ ၇။၀ိသုဒၶိမဂ္ ဒု-အုပ္။ ၇၂-တို႔၌ ဘာသာစကားမ်ိဳးေပါင္း ၁၀၁-ပါးရွိေၾကာင္း စသည္လာ၏၊ ဤ၌ စကားမ်ိဳးေပါင္း ၁၀၁-ပါးရွိလွ်င္ လူမ်ိဳးလည္း ၁၀၁-ပါး ရွိရေပမည္ဟူ၏။<br /><br /><b>ဘာသာတရား၌ ကိုးစားဆည္းကပ္ျခင္း အေၾကာင္းရင္း ၄-ပါး။ ။</b> စတုတၳအမ်ိဳးကား အျမတ္ဆံုး။ <br />(၁) ဥာတိ-တို႔အမ်ိဳးအႏြယ္ျဖစ္ေသာ ဘုရား, တရား, သံဃာဟူေသာ သေဘာထားျဖင့္ ကိုးကြယ္ ဆည္းကပ္ျခင္း၊ <br />(၂) ဘယ- ေဘးရန္တို႔ကို ေၾကာက္ေသာေၾကာင့္ ကိုးစားဆည္းကပ္ျခင္း၊ <br />(၃) အာစရိယ- ငါ့အား တစံုတခုေသာ အတတ္ပညာကိုေပးသူဟု ေက်းဇူးတင္အပ္ေသာ ဆရာအမွတ္ျဖင့္ဆည္းကပ္ကိုးကြယ္ျခင္း၊ <br />(၄) ဒကၡိေဏယ်- ေလာကသံုးပါး၌ ျမတ္ေသာတရား, အက်င့္သီလမ်ားရွိ၍ျမတ္ေသာအလႉကို ခံထိုက္သသူဟု စီစစ္ေ၀ဘန္ျပီးကိုးကြယ္ခစားျခင္း။<br /><br /><b>ဘာသာတရား၌ ကိုးစားဆည္းကပ္ျခင္း အေၾကာင္းရင္း ၄-ပါး၊ တနည္း။ ။</b> <br />(၁) ဘယ- ေဘးေၾကာင့္ ကိုးစားဆည္းကပ္ျခင္း၊ <br />(၂) လာဘ- ရအံ့ေသာ လာဘ္သပၸကာကို ေျမႇာ္ေခၚ၍ ကိုးကြယ္ျခင္း၊ <br />(၃) ကုလ- ဂုဏ္ေက်းဇူးအစစ္ကို မသိမေ၀ဘန္ဘဲ မ်ိဳး႐ိုးစဥ္ဆက္က ကိုးကြယ္ ဆည္းကပ္လာ၍ ကိုးကြယ္ျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၄) ဒကၡိေဏယ်- ဒကၡိေဏယ် ပုဂၢိဳလ္အျဖစ္ မွန္ မမွန္ မိမိဥာဏ္ျဖင့္ စီစစ္ေ၀ဘန္ျပီးမွ ကိုးကြယ္ျခင္း၊ <br />၎င္း ၄-နံပါတ္သာ အျမတ္ဆံုးျဖစ္၏။<br /><br /><b>ဘာသာသဒၵါ၊ ေဟာခ်က္လာ၊ ၄-ျဖာ အနက္မ်ိဳး။ ။</b> ဘာသာဟူေသာ သဒၵါ၏ ေဟာစြမ္းႏိုင္ေသာ အနက္မ်ိဳး ေလးပါး။ <br />(၁) စကားဟူေသာ အနက္၊ ပံု- ျမန္မာဘာသာ, အဂၤလိပ္ဘာသာ, ဟိႏၵီဘာသာဟူေသာ စကားရပ္၌ပါေသာ ဘာသာသဒၵါသည္ "စကား" ဟူေသာ အနက္၌ျဖစ္၏၊ <br />(၂) အေလ့အလာ ဟူေသာအနက္၊ ပံု-ကိုယ့္ဘာသာ ကိုယ္ေနç သူ႔ဘာသာ သူေန ဟူရာ၌ မွတ္၊ <br />(၃) အားမထုတ္ျခင္း ဟူေသာအနက္၊ ပံု-ဘာသိဘာသာေနသည္ ဟူရာ၌ မွတ္၊ <br />(၄) အယူ၀ါဒ ဟူေသာအနက္၊ ပံု- ခရစ္ယာန္ဘာသာç ဗုဒၶဘာသာç မိုဟာေမဒင္ဘာသာ စသည္တို႔၌ ပါေသာ ဘာသာသဒၵါသည္ အယူ၀ါဒဟူေသာ အနက္ကို ေဟာ၏။<br /><br /><b>« ဘိ »</b><br /><b>ဘိကၡဳနီမ်ား၊ ၁၃-ပါး၊ ထားျငား ဧတဒဂ္။ ။</b> ၎င္းသ႐ုပ္ကို 'ဧတဒဂ္ရ ရဟန္းမိန္းမ ၁၃-ပါး'၌ ဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><b>ဘိကၡဳ ၃-မ်ိဳး (၄-မ်ိဳး)။ ။</b> မဟာစည္ဆရာေတာ္၏““သစၥာေလးပါးတရားေတာ္””မွ။<br /><a href="http://lokachantha.blogspot.com/2009/05/blog-post_06.html">http://lokachantha.blogspot.com/2009/05/blog-post_06.html</a> <br />(၁) “ဘိကၡတိ ယာစတီတိ ဘိကၡဳ” - အလႉခံတတ္သူ။<br />(၂) “ဘယံ ဣကၡတီတိ ဘိကၡဳ” - သံသရာေဘးမွ လြတ္ရာ လြတ္ေၾကာင္းရွာၾကံ အားထုတ္ေနသူ။<br />(၃) “ကိေလေသ ဘိႏၵတီတိ ဘိကၡဳ” - ကိေလသာတို႔ကို ပယ္သတ္ႏိုင္သူ။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ “ေသာတုဇနဘိကၡဳ” - စာသင္သားဘိကၡဳ - လွဴဒါန္းမႈကို၀ိနည္းေတာ္ႏွင့္အညီခံယူ၍<br />သံသရာေဘးမွလြတ္ရာ လြတ္ေၾကာင္း ရွာၾကံ အားထုတ္၊ ကိေလသာတို႔ကို ပယ္သတ္ရင္း စာေပ<br />သင္ယူဆည္းပူးပို႔ခ်ေနေသာဘိကၡဳဟု ယူႏိုင္သည္။<br /><b>ဘိန္းမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။</b> ဗိေႏၶာေဆးက်မ္း ေ၀ါဟာရ။ <br />(၁) အေခါက္မွျဖစ္ေသာဘိန္းသည္ ၫိုေသာအဆင္း ဖန္ခါးေသာ အရသာ ရွိ၏၊ <br />(၂) အေစးမွျဖစ္ေသာဘိန္းသည္ မည္းနက္ေသာအဆင္း စပ္ေသာ အရသာ ရွိ၏၊ <br />(၃) အရြက္မွ ျဖစ္ေသာဘိန္းသည္ စိမ္းျပာေသာအဆင္း ခ်ဥ္စပ္ေသာ အရသာ ရွိ၏၊ <br />(၄)အပြင့္္မွ ျဖစ္ေသာဘိန္းသည္ ေရႊ၀ါေသာအဆင္း ဖန္ေသာ အရသာ ရွိ၏၊ <br />(၅) အသီးမွ ျဖစ္ေသာဘိန္းသည္ နီေသာအဆင္း ခ်ိဳခါးေသာ အရသာ ရွိ၏၊ <br />၎င္းဘိန္း ငါးမ်ိဳးလံုးသည္ မူးယစ္ထိုင္းမႈိင္း ေလးတြဲ႕ေစေသာ တန္ခိုးသတၱိရွိသည္ခ်ည္းျဖစ္၏။<br /><br /><b>ဘိသိက္ဆရာ၊ လုပ္သူမွာ၊ ၃-ျဖာ အဂၤါရွိ။ ။ </b>၎င္းသ႐ုပ္ကို (ပုေရာဟိတ္၏ အဂၤါ ၃-ပါး)၌ ၾကည့္ေလ။<br /><br /><b>ဘိသိက္ မ်ိဳးျပား ၁၄-ပါး။ ။</b> ျမန္မာမင္း အုပ္ခ်ဳပ္ပံု စာတန္းမွ။ <br />(၁) ခတၱိယဘိသိက္၊ <br />(၂) ရာဇဘိသိက္၊ ၎င္း ၂-မ်ိဳးကား မင္းေျမႇာက္ေသာ ဘိသိက္၊ <br />(၃) သကလာ ဘိသိက္- တိုင္းျပည္ သာယာေစရန္ ခံေသာ ဘိသိက္၊ <br />(၄) ၀ိဇယာ ဘိသိက္၊ <br />(၅) ေဇယ်ာ ဘိသိက္- ၎င္း ၂-မ်ိဳးကား စစ္ေအာင္ရန္ခံေသာ ဘိသိက္၊ <br />(၆) သီရိပေ၀သန ဘိသိက္- က်က္သေရတိုးေစရန္ ခံေသာ ဘိသိက္၊ <br />(၇) မဟာ ဘိသိက္-စီးပြားခ်မ္းသာ တိုးေစရန္ ခံေသာ ဘိသိက္၊ <br />(၈) မဂၤလာ ဘိသိက္- ဆင္ရတနာသိမ္းသည့္အခါ ခံေသာ ဘိသိက္၊ <br />(၉) ၀ိ၀ါဟ ဘိသိက္- ထိမ္းျမားမဂၤလာ လက္ထပ္ေသာအခါ ခံေသာ ဘိသိက္၊ <br />(၁၀) ဒြါရာ ဘိသိက္- နန္းသိမ္းသည့္အခါ ခံေသာ ဘိသိက္၊ <br />(၁၁) အာယုဒီဃာ ဘိသိက္- အသက္ရွည္ေစရန္ ခံေသာ ဘိသိက္၊ <br />(၁၂) ဥပရာဇာ ဘိသိက္- အိမ္ေရွ႕မင္းျဖစ္သည့္အခါ ခံေသာ ဘိသိက္၊ <br />(၁၃) မေဟသီ ဘိသိက္- မိဖုယား ေျမႇာက္သည့္အခါ ခံေသာ ဘိသိက္။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ အခ်ိဳ႔ "မုဒၶါဘိသိက္" ပါ ထည့္၍ ၁၄-ပါးျပၾက၏။<br /><br /><b>« ဘီ »</b><br /><br /><b>ဘီလူးနကၡတ္ ၁၀-လံုး။ ။</b> ေဗဒင္က်မ္းမွ။ <br />(၁) က်တၱိကာ၊ <br />(၂) ၀ိသာခါ၊ <br />(၃) ျပဳပၸါသံ၊ <br />(၄) စိၾတ၊ <br />(၅) မူလ၊ <br />(၆) မာဃ၊ <br />(၇) ေဇ႒၊ <br />(၈) အႆလိႆ၊ <br />(၉) သတၱဘိသွ်၊ <br />(၁၀) ဓနသိဒၶ။<br /><br /><b>ဘီလူး စစ္မွန္ေၾကာင္း အဂၤါ ၄-ပါး။ ။</b> စရိယာပိဋက ။႒။ ၁၆၈-၌ အက်ယ္႐ႈ။ <br />(၁) မ်က္ေတာင္ မခတ္၊ <br />(၂) နီရဲေသာ မ်က္စိ၊ <br />(၃) ေၾကာက္လန္႕ျခင္း မရွိ၊ <br />(၄) အရိပ္ မထင္။<br /><br /><b>« ဘု »</b><br /><br /><b>ဘုရားတကာ၊ မစြန္႕ရာ၊ ၄-ျဖာ ရပ္ဌာန။ ။</b> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (အ ၀ိဇဟိတ ဌာနၾကီး ၄-ပါး)၌ ဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><b>ဘုရားပြင့္မွသာ လူရွိေသာ ဘံု ၅-ပါး။ ။</b> သုဒၶါ၀ါသ ျဗဟၼာ ငါးဘံုကို ဆိုသည္၊ ထိုဘံုတို႔၌ အခါခပ္သိမ္း ပုဂၢိဳလ္ရွိမေန၊ ကမၻာ တေသာင္းျခာက္ေထာင္အတြင္း၌ ဘုရားပြင့္မွသာ ထိုဘံု၌ ျဗဟၼာရွိသည္ ဟူ၏၊ အနာဂါမ္မ်ားသာ ေရာက္ေကာင္းေသာေၾကာင့္တည္း။<br /><br /><b>ဘုရားျဖစ္ရန္၊ ေၾကာင္း ၄-တန္၊ လမ္းမွန္ အဘယ္နည္း?။ ။</b> ၎င္းသ႐ုပ္ (ဗုဒၶဘူမိ ၄-ပါး)ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><b>ဘုရားမတင္၊ နတ္မတင္၊ လူတြင္ ပန္း ၁၀-ပြင့္။ ။ </b>၎င္းသ႐ုပ္ကို (ပန္းပြင့္မာလာ၊ တတ္သိပၸါ၊ လူ႔ရြာ ၁၂-ပြင့္) ဟူေသာ သ႐ုပ္၌ ဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><b>ဘုရားမ်က္စိ၊ ၅-ပါးရွိ၊ လင္းဘိ ဂုဏ္ေရာင္ရွိန္။ ။ </b>၎င္းသ႐ုပ္ကား(စကၡဳ ၅-ပါး)ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><b>ဘုရား႐ုပ္ရည္၊ လွမ်ိဳးၾကည္၊ ၂-လီ အခါထူး။ ။</b> ျမတ္စြာဘုရား၏ ကိုယ္ေတာ္႐ုပ္ရည္ အလြန္အမင္း လွပသန္႔ရွင္း ၾကည္လင္ထြန္းပေသာ အခါသမယ ႏွစ္ပါးကို ဆိုသည္၊ မဟာပရိနိဗၺာန သုတ္မွ။ <br />(၁) အတုမရွိ အျမတ္ဆံုးေသာ သမၼာသေမၺာဓိဥာဏ္ကို ရေတာ္မူေသာ ညဥ့္အခါႏွင့္၊ <br />(၂) အႏုပါဒိေသသဓာတ္ျဖင့္ ပရိနိဗၺာန္ စံ၀င္ေတာ္မူေသာ ညဥ့္အခါတို႔ျဖစ္၏။<br /><br /><b>ဘုရားရွင္တို႔၏ ဓမၼတာ ၃၀။ ။</b> ဘုရားရွင္တိုင္းျပဳ႐ိုးျဖစ္စဥ္သေဘာတရား ၃၀-ဟူ၏၊ ပါဠိလိုမူ မဟာပဒါနသုတ္ႏွင့္ ဗုဒၶ၀င္အ႒ကထာ၌ ယူပါ၊ <br />ပစၦိမဘ၀ိက သားျဖစ္ေသာ အေလာင္းေတာ္မ်ားသည္ မယ္ေတာ္၀မ္းတြင္သာ ပဋိသေႏၶေနရျခင္း၊ <br />မယ္ေတာ္၀မ္း၌ တင္ပလႅင္ေခြလ်က္ ေရွ႔သို႔မ်က္ႏွာျပဳ ေနေတာ္မူျခင္း၊ <br />မယ္ေတာ္သည္ အေလာင္းေတာ္ျမတ္ကို ရပ္လ်က္ဖြားျမင္ရျခင္း၊ <br />ေတာအရပ္၌သာ ဖြားျမင္ရျခင္း၊ <br />ဖြားသစ္စအခါ ဒသ ဒိသာကိုၾကည့္လ်က္ ေျမာက္ဖက္သို႔ ခုနစ္ဖ၀ါး လွမ္းျပီး သီဟနာဒသံျဖင့္ ၾကံဳး၀ါးေတာ္မူျခင္း၊ <br />သူအို, နာ, ေသ, ရဟန္း, ေလးခန္းေသာနိမိတ္ကိုျမင္ျပီး သားၾကီးၾသရသ တေယာက္ရမွ ေတာထြက္ေတာ္မူျခင္း၊ <br />အရဟတၱဓဇ ေခၚ ၾကာသကၤန္းေတာ္ျဖင့္ ရဟန္းအသြင္ကိုယူျပီးမွ ဒုကၠရ စရိယာကို အနည္းဆံုး ၇-ရက္ က်င့္ရျခင္း၊ <br />ဘုရားျဖစ္မည့္ေန႔၌ ႏို႔ဃနာဆြမ္းကို ဘုဥ္းေပးေတာ္ မူရျခင္း၊ <br />ျမက္အခင္း ေပၚ၌သာ သဗၺၫုအျဖစ္သို႔ ေရာက္ေတာ္မူျခင္း၊ <br />ေဗာဓိပလႅင္ေပၚ၌ အာနာပါနကမၼ႒ာန္းကို စီးျဖန္း ပရိကံ ျပဳေတာ္မူျခင္း၊ (၁၀) <br />မာရ္စစ္သည္ကို ေအာင္ေတာ္မူျခင္း၊ <br />ေဗာဓိပလႅင္ထက္၌သာ ၀ိဇၨာသံုးပါး အစထား၍ ဆအသာဓာရဏ စသည္ေက်းဇူး ဂုဏ္အထူးတို႔ကို ရေတာ္မူျခင္း၊ <br />ေဗာဓိပင္၏အနီးအနား သတၱဌာနမ်ား၌သာ ၄၉-ရက္ ေနေတာ္မူျခင္း၊ <br />တရားေဟာေတာ္မူရန္ ျဗဟၼာမင္းက ေတာင္းပန္ရျခင္း၊ <br />ဣသိပတန မိဂဒါ၀ုန္၌သာ ဓမၼစၾကာ ေဟာေတာ္မူျခင္း၊ <br />တပို႔တြဲလျပည့္၌သာ အဂၤါေလးပါးရွိေသာ အစည္းအေ၀းၾကီး၌ ပါတိေမာက္ ျပေတာ္မူျခင္း၊ <br />ေဇတ၀န္ေက်ာင္းေတာ္၌သာ နိဗဒၶ၀ါသ္ ျပဳေတာ္မူျခင္း၊ <br />သာ၀တၳိျပည္ ျမဳိ႕တံခါး၌ တန္ခိုး ျပာဋိဟာ ျပေတာ္မူျခင္း၊ <br />တာ၀တႎသာ၌သာ အဘိဓမၼာ ေဟာေတာ္မူျခင္း၊ <br />သကၤႆနဂိုရ္ျပည္ ျမိဳ႕တံခါးသို႔သာ တာ၀တႎသာနတ္ျပည္မွ ဆင္းသက္ေတာ္မူျခင္း၊ (၂၀) <br />ဖလသမာပတ္ကို မျပတ္ ၀င္စားေတာ္မူျခင္း၊ <br />နံနက္အခါ ညဥ့္အခါတို႔၌ ေ၀ေနယ်သတၱ၀ါတို႔ကို ၾကည့္ေတာ္မူျခင္း၊ <br />အေၾကာင္း၀တၳဳေပၚလွ်င္ ၀ိနည္းဥပေဒကို ပညတ္ေတာ္မူျခင္း၊ <br />အတၳဳပၸတ္ျဖစ္လတ္ေသာ္ ဇာတ္တရားေတာ္ကို ေဟာၾကားေတာ္မူျခင္း၊ <br />ေဆြေတာ္မ်ိဳးေတာ္တို႔ အစည္းအေ၀း၌ ဗုဒၶ၀င္တရားေတာ္ကို ေဟာၾကားျခင္း၊ <br />အာဂႏၲဳရဟန္းတို႔ႏွင့္ ပဋိသႏၶာရ ျပဳေတာ္မူျခင္း၊ <br />ဒါယကာတို႔ ပင့္၍ ၀ါဆိုေတာ္မူေသာအခါ ၀ါကြၽတ္လွ်င္ ဒါယကာတို႔အား ပန္ၾကားျပီးမွ ၾကြသြားေတာ္မူျခင္း၊ <br />အခါငါးပါးတို႔၌ ဗုဒၶကိစၥငါးပါးကို ျပဳေတာ္မူျခင္း၊ <br />ပရိနိဗၺာန္ျပဳမည့္ေန႔၌ သားျပြမ္းဆြမ္းကို ဘုဥ္းေပးေတာ္မူျခင္း၊ <br />ကုေဋႏွစ္သန္း ေလးသိန္းေသာ သမာပတ္တို႔ကို ၀င္စားေတာ္မူျပီးမွ ပရိနိဗၺာန္ၪပေတာ္မူျခင္း(၃၀)။<br /><br /><b>ဘုရားအျပား မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။ </b>စရိယာပိဋက အ႒ကထာ။ ၃၂၀။ သဗၺၫူ ေခၚ တရားအားလံုးကို ဆရာမရွိ ကုန္ေအာင္စံု သိေတာ္မူေသာ ဘုရားၾကီးမ်ိဳး ၃-ပါး။ <br />(၁) သဒၶါဓိကဘုရား- သဒၶါေရွ႕႐ႈ၍ ဘုရားၪပလမ္းးစဥ္ကို က်င့္သံုးေလ့လာေတာ္မူသည္၊ ရွစ္သေခ်ၤႏွင့္ ကမၻာတသိန္း ပါရမီျဖည့္ရ၏၊ <br />(၂) ပညာဓိကဘုရား- ပညာေရွ႕ထား၍ ဘုရားျဖစ္ေၾကာင္း တရားေတာ္မ်ားကို ျဖည့္က်င့္ဆည္းပူးသည္၊ ေလးသေခ်ၤႏွင့္ ကမၻာတသိန္း ပါရမီျဖည့္ရ၏၊ <br />(၃) ၀ီရိယာဓိကဘုရား- ၀ီရိယ လံု႔လကို ေရွ႕ထား၍ ပါရမီေတာ္မ်ားကို ၾကိဳးစားအားထုတ္ေတာ္မူသည္၊ ၁၆-သေခ်ၤႏွင့္ ကမၻာတသိန္း ပါရမီျဖည့္ရ၏။<br /><br /><b>ဘုရား ၅-ဆူ။ ။ </b>ဤကမၻာ၌ ပြင့္ေတာ္မူၾကေသာ ဘုရားမ်ားျဖစ္သည္၊ <br />၎င္းကိုပင္ အင္း အိုင္ တို႔၌ "သံ, ဂံု, ပ, မ, အ" ဟုေရးသံုးၾကကုန္၏။ <br />(၁) ကကုသန္ျမတ္စြာဘုရား၊ <br />(၂) ေကာဏာဂံုျမတ္စြာဘုရား၊ <br />(၃) ကႆပျမတ္စြာဘုရား၊ <br />(၄) ေဂါတမျမတ္စြာဘုရား၊ <br />(၅) အရိေမေတၱယ်ျမတ္စြာဘုရား။<br /><br /><b>ဘုရား ၇-ဆူ။ ။ </b>ယခုလက္ရွိ နတ္ျဗဟၼာတို႔ မွီလိုက္ေသာ ဘုရားရွင္မ်ားျဖစ္၍ ဘုရား ၇-ဆူဟု ေခၚသည္။<br />"၀ိပႆီ, သိခီ, ေ၀ႆဘူ, ကကုသန္, ေကာဏာဂံု, ကႆပ, ေဂါတမ။"<br /><br /><b>ဘုရား ၉-ဆူပူေဇာ္ပြဲ။ ။</b> ၎င္း ပူေဇာ္ပြဲကား ဓမၼပဒ အ႒ကထာ ပ-အုပ္ ၄၂၃။ <br />အာယု၀ၯုန ကုမာရ ၀တၳဳမွ စ,တင္ျဖစ္ေပၚလာဟန္ရွိေၾကာင္း ပညာရွိမ်ား ယူဆၾက၏၊ ယခုလူတို႔ကား ဘုရားရွင္အမႉးထား၍ ရဟႏၲာရွစ္ပါးႏွင့္တကြ ျဂိဳလ္ၾကီး ၉-လံုးတို႕ကို ပူေဇာ္ပသမႈ ေလာကီေရးဘက္၌ ၪပၾကသည္။ <br />(၁) ဘုရားသခင္, အလယ္အရပ္၌ ေဗာဓိပင္ကို ရည္စူး၍ထားသည္၊ <br />(၂) ရွင္သာရိပုတၱရာ, ဗုဒၶဟူးသား၊ ေတာင္အရပ္ လက္်ာဘက္က ေနသည္၊ <br />(၃) ရွင္ေမာဂၢလာန္, ေသာၾကာသား၊ ေျမာက္အရပ္ လက္၀ဲဘက္က ေနသည္၊ <br />(၄) ရွင္ဥပါလိ, စေနသား၊ အေနာက္ေတာင္အရပ္က ေနသည္၊ <br />(၅) ရွင္ရာဟုလာ, တနဂၤေႏြသား၊ အေရွ႕ေျမာက္အရပ္က ေနသည္၊ <br />(၆) ရွင္အာနႏၵာ, ၾကာသပေတးသား၊ အေနာက္မ်က္ႏွာအရပ္က ေနသည္၊ <br />(၇) ရွင္ေကာ႑ည, တနင္းလာသား၊ အေရွ႕အရပ္က ေနသည္၊ <br />(၈) ရွင္ေရ၀တ, အဂၤါသား၊ အေရွ႕ေတာင္ေထာင့္အရပ္က ေနသည္၊ <br />(၉) ရွင္ဂ၀မၸတိ, ရာဟုသား၊ အေနာက္ေျမာက္ေထာင့္အရပ္က ေနသည္။<br /><br />ဘုရားဂုဏ္ေတာ္ ၉-ပါး။ ။ ဗုဒၶႏွင့္စပ္၍ ဂုဏ္ေတာ္အနႏၲရွိေသာ္လည္း ပိဋကတ္ေတာ္၌ ထင္ရွား၍ လူအမ်ား အသိအမွတ္ျပဳ ရွိခိုးၾကေသာ ဂုဏ္ေတာ္ ၉-ပါး ဟူ၏။ <br />(၁) အရဟံ ဂုဏ္ေတာ္- လူ, နတ္, ျဗဟၼာ, သတၱ၀ါဟူသမွ်တို႔၏ ပူေဇာ္အထူးကို ခံထိုက္ေသာ ဂုဏ္၊ <br />(၂) သမၼာ သမၺဳဒၶ ဂုဏ္ေတာ္-တရားအေပါင္းကို ေကာင္းမွန္စြာသိေတာ္မူေသာဂုဏ္၊ <br />(၃) ၀ိဇၨာ စရဏ သမၸႏၷ ဂုဏ္ေတာ္-နိဗၺာန္ေရာက္ေၾကာင္း ၀ိဇၨာစရဏ တရားအေပါင္းႏွင့္ျပည့္စံုေတာ္မူေသာ ဂုဏ္၊ <br />(၄) သုဂတ ဂုဏ္ေတာ္-ကမၻာသားတို႔ ခ်မ္းသာေရးအတြက္ ေကာင္းစြာ ၾကြလာျခင္း နိဗၺာန္သို႔ ေကာင္းစြာ ၾကြသြားေတာ္မူျခင္း ဂုဏ္၊ <br />(၅) ေလာက၀ိဒူ ဂုဏ္ေတာ္- ေလာကဓာတ္ အနႏၲ၌ ျဖစ္ရွိသမွ်တို႕ကို ကုန္ေအာင္ စံုေအာင္ သိေတာ္မူေသာ ဂုဏ္၊ <br />(၆) အႏုတၱေရာ ပုရိသ ဒမၼသာရထိ ဂုဏ္ေတာ္- မယဥ္ေက်းေသာ လူၾကမ္း, နတ္ဆိုး, တိရစၦာန္အမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔ကို ယဥ္ေက်းလိမ္မာေစရာ၌ အတုမဲ့ျဖစ္ေသာ ဂုဏ္၊ <br />(၇) သတၳာ ေဒ၀ မႏုႆာနံ ဂုဏ္ေတာ္-လူ, နတ္, ျဗဟၼာ, သတၱ၀ါဟူသမွ်တို႔၏ဆရာျဖစ္ေတာ္မူေသာ ဂုဏ္၊ <br />(၈) ဗုဒၶဂုဏ္ေတာ္-သစၥာေလးပါး အမွန္တရားတို႕ကို သူတပါးတို႔အား ကြဲျပားစြာ သိေစေတာ္မူတတ္ေသာ ဂုဏ္၊ <br />(၉) ဘဂ၀ါဂုဏ္ေတာ္-သူမတူေအာင္ ဘုန္းေတာ္ရွင္ ျဖစ္ေသာ ဂုဏ္။<br /><br /><b>ဘုရားဂုဏ္ေတာ္ ၁၀-ပါး၊ တနည္း။ ။</b> ဂုဏ္ေတာ္ ဆယ္ပါးကို ယူရာ၌ အထက္ပါ ဂုဏ္ေတာ္ကိုးပါးတြင္ ၆-နံပါတ္ ဂုဏ္ေတာ္ကို <br />(၁) အႏုတၱေရာ အတုမရွိေသာ ဂုဏ္ေတာ္၊ <br />(၂) ပုရိသ ဒမၼသာရထိ- ဆံုးမထိုက္သူကို ဆံုးမတတ္ေသာ ဂုဏ္ေတာ္ဟု ႏွစ္ခုခြဲလိုက္ျခင္းျဖင့္ ဂုဏ္ေတာ္ ဆယ္ပါးျဖစ္၏၊ နည္းမွ်သာ မွတ္ရာ၏၊ ဂုဏ္ေတာ္ကိုးပါးဟုသာ ရွင္လူအမ်ားတို႔ အသိအမွတ္ ျပဳၾကသည္။<br /><br /><b>ဘုရားပြင့္ရာ၊ ၅-ကမၻာ၊ က်မ္းလာ မည္သို႔ရွိ?။ ။</b> ၎င္းသ႐ုပ္ (ကမၻာအျပားမ်ိဳး ၆-ပါး)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><b>ဘုရားရွင္ကိုယ္ေတာ္တိုင္ ခရီးဦးၾကိဳျပဳ၍ ခ်ီးေျမႇာက္ခံရသူ ပုဂၢိဳလ္ထူးၾကီး ၇-ေယာက္။ ။</b> မူလပဏၰာသ ။႒။ ဒု-အုပ္။ ၄၂။ <br />(၁) အရွင္မဟာကႆပေထရ္၊ <br />(၂) မဟာကပၸိနေထရ္ <br />(၃) အႏု႐ုဒၶါေထရ္၊ <br />(၄) ေကာဋိကဏၰေသာဏေထရ္၊ <br />(၅) ၀န၀ါသိ တိႆ သာမေဏ၊ <br />(၆) ေရ၀တ သာမေဏ၊ <br />(၇) ပကၠဳသာတိမင္းၾကီး။<br /><br /><b>ဘုရားေလာင္းစစ္ ျဖစ္ထိုက္သူ၏ အဂၤါ ၈-ပါး။ ။ </b>၎င္း သ႐ုပ္အက်ယ္ကို (ဗ်ာဒိတ္ရ<br />ေၾကာင္း အဂၤါ ၈-ပါး)၌ ၾကည့္ပါ။<br /><br /><b>ဘုရားသခင္အား အႏၲရာယ္ မျပဳႏိုင္ျခင္း ၄-ပါး။ ။ </b>၀ိနည္း ပါရာဇိကဏ္။႒။ ပ-အုပ္။ ၁၄၇-၌၊ အက်ယ္႐ႈ။ <br />(၁) ျမတ္စြာဘုရားတို႔အား ရည္မွတ္၍ ေဆာင္ယူလာေသာ ပစၥည္းေလးပါးကို မည္သူမွ် အႏၲရာယ္မျပဳႏိုင္ေခ်၊ <br />(၂) ဘုရားရွင္တို႔၏ အသက္ေတာ္ကို မည္သူမွ် အႏၲရာယ္မျပဳႏိုင္ေခ်၊ <br />(၃) ဘုရားရွင္တို႔၏ လကၡဏာေတာ္ ၾကီး-ငယ္တို႔ကို မည္သူမွ် အႏၲရာယ္မျပဳႏိုင္ေခ်၊ <br />(၄) ျမတ္စြာဘုရားသခင္တို႔၏ သဗၺၫုတဥာဏ္ေတာ္ကို မည္သူမွ် အႏၲရာယ္မၪပႏိုင္ေခ်။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ ဗုဒၶ၀င္ အ႒ကထာ၌ အထက္ပါ ၁။ ၂။ ၃။ တို႔ႏွင့္ အရတူ ေကာက္ယူလ်က္၊ ၄-အခ်က္၌<br />ျမတ္စြာဘုရားသခင္တို႔၏ ေရာင္ျခည္ေတာ္တို႔ကို မည္သူမွ် လႊမ္းမိုး ေမွးမွိန္ေအာင္ အႏၲရာယ္<br />မျပဳႏိုင္ေခ် ဟု ပါရွိသည္။<br /><br /><b>ဘုရားသခင္၏ ေျခေတာ္ရာ ၃-ဆူ။ ။ </b>၎င္း သ႐ုပ္ကို (ေစတီပါဒ ၃-ဌာန)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><b>ဘုန္းေတာ္ ၆-ပါး၊ ျမတ္ဘုရား၊ ထင္ရွား ဘ၀ဂ္တုန္။ ။ </b>ဗုဒၶဘုရားရွင္၏အတြက္ သက္သက္ျဖစ္ေသာ ဘုန္းေတာ္မ်ား။ <br />(၁) ဣႆရိယ ဘုန္းေတာ္- ကိုယ္ေတာ္ကို အဏုျမဴပမာဏ, သို႔မဟုတ္ စၾက၀ဠာျပည့္ေအာင္ စသည္ဖန္ဆင္းေတာ္မူႏိုင္ျခင္း၊ <br />(၂) ဓမၼ ဘုန္းေတာ္- ပညာ ဥာဏ္ ၾကီးျခင္း၊ <br />(၃) ယသ ဘုန္းေတာ္- အျခံအရံ မ်ားျခင္း, ေက်ာ္ေစာျခင္း၊ <br />(၄) သီရိ ဘုန္းေတာ္- က်က္သေရ မဂၤလာ အျဖာျဖာတို႔ျဖင့္ တင့္တယ္ေတာ္မူျခင္း၊ <br />(၅) ကာမ ဘုန္းေတာ္- ကိုယ္ေတာ္ျမတ္၏ အလိုေတာ္ ခပ္သိမ္းကို ျပီးျငိမ္းေစႏိုင္၊ <br />(၆) ပယတၱ ဘုန္းေတာ္- အား, လံု႔လေတာ္ႏွင့္ျပီး ျပည့္စံုေတာ္မူျခင္း။<br /><br /><b>ဘံု ၃-ပါး။ ။ </b>သတၱ၀ါတို႔၏ က်င္လည္ရာျဖစ္ေသာ ဘံု ၃၁-၏ အက်ဥ္း ၃-ပါး၊ <br />ကာမဘံု, ႐ူပဘံု, အ႐ူပဘံုကို ေခၚသည္။ <br />တနည္း၊ လူ႕ဘံု, နတ္ဘံု, ျဗဟၼာ့ဘံု ဟူ၏။<br /><br /><b>ဘံု ၄-ပါး။ ။</b> ခ်မ္းသာ, ဆင္းရဲ, လုပ္ငန္းစဥ္ ဥာဏ္အျမင္ကို စြဲ၍ ၄-မ်ိဳးကြဲသည္။ <br />(၁) သုခ ဘံု- နတ္ဘံု, ျဗဟၼာဘံု, နိဗၺာန္တို႔သည္ ခ်မ္းသာတို႔ျဖင့္ ထံုမြမ္းအပ္ေလေသာေၾကာင့္ သုခဘံုမည္၏၊ <br />(၂) ပဋိေ၀ဓ ဥာဏဘံု- ဗုဒၶဘံု, သာ၀ကဘံုတို႔သည္ တရားထူး တရားျမတ္တို႔ကို ထိုးထြင္း၍ သိရာျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ပဋိေ၀ဓဥာဏဘံု မည္၏၊ <br />(၃) ကမၼ ဘံု- လူ႔ဘံုသည္ ဥာဏ္ႏွင့္ ၀ီရိယ, ယွဥ္တြဲကာ ေကာင္းမႈ, မေကာင္းမႈေခၚ ကိစၥလုပ္ငန္း အ၀၀တို႔ျဖင့္ ႐ႈပ္ေထြးေပြလီ၍ ေနေသာေၾကာင့္ ကမၼဘံု မည္၏၊ <br />(၄) ဒုကၡ ဘံု- ဒုဂၢတိသား အပါယ္သားတို႔ကား ဆင္းရဲျခင္းမ်ားႏွင့္သာ အခ်ိန္ကုန္ၾကရေသာေၾကာင့္ ဒုကၡဘံုမည္၏။<br /><br /><b>ဘံု ၃၁။ ။</b> <br />ကာမ ၁၁-ဘံု၊ <br />႐ူပ ၁၆-ဘံု၊ <br />အ႐ူပ ၄-ဘံု၊ <br />ေပါင္း ၃၁-ဘံုျဖစ္၏။<br /><br /><b>ဘံုစဥ္စံ ၇-ဦး။ ။</b> သာသနာေတာ္က်မ္းတို႔၌ ထင္ရွားေသာ သံသရာစံသူ ၇-ေယာက္ဟူလို။ <br />(၁) အနာထပိဏ္ ေက်ာင္းဒကာ၊ <br />(၂) ၀ိသာခါ ေက်ာင္း အမ၊ <br />(၃) ဂႏၶမာ နတ္သား၊ <br />(၄) နာဂဒတၱ၊ <br />(၅) မဟာဣႏၵာ၊ <br />(၇) ေနက၀ဏၰ။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ ၁-၂-တို႔ကား ထင္ရွား၏၊ ၃-၄-၅-၆-၇-ပုဂၢိဳလ္တို႔ကား အေတြ႔အၾကံဳ အေျပာ အေဟာ နည္းပါးသည္၊ စာေပကို လိုက္စားရွာေဖြ ေလ့လာရာသည္၊ ပိဋကေတာ္ အႏွံ႕ရွာေဖြေစလို၍ က်မ္းညႊန္းမႈ မျပဳဟု မွတ္ရာသည္။<br /><br /><b>ဘံုလွ်ိဳမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။ </b>ရဟန္းေတာ္မ်ားခင္းအိပ္ရန္ ခြင့္ၪပထားေသာ ဖံုမ်ိဳး ၅-ပါး။ ၀ိနည္းစူဠ၀ါ ။ပါ။ ၂၉၅။႒။၆၀။ (၁) ဥဏၰာဘိသိ-သားေမြးျဖင့္ျပဳအပ္ေသာ ဘံုလွ်ိဳ။ <br />(၂) ေစာဠ ဘိသိ-ပုဆိုးျဖင့့္္ျပဳအပ္ေသာ ဘံုလွ်ိဳ။<br />(၃) ၀ါက ဘိသိ- ေလွ်ာ္မ်ိဳးျဖင့္္ ျပဳအပ္ေသာ ဘံုလွ်ိဳ။ <br />(၄) တိဏ ဘိသိ- ျမက္မ်ိဳးျဖင့္ျပဳအပ္ေသာ ဘံုလွ်ိဳ။ <br />(၅) ပဏၰ ဘိသိ- သစ္ရြက္မ်ိဳးျဖင့္ ျပဳအပ္ေသာ ဘံုလွ်ိဳ။ <br /><br /><b>« ဘူ »</b><br /><br /><b>ဘူတ႐ုပ္ ၄-ပါး။ ။ </b>၎င္း၏ သ႐ုပ္ အဓိပၸါယ္ကို (႐ုပ္တရား ၂၈-ပါး)၌ၾကည့္ပါ။<br /><br /><b>ဘူမ႒ ၇-ဘံု။ ။</b> အပါယ္ ၄-ဘံု, လူ႔ဘံု, စတုမဟာရာဇ္ဘံု, တာ၀တႎသာဘံုတို႔ကား ေျမျပင္၌ တည္ေနၾကေသာေၾကာင့္ ဘူမ႒ဘံု မည္၏။<br /><br /><b>« ေဘ »</b><br /><br /><b>ေဘဒဥပါယ္၊ နည္း ၃-သြယ္၊ က်မ္း၀ယ္ ဘယ္သို႔နည္း?။ ။ </b>အမရေကာသဋီကာ ဥပါယ္ ၄-ပါး အဖြင့္၌ ဤသို႔ဆိုသည္။ <br />(၁) ခ်စ္ျခင္းကို ကြဲျပားပ်က္စီးေအာင္ျပဳျခင္း၊ <br />(၂) လက္နက္ဗိုလ္ပါ အင္အားျပ၍ လႊမ္းမိုးျခင္း၊ <br />(၃) ႏႈတ္စကား, စာမ်ားျဖင့္ ျခိမ္းေခ်ာက္ျခင္း။<br /><br /><b>ေဘးၾကီး ၂၅-ပါး။ ။</b> အဘိဓမၼာ သေမၼာဟ၀ိေနာဒနီ အ႒ကထာ။ ၄၇၇။ ၄၈၄။၄၈၇။ ပဥၥပၾကိဳဏ္။႒။ ၃၆။မိလိႏၵပဥႇာ။ပါ။၁၉၄-တို႔၌ လာရွိသည္၊ ၂၅-ပါးေသာ ေဘးဘ်မ္းမ်ိဳး၊ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေက်းဇူးရွင္ဆယ္ပါးကို ျပစ္မွားသူတို႔ ခံရတတ္သည္၊ <br />ေဆြမ်ိဳးတို႔၏ပ်က္စီးေသာေဘး၊ <br />ေရာဂါ ေ၀ဒနာ ႏွိပ္စက္ျခင္းေဘး၊ <br />ဥစၥာ ပ်က္စီးျခင္း ေဘး၊ <br />သီလပ်က္စီးျခင္းေဘး၊ <br />အယူပ်က္စီးျခင္းေဘး၊ <br />မင္း ေဘး၊ <br />ခိုးသူ ေဘး၊ <br />ရန္သူ ေဘး၊ <br />ငတ္မြတ္ေသာ ေဘး၊ <br />မီး ေဘး၊ (၁၀) <br />ေရ ေဘး၊ <br />လႈိင္းတံပိုး ေဘး၊ <br />ေရ၀ဲ ေဘး၊ <br />မိေက်ာင္း ေဘး၊ <br />မကာရ္း ငါးရဲ ေဘး၊ <br />မိမိကိုယ္ကို ေနာင္တ ပူပန္ျခင္း ေဘး၊ <br />သူတထူး စြပ္စြဲျခင္း ေဘး၊ <br />ႏႈတ္ဒဏ္ လက္ဒဏ္ ေၾကးဒဏ္ သင့္ေသာ ေဘး၊ <br />မေကာင္းေသာ အျဖစ္သို႔ လားရာေသာ ေဘး၊ <br />ပရိသတ္အလယ္၌ ရွက္ရြံ႕ေသာ ေဘး၊ (၂၀) <br />သူတပါးကို အမွီျပဳ၍ အသက္ေမြးရေသာ ေဘး၊ <br />ပဋိသေႏၶ ေနရျခင္း ေဘး၊ <br />အိုရျခင္း ေဘး၊ <br />နာရျခင္း ေဘး၊ <br />ေသရျခင္း ေဘး၊ (၂၅)။<br /><br /><b>« ေဘာ »</b><br /><br /><b>ေဘာဇဥ္၏ ဂုဏ္ေက်းဇူး ၅-ပါး။ ။</b> ထမင္းစသည္၏ ေက်းဇူးဂုဏ္အက်ိဳး ၅-ပါး။ <br />(၁) အသက္ရွင္ေစျခင္း၊ <br />(၂) အဆင္းလွေစျခင္း၊ <br />(၃) အားတိုးပြားေစျခင္း၊ <br />(၄) ပူပန္ျခင္းကို ျငိမ္းေစျခင္း၊ <br />(၅) ဆာေလာင္ျခင္းကို ပယ္ေဖ်ာက္ျခင္း။<br /><br /><b>ေဘာဇဥ္မ်ိဳး ၅-ပါး။ ။ </b>၀ိနည္းပါစိတ္။ ပါ။ ၁၁၁။႒။၈၉။ ရဟန္းေတာ္မ်ားအတြက္ စားဘြယ္ဟု ပညတ္ေသာ အရာငါးပါး။ <br />(၁) ထမင္း၊ <br />(၂) မုေယာမံု႔၊ <br />(၃) မံု႔လံုး၊ <br />(၄) ငါး၊ <br />(၅) အမဲ။<br /><br /><b>« ဘြား »</b><br /><b>ဘြားဘက္ေတာ္ ၇-ေယာက္။ ။ </b>သိဒၶတၳအေလာင္းေတာ္ႏွင့္ အတူေမြးဖြားျဖစ္ေပၚဘက္၊ <br />အာနႏၵာ, ေဗာဓိပင္, ကာလုဒါယီအမတ္, ယေသာဓရာ, ဆႏၷ အမတ္, ေရႊအိုးၾကီး ၄-လံုး, က႑ကျမင္း။<br /><br /><b>« ဘြဲ႕ »</b><br /><br /><b>ဘြဲ႕ထူးဂုဏ္ရည္ ၁၁-မ်ိဳး။ ။ </b>ဘြဲ႕ထူးဂုဏ္မည္ႏွင့္ စပ္၍ ပုဂံ၀န္ေထာက္ဦးတင္ထံ ေမးျမန္းရာ (၁၅-၄-၄၁) ေန႕စြဲႏွင့္ ေအာက္ပါအတိုင္း အေျဖေပးလိုက္သည္၊ ဗဟုသုတအတြက္ မူရင္းအတိုင္း ေဖၚျပလိုက္၏၊ ဘြဲ႕၏ အေၾကာင္းကို စံုလင္စြာ ျပဆိုအံ့၊ ညီေတာ္ သားေတာ္ ျဖစ္ေသာ အိမ္ေရွ႕မင္း, မင္းသားၾကီး, မင္းသားလတ္, ျမင္းမႉး မင္းသားမွ တပါး အဂၢမဟာေသနာပတိ ၀န္႔ရွင္ေတာ္မင္းၾကီးကစ၍ မႉးေတာ္ မတ္ေတာ္တို႔အား ေပးေတာ္မူေသာ ဘြဲ႕အနိမ့္ အျမင့္ အဆင့္ဆင့္ရွိသည္မွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္။ <br />(၁) အျမင့္ဆံုး သတိုးဘြဲ႕-သတိုးသုဓမၼာ မဟာသက္ေတာ္ရွည္ စသည္၊ <br />(၂) ၎င္းေအာက္ မင္းၾကီးဘြဲ႕- မင္းၾကီးေဇယ်ဂါမဏိ စသည္၊ <br />(၃) ၎င္းေအာက္ မဟာဘြဲ႕- မဟာ မင္းထင္ရာဇေက်ာ္ စသည္၊ <br />(၄) ၎င္းေအာက္ မင္း ၃-ထပ္ဘြဲ႕- မင္းမဟာ မင္းထင္ မင္းေခါင္ စသည္၊ <br />(၅) ၎င္းေအာက္ မင္း ၂-ထပ္ဘြဲ႕- မင္းထင္မင္းလွသခၤယာ စသည္၊ <br />(၆) ၎င္းေအာက္ မင္း တပ္ဘြဲ႕-မင္းထင္ေက်ာ္သူ စသည္၊ <br />(၇) ၎င္းေအာက္ ေနမ်ိဳးမင္းတပ္ဘြဲ႕-ေနမ်ိဳးမင္းထင္သိခၤသူ စသည္၊ <br />(၈) ၎င္းေအာက္ ေနမ်ိဳးဘြဲ႕-ေနမ်ိဳးသိဒၶိရာဇာ စသည္၊ <br />(၉) ၎င္းေအာက္ ေနာ္ရထာဘြဲ႕-စည္သူေနာ္ရထာ, လက္၀ဲေနာ္ရထာ စသည္၊ <br />(၁၀) ၎င္းေအာက္ ေရႊေတာင္ဘြဲ႕- နရာေရႊေတာင္ စသည္၊ <br />(၁၁) အနိမ့္ဆံုး အမည္ေပ်ာက္ဘြဲ႕- ပ်ံခ်ီရာဇာ, ရဲထြဋ္ပ်ံတင္, ရန္ေအာင္စက္, စကၠပ်ံခ်ီ, လက္၀ဲသုႏၵရ စသည္။</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7520634648516602534-237138379273078479?l=thupya2010pa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520634648516602534.post-52053338331441450362010-07-25T05:18:00.000-07:002010-07-25T05:18:01.826-07:00<strong>ဗမာ ၇-မ်ိဳး။ ။ </strong>၎င္း၏ သ႐ုပ္ အဓိပၸါယ္ (ျမန္မာ ၇-မ်ိဳး) သုေတသန၌ ၾကည့္ပါ။<br /><br /><strong><a name='more'></a>ဗလ ၅-တန္၊ လူထုထံ၊ အပ္ႏွံ အစိုးရ။ ။</strong> ႏိုင္ငံေတာ္ တိုးတက္ၾကီးပြား စည္ကားသာယာေရးအတြက္ အေရးၾကီးေသာ အားအင္ ငါးပါး။ <br />(၁) ကာယ ဗလ- ကိုယ္လက္ သန္မာထြားၾကိဳင္း ဖြံ႕ျဖိဳးမႈ, က်န္းမာေရး၊ <br />(၂) ဥာဏ ဗလ- ဗဟုႆစၥ, ၀ိဇၨာ, သိပၸံပညာ ျပည့္စံုစြာရွိမႈ၊ <br />(၃) ေဘာဂဗလ- ပစၥည္းဥစၥာ ရတနာေရႊေငြ အေထြေထြေသာ ျပည္တြင္းထြက္ ကုန္ေပါမ်ားမႈ၊ <br />(၄) စာရိတၱဗလ- ယဥ္ေက်းမႈ ကိုယ္က်င့္တရား ေကာင္းမြန္ျမင့္ျမတ္မႈ၊ <br />(၅) မိတၱ ဗလ- မိတ္ေဆြႏွင့္ မဟာမိတ္ႏိုင္ငံမ်ား ေပါမ်ားမႈ။<br /><br /><strong>ဗလ ၉-တန္။ ။ </strong>ဆန္႕က်င္ဘက္တို႕ေၾကာင့္ မတုန္လႈပ္တတ္ကုန္ေသာ ဗိုလ္ထိုက္သည့္ တရား ၉-ပါး။ <br />(၁) သဒၶါ ဗလ၊ <br />(၂) ၀ီရိယ ဗလ၊ <br />(၃) သတိ ဗလ၊ <br />(၄) သမာဓိ ဗလ၊ <br />(၅) ပညာ ဗလ၊ <br />(၆) ဟိရီ ဗလ၊ <br />(၇) ၾသတၱပၸ ဗလ၊ <br />(၈) အ ဟိရီ ဗလ-အရွက္တရား မရွိသူ၊ <br />(၉) အေနာတၱပၸ ဗလ- အေၾကာက္တရား မရွိသူ။<br /><br /><span id="fullpost"><br /><strong>ဗလိ ၅-ျဖာ၊ ႐ိုေသစြာ၊ လိုက္နာ ပူေဇာ္ၾက။ ။</strong> ပဥၥဂုၤတၱရ ။ ပါ။ ၃၉ ။႒။ ၂၂-၌ အက်ယ္႐ႈ။ ခ်မ္းသာတရား တိုးပြားစည္ပင္ ေအာင္ျမင္မႈရရွိေရးအတြက္ ပူေဇာ္ပသမႈမ်ိဳး ၅-ပါး။ <br />(၁) ဥာတိ ဗလိ- မ်က္ေမွာက္ရွိ ကိုယ့္လူမ်ိဳးႏွင့္ သားခ်င္းမိတ္ေဆြမ်ားအား တတ္ႏိုင္သမွ်ၾကည့္႐ႈမ,စ ေပးကမ္းခ်ီးျမႇင့္မႈ၊ <br />(၂) အတိထိ ဗလိ- လာေရာက္ၾကေသာ ဧည့္သည္မ်ားအား ေကြၽးေမြးေပးကမ္း လႉဒါန္းေစာင့္ေရွာက္ ျပဳစုမႈ၊ <br />(၃) ပုဗၺေပတ ဗလိ- ဘ၀တပါး ကြယ္လြန္သြားၾကကုန္ေသာ မိဘေဆြမ်ိဳးတို႔ကို ရည္စူး၍ <br />ေကာင္းမႈကုသိုလ္ျပဳလုပ္ကာ အမွ်ေပးေ၀မႈ၊<br />(၄) ရာဇ ဗလိ- ကိုယ့္ႏိုင္ငံေတာ္ ဘုရင္မင္းျမတ္ႏွင့္ အစိုးရအဖြဲ႔က ခ်မွတ္ပညတ္ ေပးထားေသာ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ နည္းဥပေဒ အရပ္ရပ္တို႔ကို ႐ိုေသလိုက္နာ က်င့္ၾကံမႈႏွင့္ အခြန္အတုတ္မ်ား ေပးဆက္မႈ၊ <br />(၅) ေဒ၀ ဗလိ- ေလာကပါလ သာသနာေတာ္ေစာင့္နတ္ စသည္တို႔အား ပူေဇာ္ပသ အမွ်ေပးေ၀မႈ။<br /><br /><strong>ဗဟိုရ္ ၈-ပါး။ ။</strong> <br />မွတ္ခ်က္- ဗဟိုရ္မဟုတ္ "ပဟိုရ္"ဟုသာမွတ္ရမည္၊ ၎င္းသ႐ုပ္ (ပဟိုရ္ ၈-ပါး)၌ ႐ႈပါ။ အမွားကိုမသံုးရန္ေဖၚျပသည္။<br /><br /><strong>« ဗာ »</strong><br /><br /><strong>ဗာရာဏသီ၊ ျမိဳ႔ေရႊျပည္၊ ၅-မည္ဇာတ္လာ ဘဇာနည္း?။ ။</strong> စရိယပိဋက အ႒ကထာ အလိုေတာ္နွင့္ ေျဖၾကားသည္။ <br />(၁) ဥဒယဘဒၵဇာတ္၌ သု႐ုႏၵနျပည္ၾကီး၊ <br />(၂) စူဠသုတေသာမဇာတ္၌ သုဒႆန၊ <br />(၃) ေသာဏနႏၵဇာတ္၌ ျဗဟၼ၀ၯုန၊ <br />(၄) ခ႑ဟာလဇာတ္၌ ပုပၹ၀တီ၊ <br />(၅) ယုဒၶဥၨယဇာတ္၌ ရမၼနဂရ။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ ဤ အေမးကား 'သု႐ုႏၵန၊ စသည္ငါးပါး၊ မည္ျပားေရွးခါ၊ ေက်ာ္ေစာစြာသား၊ ဗာရာဏသီ' ဟူေသာ သံ၀ရပ်ိဳ႔ႏွင့္တကြ 'သု႐ုႏၵန၊ နာမပညတ္၊ သုဒႆန၊ ျဗဟၼ၀ၯုနာ၊ ပုပၹာ၀တီ၊ သညီေခၚေထြ၊ ရေမၼ နဂရ၊ တြင္ထငါးျဖာ၊ ျပည္ဗာရာကို'ဟူေသာ အာဒါသမုခ ပ်ိဳ႕လာ စကားရပ္တို႔မွ ထုတ္ေမးျခင္း ျဖစ္၏။<br /><br /><strong>ဗာရာဏသီ၊ ေရွးအမည္၊ ၆-လီ အဘယ္နည္း?။ ။ </strong>ဤပုစၦာကား စႏၵကုမာရဇာတ္၌ မင္းပူးဆရာေတာ္ ဦးၾသဘာသ စကားခ်ပ္ သြင္းထားသည့္ ေအာက္ပါ အမည္ ၆-ပါးကို ရည္စူးဟန္တူ၏၊ ဗာရာဏသီျပည္သည္။ <br />(၁) ဥဒယဘဒၵဇာတ္၌ သု႐ုႏၵနမည္၏၊ <br />(၂) စူဠသုတေသာမဇာတ္၌ သုဒႆန မည္၏၊ <br />(၃) ေသာဏဒ႑ဇာတ္၌ ျဗဟၼ၀ၯုန မည္၏၊ <br />(၄) စႏၵကုမာရဇာတ္၌ ပုပၹ၀တီ မည္၏၊ <br />(၅) ယုဒၶဇာတ္၌ ရမၼမည္၏၊ <br />(၆) သခၤျဗဟၼဏဇာတ္၌ ေမာဠိနီျပည္ မည္၏။<br />မွတ္ခ်က္။ ။၎င္းကိုရည္၍ သံ၀ရပ်ိဳ႕၌ ' သု႐ုႏၵန၊ စသည္ ၆-ပါး၊ မည္ျပားေရွးခါ၊ ထင္ရွားစြာသား၊ ဗာရာဏသီ၊ ပုရီ၀ရ၊ ေရႊျပည္မတြင္' ဟု အရွင္ရ႒သာရဆရာ စပ္ဆိုေတာ္မူ၏၊ ဤ၌ အခ်ိဳ႕ စာေပတို႔၀ယ္ 'သု႐ုႏၵန၊ စသည္ ငါးပါး၊ မည္ျပားေရွးခါ' ဟု ပါရွိသည္လည္း ေတြ႕ရေသး၏။<br /><br /><strong>ဗာလ လကၡဏာ၊ အင္ ၃-ျဖာ၊ မိန္႔မွာ ျမတ္ဗုဒၶ။ ။</strong> ၎င္း သ႐ုပ္ကို (လူမိုက္လကၡဏာ၊ အင္ ၃-ျဖာ) ဟူေသာ သ႐ုပ္၌ ႐ႈပါေလ။<br /><br /><strong>« ဗီ »</strong><br /><br /><strong>ဗီဇဂါမ္မ်ိဳး ၅-ပါး။ ။ </strong>၀ိနည္း ပါစိတ္။ပါ။ ၅၂ ။႒။ ၂၇-၌ အက်ယ္႐ႈ။ ၀ိနည္းေတာ္လာ ရဟန္းတို႕ မကပၸိဘဲ မဘုဥ္းေပး မခူးယူ မဖ်က္ဆီး ရေသာ မ်ိဳးေစ့ဗီဇ ငါးပါး။ <br />(၁) ဗီဇ ဗီဇ- ေအာင္ျမင္ေသာ သစ္ေစ့ဟူသမွ်၊ <br />(၂) ခႏၶ ဗီဇ- ခ်ိဳးျဖတ္၍ စိုက္လွ်င္ ေပါက္ေကာင္းေသာ ပင္စည္ အကိုင္းအခက္ ဟူသမွ်၊ <br />(၃) မူလ ဗီဇ-နႏြင္း, ခ်င္း စေသာ ဥ, ျမစ္ မ်ိဳးေစ့့ဟူသမွ်၊ <br />(၄) ဖဠဳ ဗီဇ- ၾကံစ ေသာ အဆစ္မ်ိဳးေစ့့ဟူသမွ်၊ <br />(၅) အဂၢ ဗီဇ- ကြမ္း စေသာ အညြန္႔ကို စိုက္ရသည့္ မ်ိဳးေစ့့ဟူသမွ်။<br /><br /><strong>« ဗု »</strong><br /><br /><strong>ဗုဒၶအျပား မ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</strong> သဂါထာ၀ဂၢသံယုတ္ အ႒ကထာ ၂၄။ တတ္သိလိမ္မာ သူၾကီး ၄-ေယာက္ဟူ၏။ <br />(၁) သုတ ဗုဒၶ- အၾကားအျမင္မ်ား၍ က်မ္းဂန္၌ လိမ္မာေသာသူ၊ <br />(၂) စတု သစၥ ဗုဒၶ- သစၥာ ေလးပါးကို သိျပီးေသာ ရဟႏၲာပုဂၢိဳလ္၊ <br />(၃) ပေစၥက ဗုဒၶ- သူမ်ားကို မသိေစႏိုင္, မိမိတကိုယ္တည္းသာ ဆရာမရွိ သစၥာေလးပါးကို သိေတာ္မူေသာ <br />သီးျခားသိပုဂၢိဳလ္ ဘုရားငယ္၊ <br />(၄) သမၼာသမၺဳဒၶ- အလံုးစံု သိေတာ္မူျပီးသည့္ အတုမရွိေသာ ဘုရားသခင္ ျမတ္ရွင္ပင္။<br /><br /><strong>ဗုဒၶကိစၥေတာ္ ၅-ပါး။ ။</strong> စိတ္၀င္စား ၾကည္ညိဳဘြယ္ အက်ယ္ကို သဂါထာ၀ဂၢသံယုတ္ ။႒။ ၂၂၄-၌ ႐ႈပါ။ ေလာကသား ကပၸါသားတို႔အတြက္ အက်ိဳးရွိ ခ်မ္းသာေရးကိုသာ ေရွး႐ႈေသာ ကိစၥၾကီးတို႔ ဟူ၏။ <br />(၁) ပုေရ ဘတၱ ကိစၥ- နံနက္ခင္း လုပ္ငန္းစု၊ <br />(၂) ပစၦာ ဘတၱ ကိစၥ- ဆြမ္းစားျပီးခ်ိန္မွ ညေနခင္းထိ လုပ္ငန္းစု၊ <br />(၃) ပုရိမ ယာမ ကိစၥ- ညဥ့္ဦးယံ လုပ္ငန္းစု၊ <br />(၄) မဇၩိမ ယာမ ကိစၥ- သန္းေခါင္ယံ လုပ္ငန္းစု၊ <br />(၅) ပစၦိမ ယာမ ကိစၥ- မိုးေသာက္ယံ လုပ္ငန္းကိစၥမ်ား။<br /><br /><strong><strong>ဗုဒၶကိစၥေတာ္ ၅-ပါး၊ တနည္း။ ။</strong></strong> <br />(၁) ေန႔ကိုကား လူ၊ <br />(၂) ညမူ ေရွးယာမ္၊ သမယံတည္း၊ <br />(၃) လယ္ယာမ္ ေရွ႕ဖ်ား၊ နတ္အမ်ားတို႔၊ ျပန္သြားတခါ၊ ျဗဟၼာလာေရာက္၊ <br />(၄) ေနာက္ယာမ္ စက္ေလ်ာင္း၊ ေညာင္းပန္းေျဖေဖ်ာက္၊ <br />(၅) ေနာက္ပိုင္းေရာက္က၊ ျမားေျမာက္ ေ၀ေန၊ ၾကည့္႐ႈေလသည္၊ ပရေမကိစၥ ငါးပါးတည္း။<br /><br /><strong>ဗုဒၶကိုယ္ေတာ္ေရာင္ ၇-ပါး။ ။ </strong>ဤ၌ သီရိ ဘုန္းေတာ္တြင္ ပါ၀င္ထင္ရွားေသာ ေရာင္လွ်ံေတာ္မ်ားကိုသာ ဆိုသည္၊ ထိုမွတပါး အရာမက မ်ားေသာ ေရာင္လွ်ံေတာ္ေတြလည္း ရွိေသး၏။ <br />(၁) အဂႋရသ ပဘာ- တန္ခိုးယမိုက္ ျပာဋိဟာ မျပဘဲ ပကတိေသာ ကိုယ္ေတာ္ အလံုးမွ အျမဲအစဥ္ ျပိဳးျပဳိးျပက္ ထြက္ေနေသာ ေရာင္ျခည္ေတာ္ ေျခာက္သြယ္၊ <br />(၂) ဗ်ာမပၸဘာ- ပကတိ ကိုယ္ေတာ္ျမတ္မွ အျမဲမျပတ္ ၄-ေတာင္ပတ္လည္အတြင္း၌ ၀န္း၀ိုင္း တည္ထြန္းေနေသာ အတြင္း ေရာင္ျခည္ေတာ္၊ <br />(၃) အသီတိပၸဘာ- အတြင္းေရာင္ျခည္ေတာ္၏အျပင္ဘက္မွ အေတာင္ ရွစ္ဆယ္ အရပ္တိုင္ေအာင္ ထက္၀န္းက်င္ ၀ိုင္း၀န္းထြန္းပေနေသာ ေရာင္ျခည္ေတာ္၊ <br />(၄) ေကတု မာလာ ပဘာ- ေရာင္လွ်ံေတာ္ ေခၚ ဦးေခါင္းေတာ္ထက္မွ ထြက္ပ ထြန္းေတာက္ေသာ ေရာင္ျခည္ေတာ္၊ <br />(၅) ဥဏၰာ ပဘာ- ဥဏၰလံုေမြရွင္ေတာ္မွ ထြက္ျမဴး ကြန္႔ၾကြေသာ ေရာင္ျခည္ေတာ္၊ <br />(၆) ဒါဌာ ပဘာ- ႏႈတ္ေတာ္ဖြင့္ခိုက္ စြယ္ေတာ္ျမတ္ ေလးဆူမွထြက္ျမဴး ၾကြျမန္းေသာ ေရာင္ျခည္ေတာ္၊ <br />(၇) အနႏၲ ပဘာ- ရတနာဃရတိုက္ခန္း၌ ပ႒ာန္းက်မ္းျမတ္ကို သံုးသပ္ ဆင္ျခင္ေတာ္မူေသာအခါ, တန္ခိုးျပာဋိဟာတို႔ကိုျပေတာ္မူေသာအခါ စသည္တို႔၌ အရပ္ဆယ္မ်က္ႏွာလံုး ပိတ္ဖံုး၍ ထြက္ၾကြသည့္ အဆံုးမရွိေသာ ေရာင္ျခည္ေတာ္ ၆-သြယ္။<br /><br /><strong>ဗုဒၶစကၡဳေတာ္ ၅-ပါး။ ။</strong> <br />(၁) ဗုဒၶစကၶဳ၊ <br />(၂) ဓမၼစကၶဳ၊ <br />(၃) ဥာဏစကၶဳ၊ <br />(၄) သမႏၲစကၶဳ၊ <br />(၅) ဒိဗၺစကၶဳ။ <br />အက်ယ္ အဘိဓမၼာ ဓမၼသဂၤဏီ အ႒ကထာ ၃၄၄-၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>ဗုဒၶဥာဏ္ေတာ္ ၁၄-ပါး၊ တနည္း။ ။</strong> ဘုရားျမတ္၏ ဥာဏ္ေတာ္ ၁၄-ပါးကို ပဋိသမၻိဒါမဂ္ ပါဠိေတာ္။ ၁၂၇-၌။ <br />(၁) ဒုကၡသစၥာဥာဏ္၊ <br />(၂) သမုဒယဥာဏ္၊ <br />(၃) နိေရာဓဥာဏ္၊ <br />(၄) မဂၢသစၥာဥာဏ္၊ <br />(၅) အတၳပဋိသမၻိဒါဥာဏ္၊ <br />(၆) ဓမၼပဋိ <br />(၇) နိ႐ုတၱိ <br />(၈) ပဋိဘာန ပဋိသမၻိဒါဥာဏ္၊ <br />(၉) ဣၿႏၵိယပေရာပရိယတၱိဥာဏ္၊ <br />(၁၀) အာသယာႏုသယ၊ <br />(၁၁) ယမကပါဋိဟာရိယ၊ <br />(၁၂) မဟာက႐ုဏာသမာပတၱိ၊ <br />(၁၃) သဗၺၫုတဥာဏ္၊ <br />(၁၄) အနာ၀ရဏဥာဏ္ေတာ္ဟု လာရွိသည္။<br />သုတ္ပါထိက ဋီကာ။ ၅၄-၌။ <br />မဂ္ဥာဏ္ေလးပါး။ ဖိုလ္ဥာဏ္ေလးပါး။ အသာဓာရဏဥာဏ္ေတာ္ ေျခာက္ပါးအားျဖင့္ ၁၄-ပါးဟုဆိုထားသည္။<br /><br />ဗုဒၶဘာသာ၊ ၀င္သူမွာ၊ ၅-ျဖာ ယံုၾကည္ခ်က္။ ။ ၎င္းယံုၾကည္ခ်က္ ငါးပါးႏွင့္ျပည့္စံုမွ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ အစစ္ျဖစ္ေၾကာင္းကို ဘာသာေရးစာေပတို႔၌ ဆိုကုန္၏။ <br />(၁)ဗုဒၶ သဒၵဟန- ဘုရား၌ ယံုၾကည္ျခင္း၊ <br />(၂) ဓမၼ သဒၵဟန- ဘုရား၏တရားေတာ္၌ ယံုၾကည္ျခင္း၊ <br />(၃) သံဃ သဒၵဟန- ဘုရား၏ တပည့္သား သံဃာေတာ္၌ ယံုၾကည္ျခင္း၊ <br />(၄) ကမၼ သဒၵဟန- ေကာင္းကံ, ဆိုးကံ, ေခၚ ကံတရား၌ ယံုၾကည္ျခင္း၊ <br />(၅) ကမၼ ဖလ သဒၵဟန- ထိုကံ ၂-ပါး၏ ေကာင္းက်ိဳး, ဆိုးက်ိဳး ရမႈကို ယံုၾကည္ျခင္း။<br /><br /><strong>ဗုဒၶဘာသာ၊ ၀င္သူမွာ၊ ၈-ျဖာ အဂၤါ အဘယ္နည္း?။ ။</strong> မဂၢင္ ၈-ပါး, ကိုပင္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔ လိုက္နာက်င့္ၾကံရေသာ အဂၤါရွစ္ပါးဟု သိပါေလ။<br /><br /><strong>ဗုဒၶဘုရား၊ အား ဆယ္ပါး၊ ထင္ရွား မိန္႕ေတာ္မူ။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (အားေတာ္ ၁၀-ပါး)၌ ႐ႈပါေလ။<br /><br /><strong>ဗုဒၶဘုရား၊ မ်ိဳး ၃-ပါး၊ ကြာျခား ပါရမီ။ ။</strong> ၎င္း ပုစၦာ၏ သ႐ုပ္ကို (ဘုရားအျပား မ်ိဳး ၃-ပါး)၌ ထင္ရွားျပမည္။<br /><br /><strong>ဗုဒၶဘူမိၾကီး ၄-ပါး။ ။ </strong>ဘုရားျဖစ္ႏိုင္ရန္ အေၾကာင္း ၄-ပါးဟူ၏။ အဂၤုတၱရအ႒ကထာ ဒု။ <br />(၁) ဥႆဟ-လြန္ကဲေသာ လံု႔လ, အားထုတ္မႈ၊ <br />(၂) ဥမဂၤ- လြန္ကဲေသာ ပညာ, သမၸဇဥ္၊ <br />(၃) အ၀တၳာန- အဓိ႒ာန္ခ်က္, စိတ္ျပ႒ာန္းမႈ၊ <br />(၄) ဟိတ စရိယ- ေမတၱာဘာ၀နာစသည့္ စရိယ ၃-ပါး။<br /><br /><strong>ဗုဒၶျမတ္စြာ၊ ၀ါဆိုရာ၊ ဌာနာ-၁၇ အဘယ္နည္း?။ ။ </strong>၎င္းသ႐ုပ္ကို (၀ါေတာ္ဆိုရာ၊ ျမတ္ဗုဒၶါ) ဟူေသာ ပုစၦာ၌႐ႈပါ။<br /><br /><strong>ဗုဒၶျမတ္မြန္၊ ခ်ီးမြမ္းရန္၊ ၃-တန္ က်မ္းမွာရွိ။ ။ </strong>အဂၤုတၱိဳရ္ သီဟသုတ္လာ။<br />(၁) စရိယ ၀ဏၰ- ေလးသေခ်ၤႏွင့္ ကမၻာတသိန္း ကာလပတ္လံုး လူတကာတို႔ ျပဳႏိုင္ခက္လွစြာေသာ စြန္႔ျခင္းၾကီးငါးပါး ပါရမီသံုးဆယ္တို႔ျဖင့္ ဒုကၠရစရိယာမႈ ျပဳခဲ့ပံုေတြကို ခ်ီးက်ဴး ၾကည္ညိဳလို႔ မကုန္ႏိုင္ရာတဲ့။<br />(၂) သရီရ ၀ဏၰ- သံုးဆယ့္ႏွစ္ပါးေသာ လကၡဏာေတာ္ၾကီး၊ ရွစ္ဆယ္ေသာ လကၡဏာေတာ္ငယ္ ေရာင္ျခည္ေတာ္ ေျခာက္သြယ္တို႔ျဖင့္ လွပတင့္တယ္ သပၸါယ္ေတာ္မူပံုတို႔ကိုလည္း ခ်ီးက်ဴးလို႔ မကုန္ႏိုင္ရာတဲ့။<br />(၃) ဂုဏ ၀ဏၰ- အတိုင္းမသိေသာ ဘုန္းေတာ္ ကံေတာ္ ဥာဏ္ေတာ္ တန္ခိုးေတာ္ ေက်းဇူးေတာ္တို႔၏ ဂုဏ္ကိုလည္း ခ်ီးက်ဴး၍ မကုန္ႏိုင္ရာတဲ့၊ ၾကည္ညိဳစရာေတြ သို႔ကေလာက္မ်ားျပားေတာ္မူပါေပ၏။<br /><br /><strong>ဗုဒၶ၀စနမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။ </strong>ဘုရားသခင္ ေဟာေျပာေတာ္မူျခင္း စကားအစဥ္ ၃-ပါး ဟူ၏။ <br />(၁) ပဌမ ဗုဒၶ၀စန- ဘုရားရွင္ ေရွ႕ဦးစြာ ဆင္ျခင္ေတာ္မူေသာ 'အေနက ဇာတိ သံသာရံ' စသည့္ ဥဒါန္း စကားေတာ္၊ <br />(၂) ပစၦိမ ဗုဒၶ၀စန- ဘုရားသခင္၏ ေနာက္ဆံုး ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့သည့္ 'ဟႏၵဒါနိ ဘိကၡေ၀ အာမႏၲယာမိ ေ၀ါ၊ ၀ယ ဓမၼာ သခၤါရာ အပၸမာေဒန သမၸာေဒထ'ဟူေသာ စကားေတာ္၊ <br />(၃) မဇၩိမ ဗုဒၶ၀စန- ၎င္း စကားေတာ္ႏွစ္ပါးမွ တပါးေသာ ၄၅-၀ါ ကာလပတ္လံုး ေဟာၾကားေတာ္မူေသာ ေဒသနာေတာ္အစုစု။<br /><br /><strong>ဗုဒၶဳပၸါဒ၊ န၀မ၊ ခဏ ၉-ခ်က္ေျမာက္။ ။</strong> ဘုရားသာသနာလွ်င္ ၉-ခုေျမာက္ေသာ ခဏ။ ဗုဒၶဳပၸါဒ န၀မ ခဏလည္း ေခၚ၏။ လိုရင္းအဓိပၸါယ္ကား ရပ္ျပစ္ရွစ္ပါးမွလြန္ေျမာက္ရာ ဘုရားသာသနာလွ်င္ ၉-ခုေျမာက္ ဟူ၏။<br /><br /><strong>« ေဗ »</strong><br /><br /><strong>ေဗဒင္ ၄-ပံု။ ။</strong> ကာလသံုးပါး၌ျဖစ္ပ်က္မႈ သေဘာတရားမ်ား ေဟာၾကားေသာက်မ္းစာစု။ <br />(၁) သာမ-ေန, လတို႔၏သြားရာလမ္းကို ၁၂-ရာသီခြင္ၪပ၍ မည္သည့္ ရာသီခြင္၌ မည္သည့္ျဂိဳဟ္ ရပ္တန္႔ေနသည္ကို ၾကည့္ျပီးလွ်င္ အသၤာ လိတၱာ, ၾတင္း, န၀င္း စသည္တို႔ျဖင့္ ေ၀ဘန္လ်က္ ေကာင္း, မေကာင္းကို ေဟာေသာေဗဒင္က်မ္း၊ <br />(၂) ယဇု-မိမိတို႔အေပၚ၌ ေရာက္ဆဲ ေရာက္လတံ့ျဖစ္ေသာ ေဘးရန္အေပါင္းတို႔မွ လြတ္ကင္း ပေပ်ာက္ရန္ ျဂိဳဟ္နကၡတ္စသည္တို႔အား ပူေဇာ္ပသေသာနည္း ယၾတာျပဳေသာနည္းတို႔ကိုျပေသာ ေဗဒင္က်မ္း၊ <br />(၃) ဣသွ်ဳ- ေန, လ ၾကတ္ျခင္း၊ နကၡတ္, တာရာတို႔ အသြားမမွန္ျခင္းေၾကာင့္ <br />ေဘးဥပဒ္ျဖစ္တတ္ ပ်က္တတ္ျခင္းကိုျပေသာ ေဗဒင္က်မ္း၊ <br />(၄) အတပၸန- သတၱ၀ါတို႔အား ေသေၾက ပ်က္စီး ပူပန္ေအာင္, မီးေလာင္, ေလတိုက္, မိုးေခါင္, ေရၾကီးေအာင္ႏွင့္ ဆင္းရဲမႈအမ်ိဳးမ်ိဳး ျပဳလုပ္စီရင္နည္းတို႔ကိုျပေသာ ေဗဒင္က်မ္း။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။၎င္း နံပါတ္ ၄-ကို အာထဗၺဏ ရေသ့ စုေဆာင္း စီရင္ေသာေၾကာင့္ 'အာထဗၺဏ' ေခၚေၾကာင္းႏွင့္ သကၠဋက်မ္းေဟာင္းတို႔၌ ဆိုၾက၏။<br /><br /><strong>« ေဗာ »</strong><br /><br /><strong>ေဗာဇၩင္ ၇-ပါး။ ။ </strong>မဟာ၀ဂၢ သံယုတ္ ။ပါ။ ၆၀။ ႒။ ၁၇၈-၌ အက်ယ္႐ႈ။ ေဗာဓိႆ+အဂၤါ=ေဗာဇၩဂၤါ 'ေဗာဓိႆ-သစၥာေလးပါးတရားအေပါင္းကို သိျခင္း မဂ္ç ဖိုလ္ ဥာဏ္၏၊ အဂၤါ- အေၾကာင္းတို႔တည္း၊ ၀ါ, အစိတ္အပိုင္းတို႔တည္း၊ ေဗာဇၩဂၤါ- သစၥာေလးပါး သိေၾကာင္း မဂ္ဥာဏ္ ဖိုလ္ဥာဏ္၏ အေၾကာင္း၊ သို႔မဟုတ္ အစိတ္အပိုင္းျဖစ္ေသာ တရား ၇-ပါး၊ ၎င္းတို႔ကို ပြားစီးေစရသည္ ဟူ၏။' <br />(၁) သတိ သေမၺာဇၩင္- ေအာက္ေမ့ျခင္း မဂ္ဖိုလ္ဥာဏ္ အစိတ္ 'သတိ ေစတသိက္' ၊ <br />(၂) ဓမၼ ၀ိစယ သေမၺာဇၩင္- တရား စီစစ္ျခင္း မဂ္, ဖိုလ္ ဥာဏ္အစိတ္ 'ပညာ ေစတသိက္'၊ <br />(၃) ၀ီရိယ သေမၺာဇၩင္- လံု႔လစိုက္ျခင္း မဂ္ ဖိုလ္ဥာဏ္အစိတ္ '၀ီရိယ ေစတသိက္'၊ <br />(၄) ပီတိ သေမၺာဇၩင္- ႏွစ္သက္ျခင္း မဂ္ ဖိုလ္ ဥာဏ္အစိတ္ 'ပီတိ ေစတသိက္'၊ <br />(၅) ပႆဒၶိ သေမၺာဇၩင္- ေအးျမျခင္း မဂ္ဖိုလ္ဥာဏ္အစိတ္ ' ကာယ, စိတၱ ပႆဒၶိ ေစတသိက္'၊ <br />(၆) သမာဓိ သေမၺာဇၩင္- စိတ္၏တည္ၾကည္ျခင္း မဂ္, ဖိုလ္ ဥာဏ္အစိတ္ 'ဧကဂၢတာ ေစတသိက္'၊ <br />(၇) ဥေပကၡာ သေမၺာဇၩင္- လ်စ္လ်ဴ႐ႈျခင္း မဂ္, ဖိုလ္ ဥာဏ္အစိတ္ 'တၾတမဇၩတၱတာ ေစတသိက္'။<br /><br /><strong>ေဗာဓိပကၡိယတရား ၃၇-ပါး။ ။</strong> ၀ိသုဒၶိမဂ္၊ ဒု-အုပ္၊ ၃၁၈-၌ အက်ယ္႐ႈ။ ေဗာဓိ-သစၥာေလးပါးကို ေကာင္းစြာ သိတတ္ေသာ အရိယာမဂ္၏၊ ပကၡိယ- အသင္းအပင္း အေဖာ္သဟဲျဖစ္ေသာ တရားစုမ်ား၊ မဂ္ဥာဏ္၏ ဘက္ေတာ္သား, မဂ္ဥာဏ္၏ အက်ိဳးကို ရြက္ေဆာင္ေပးေသာတရား ၃၇-ပါးဟူလို။ <br />(က) သတိပ႒ာန္ ၄-ပါး၊ <br />(ခ) သမၼပၸဓာန္ ၄-ပါး၊ <br />(ဂ) ဣဒၶိပါဒ္ ၄-ပါး၊ <br />(ဃ) ဣေျႏၵ ၅-ပါး၊ <br />(င) ဗိုလ္ ၅-ပါး၊ <br />(စ) ေဗာဇၩင္ ၇-ပါး၊ <br />(ဆ) မဂၢင္ ၈-ပါး၊ <br />ေပါင္း ၃၇-ပါး။<br /><br /><strong>ေဗာဓိမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> သေမၻာဓိလည္း ဟူ၏၊ ေထရဂါထာ ။႒။ ဂ။ သစၥာတရားစုကို သိျခင္းနည္း ၃-ပါး။ <br />(၁) သမၼာ သေမၺာဓိ- ဆရာမရွိ မိမိကိုယ္တိုင္ သစၥာေလးပါးကိုသိ၍ သူတပါးတို႔အားလည္း သိေစေတာ္မူတတ္ေသာ ျမတ္စြာဘုရား၊ <br />(၂) ပေစၥက ေဗာဓိ- ဘုရားမွ အသီးအျခားျဖစ္ေသာ ဘုရားငယ္တမ်ိဳး၊ <br />(၃) သာ၀က ေဗာဓိ- ဆရာျဖစ္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား၏ တပည့္သားမ်ား။<br /><br /><strong>ေဗာဓိမ်ိဳး ၃-ပါး၊ တနည္း။ ။</strong> ဘုရားသခင္၏ ၀ါေတာ္ျဖင့္ ပိုင္းျခားမႈေ၀ါဟာရ၊ မူလပဏၰာသ အ႒ကထာ။ <br />(၁) ပဌမေဗာဓိ- ၀ါေတာ္ ၂၀-ထိ၊ <br />(၂) ဒုတိယေဗာဓိ- ၂၁-၀ါ မွ ၃၅-၀ါထိ၊ <br />(၃) တတိယေဗာဓိ- ၃၆-၀ါ မွ ၄၅-၀ါထိ။<br /><br /><strong>ေဗာဓိမ်ိဳး ၃-ပါး၊ တနည္း။ ။</strong> သာရတၳ ဒီပနီဆရာ့အလို၊ ေဗာဓိ ၃-ပါးလံုး ၁၅-၀ါစီ အညီအမွ်ယူ၍ သံုးပါးေပါင္းေသာ္ ၄၅-၀ါ၊ သက္ေတာ္ရွစ္ဆယ္ေစ့လွ်င္ မိမိကိစၥကို တခုမက်န္ ကုန္စင္ျပီးေစလ်က္ မဟာသကၠရာဇ္ ၁၄၈- ခုႏွစ္၀ယ္ ငါတို႔တေတြကို စြန္႔ပယ္၍ နိဗၺာန္လမ္းသို႔ စံျမန္းေတာ္မူျခင္းကိုပင္ ေဗာဓိ ၃-ပါး ျငိမ္းျခင္းဟူ၏။<br /><br /><strong>ေဗာဓိမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။</strong> တရားထူး တရားျမတ္ကို ထိုးထြင္း၍ သိႏိုင္သူ ငါးပါး။ <br />(၁) သမၼာ သေမၺာဓိ ၃-မ်ိဳး၊ <br />(က) ပညာဓိက သမၼာ သေမၺာဓိ- ေလးသေခ်ၤႏွင့္ ကပၸါတသိန္း ပါရမီျဖည့္မွ ရႏိုင္သည္၊ <br />(ခ) သဒၶါဓိက သမၼာ သေမၺာဓိ- ရွစ္သေခ်ၤႏွင့္ ကပၸါတသိန္း ပါရမီျဖည့္မွ ရႏိုင္သည္၊ <br />(ဂ) ၀ီရိယာဓိက သမၼာ သေမၺာဓိ- တဆယ့္ေျခာက္သေခ်ၤႏွင့္ ကပၸါတသိန္း ပါရမီျဖည့္မွ ရႏိုင္သည္၊ <br />(၂) ပေစၥက ေဗာဓိ- ႏွစ္သေခ်ၤႏွင့္ ကပၸါတသိန္း ပါရမီျဖည့္မွ ရႏိုင္သည္၊ <br />(၃) အဂၢ သာ၀က ေဗာဓိ- ၁-သေခ်ၤႏွင့္ ကပၸါတသိန္း ပါရမီျဖည့္မွ ရႏိုင္သည္၊ ရွင္သာရိပုတၱရာç ရွင္ေမာဂၢလာန္ တို႔လို အစား၊ <br />(၄) မဟာ သာ၀က ေဗာဓိ- ကပၸါတသိန္း ပါရမီျဖည့္မွ ရႏိုင္သည္၊ ညီေတာ္အာနႏၵာ, သားေတာ္ရာဟုလာ, ရွင္မဟာကႆၾကီးတို႔လို၊ (၅) ပကတိ သာ၀က ေဗာဓိ- ကပၸါအပိုင္းအျခားမရွိ ပါရမီျဖည့္ရေသာ သာမည ရဟႏၲာ အစားမ်ိဳး။<br /><br /><strong>« ဗိုလ္ »</strong><br /><br /><strong>ဗိုလ္ ၅-ပါး။ ။</strong> မဟာ၀ဂၢသံယုတ္ ။ ပါ။ ၂၁၈ ။႒။ ၂၈၁။ ပိဋကတ္ေတာ္၌ ဗလ-ေခၚ ဗိုလ္ႏွင့္စပ္၍ နည္းေပါင္းမ်ားစြာ လာရွိသည္၊ အဘိဓမၼာ၌ ဗိုလ္တပ္ေသာ သေဘာတရားမ်ား၊ ေကာင္းမႈကုသိုလ္ ျပဳေသာအခါ ထိုငါးပါးကို ဗိုလ္တင္ထားရမည္ ဟူ၏။ <br />(၁) သဒၶါ ဗိုလ္၊ <br />(၂) ၀ီရိယ ဗိုလ္၊ <br />(၃) သတိ ဗိုလ္၊ <br />(၄) သမာဓိ ဗိုလ္၊ <br />(၅) ပညာ ဗိုလ္။<br /><br /><strong>ဗိုလ္ ၉-ပါး၊ တနည္း။ ။</strong> ဗိုလ္ထိုက္, ဗိုလ္ဆြဲေသာ ကုသိုလ္, အကုသိုလ္တရားစုမ်ား၊ <br />၎င္းသ႐ုပ္ အဓိပၸါယ္ (ဗလ ၉-တန္) ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><strong>« ဗ် »</strong><br /><br /><strong>ဗ်ဥၨနဗုဒၶိ ၁၀-ပါး။ ။ </strong>မူလပဏၰာသ။႒။ ဒု-အုပ္၊ ၁၀၈။ ၀ိနယသဂၤဟ ။႒။ ၃၉၇။ ကဗ်ာလကၤာ, သီခ်င္း ဂီတမ်ားႏွင့္ ကမၼ၀ါ, ဉတ္, သရဏဂံု ရြတ္ဖတ္ရာ၌ အကၡရာတို႔၏ သံတို, သံရွည္, သံျပင္း, သံေလ်ာ့ စေသာ အျပား ဆယ္ပါးကို သိရွိထားမႈ ဥပေဒရပ္မ်ား။ <br />(၁) သိထိလ- ေလ်ာ့ေလ်ာ့ညႇင္းညႇင္း ရြတ္ရေသာအကၡရာ၊ <br />(၂) ဓနိတ- တင္းတင္း ရြတ္ရေသာအကၡရာ၊ <br />(၃) ဒီဃ-သံရွည္ ရြတ္ရေသာအကၡရာ၊ <br />(၄) ရႆ- သံတို ရြတ္ရေသာအကၡရာ၊ <br />(၅) ဂ႐ုက- သံေလး ရြတ္ရေသာအကၡရာ၊ <br />(၆) လဟုက- သံေပါ့ ရြတ္ရေသာအကၡရာ၊ <br />(၇) နိဂၢဟိတ- က႐ိုင္းကို ႏွိပ္၍ ရြတ္ရေသာအကၡရာ၊ <br />(၈) သမၺႏၶ- ပုဒ္ကိုစပ္၍ ေခ်ာေမာေျပျပစ္စြာ ရြတ္ရျခင္း၊ <br />(၉) ၀ ၀တၳိတ-ပုဒ္ကိုျဖတ္၍ ျပတ္ျပတ္သားသား ရြတ္ရျခင္း၊ <br />(၁၀) ၀ိမုတၱ- က႐ိုဏ္းကို လႊတ္၍ ဖြင့္၍ ရြတ္ရျခင္း။<br /><br /><strong>ဗ်ည္း ၃၃-လံုး။ ။</strong> အနက္ကို မွတ္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ ပါဠိျမန္မာ သေကၤတ မူရင္း ၃၃-လံုး။<br />" က, ခ, ဂ, ဃ, င၊ <br />စ, ဆ, ဇ, စ်, ည၊ <br />ဋ, ဌ, ဍ, ဎ, ဏ၊ <br />တ, ထ, ဒ, ဓ, န၊ <br />ပ, ဖ, ဗ, ဘ, မ၊ <br />ယ, ရ, လ, ၀၊ <br />သ, ဟ, ဠ, အံ" ဗ်ည္းဟူ၏။<br /><br /><strong>ဗ်ည္း ၃၅-လံုး။ ။</strong> ဤ၌ ဗ်ည္း ၃၅-ဟု ျမန္မာမႈအလို ေခၚဆိုေျပာၾကားေနၾကေသးသည္ကား " အဲး, အား" ဗ်ည္း ၂-လံုးကိုပါ ထည့္သြင္း ေရတြက္ၾကကုန္၏။<br /><br /><strong>ဗ်ဘိ, စာရီဘာ၀မ်ိဳး ၃၃-ပါး။ ။</strong> ဇာတ္, ၀တၳဳတို႔၌ ပါရွိ ေစရမည့္ ဌာယီ ဘာ၀ ၉-ပါးမွ ေပါက္ဖြားလာေသာ ျဖစ္လြယ္ပ်က္လြယ္ ထူးျခားခ်က္ စာေပအလကၤာ သေဘာစုမ်ား။ <br />နိေဗၺဒ-ျငီးေငြ႕ျခင္း၊ တကၠ-ၾကံစည္ျခင္း၊ သကၤာ-ယံုမွားျခင္း၊ သမ-ပင္ပန္းျခင္း၊ သႏၲဳ႒ိ- ေရာင့္ရဲျခင္း၊ <br />ဇဠတာ-မႈိင္ေတြျခင္း, မွိန္းျခင္း၊ ဒီနတာ- တကိုယ္တည္း ဆင္းရဲရျခင္း၊ ဥဂၢ-ၾကမ္းၾကဳတ္ျခင္း၊ <br />အလသ-ပ်င္းရိျခင္း၊ သုတၱ-အိပ္စက္ျခင္း၊ (၁၀) <br />တာသ-ထိတ္လန္႕ျခင္း၊ ဂိလာန- အားမရွိျခင္း၊ ဥႆုကၠ-လံု႔လရွိျခင္း၊ ဟရိသ- ၾကည္ညိဳျခင္း၊ <br />သတိ-ေအာက္ေမ့ျခင္း၊ ဣႆာ-ျငဴစူျခင္း၊ ၀ိသဒ- မလႈပ္ျခင္း , ႏြမ္းနယ္ျခင္း၊ <br />အဗဟိတၱ- ဣေျႏၵဟန္ ကိုယ္လက္ ေစာင့္စည္းျခင္း၊ ဓိတိ- တည္ၾကည္ျခင္း သမာဓိ၊ ဂဗၺ-မာန္မူျခင္း၊ (၂၀) <br />အပ မာရ- တက္ျခင္း , ၀က္႐ူးျပန္ျခင္း၊ မရိသ- သည္းမခံျခင္း ေဒါသ၊ မဒ- စည္းစိမ္ယစ္ျခင္း၊ <br />မတိ- အသိ အျမင္ ဥာဏ္ပညာ၊ ဥမၼာဒ-႐ူးသြပ္ျခင္း၊ ေမာဟ- မိုက္မဲေတြေ၀ျခင္း၊ <br />၀ိေဗာဓ- မအိပ္စက္ႏိုင္ျခင္း၊ နိဒၵါ-အိပ္ေပ်ာ္ျခင္း, အိပ္ငိုက္ျခင္း၊ အာေ၀ဂ- မ်က္စိေတြေ၀ျခင္း, စိတ္ထင္ မွားျခင္း၊ <br />သဗိဠ-ရွက္ျခင္း၊ (၃၀) မရဏ- ေသျခင္း၊ သစပလ်- လွ်ပ္ေပၚေလာ္လည္ျခင္း၊ ဗ်ာဓိ-ဖ်ားနာျခင္း, အနာေရာဂါ (၃၃)။<br /><br /><strong>ဗ်သနတရား ၅-ပါး။ ။ </strong>နိဒါန၀ဂၢသံယုတ္ ။ပါ။ ၃၈၈။႒။ ၁၄၆။ ပ်က္စီးျခင္း တရား ၅-ပါး၊ ထို ၅-ပါးတို႔တြင္ အမွတ္ ၁, ၂, ၃ တို႔ေၾကာင့္ သတၱ၀ါတို႔အား အပါယ္ေလးပါးသို႔ မလားေရာက္ေစကုန္၊ သီလ ဗ်သန, ဒိ႒ိ ဗ်သန, ႏွစ္ပါးေၾကာင့္ကား သတၱ၀ါတို႔ အပါယ္ေလးပါးသို႔ လားေရာက္ၾကကုန္၏။ <br />(၁) ဥာတိ ဗ်သန- ေဆြမ်ိဳးပ်က္စီးျခင္း၊ <br />(၂) ေဘာဂ ဗ်သန- စီးပြားဥစၥာ ပ်က္စီးျခင္း၊ <br />(၃) ေရာဂ ဗ်သန- အနာေရာဂါ ႏွိပ္စက္၍ ပ်က္စီးျခင္း၊ <br />(၄) သီလ ဗ်သန- ေကာင္းေသာ အက်င့္ အေလ့ သီလပ်က္စီးျခင္း၊ <br />(၅) ဒိ႒ိ ဗ်သန- ေကာင္းမွန္ေသာ ဘာသာအယူ ပ်က္စီးျခင္း။<br /><br /><strong>ဗ်ာဒိတ္ရ အေလာင္းေတာ္တို႔ မျဖစ္ရာေသာ အရပ္ ၁၈-ပါး။ ။ </strong>နိယတဗ်ာဒိတ္ ခံယူျပီးေသာ ဘုရားအေလာင္းတို႔ မျဖစ္ေကာင္းေတာ့ေသာ အေၾကာင္းဌာနမ်ား (၁၈)ပါး ဟူ၏၊ အက်ယ္ကို ဗုဒၶ၀ံသအ႒ကထာ ၃၁၆။ သုတၱနိပါတ္။႒။ ပ-အုပ္။၄၅။အ႒သာလိနီ။ ၇၁-တို႔၌ ႐ႈပါကုန္။ <br />(၁) န ဇစၥႏၶ- ပဋိသေႏၶမွ မကန္းျခင္း၊ <br />(၂) န ဇစၥ ဗဓိရ- ပဋိသေႏၶမွ နားမပင္းျခင္း၊ <br />(၃) န ဥမၼတၱက- မ႐ူး မေပါ မသြပ္ျခင္း၊ <br />(၄) န ဧလမူဂ- အရိယိုျခင္းမရွိ၊ <br />(၅) န ပိဓ သိပၸိ-မဆြန္႔ မအျခင္း၊ <br />(၆) န မိလကၡဳဇာတိ-မိလကၡဳမ်ိဳး၌ မျဖစ္ျခင္း၊ <br />(၇) န ဒါသိ- ကြၽန္မ၀မ္း၌ မ၀င္၊ <br />(၈) န နိယတ မိစၦာဒိ႒ိ-၎င္းအယူ၀ါဒ မရွိ၊ <br />(၉) န လိဂၤ ပရိ၀တၱန- လိင္အသြင္မျပန္ျခင္း၊ <br />(၁၀) န ပဥၥာနႏၲရိယ ကမၼ-၎င္းကံမ်ား မျပဳျခင္း၊ <br />(၁၁) န ကု႒ိက- ႏူနာျဖစ္ေတာ္မမူျခင္း၊ <br />(၁၂) န တိရစၦာန ေယာနိယံ ၀႗ကေတာ- တိရစၦာန္မ်ိဳး၌ ငံုးေအာက္ အငယ္ ဆင္ထက္ အၾကီး ျဖစ္ေတာ္မမူျခင္း၊ <br />(၁၃) န ခုပၸိပါသိက, နိဇၩာမတဏွိက ေပတ, ကာလကဥၥိက သူေရသု- ခုပၸိပါသိကျပိတၱာ, နိဇၩာမတဏွိကျပိတၱာ, <br />ကာလကဥၥိက အသူရာမ်ိဳးတို႔၌ မျဖစ္ျခင္း၊ <br />(၁၄) န အ၀ီစိနိရယ ေလာကႏၲေရသု- အ၀ီစိနိငရဲ ေလာကႏၲရိက္ ငရဲတို႔၌ မျဖစ္ျခင္း၊ <br />(၁၅) ကာမာ၀စေရ န မာေရာ- ကာမာ၀စရနတ္တို႕တြင္ မာရ္နတ္ မျဖစ္ျခင္း၊ <br />(၁၆) န အသညီတသုဒၶါ၀ါသ ဘေ၀သု- ႐ူပဘံုတြင္ အသညသတ္ သုဒၶါ၀ါသ ဘံုတို႔၌ မျဖစ္ျခင္း၊ <br />(၁၇) န အ႐ူပ ဘေ၀သု- အ႐ူပဘ၀တို႔၌ မျဖစ္ျခင္း၊ <br />(၁၈) န အည စကၠ၀ါဠ- ဤစၾက၀ဠာမွ တျခားေသာ စၾက၀ဠာတို႔၌ ေျပာင္း၍ ျဖစ္ေတာ္မမူျခင္း။<br /><br /><strong>ဗ်ာဒိတ္ရေၾကာင္း အဂၤါ ၈-ပါး။ ။</strong> ဥပရိပဏၰာသ ။႒။၈၆။ ပါရာဇိကဏ္ အ႒ကထာ ၁၂၇။ ဗုဒၶေလာင္းလ်ာတို႔ နိယတ ဗ်ာဒိတ္ ရျခင္း၏ အေၾကာင္းအဂၤါ ၈-ပါး။ <br />(၁) မႏုႆဇာတိ- လူ႕ဘံု လူ႕ရပ္ လူတို႔ဇာတ္မွ လူကဖြားလစ္ လူသားစစ္စစ္ ျဖစ္ရျခင္း၊ <br />(၂) လိဂၤ သမၸတၱိ- ပ႑ဳက္မ်ိဳး ၅-ပါးတြင္ မ၀င္မပါ သမၻာထူးလစ္ ေယာက္်ားအစစ္ ျဖစ္ရျခင္း၊ <br />(၃) ေဟတု- ထိုဘ၀ႏွင့္အားထုတ္သြားလွ်င္ နိဗၺာန္မဂ္ဖိုလ္ကိုရႏိုင္ေလာက္ေသာ စြမ္းအားအေၾကာင္းရွိျခင္း၊ <br />(၄) သတၳာရ ဒႆန- ျမတ္စြာဘုရားသခင္တို႔ကို ကိုယ္တိုင္မ်က္ေမွာက္ ဖူးေတြ႕ရျခင္း၊ <br />(၅) ပဗၺဇၨာ- အိမ္မွထြက္လွမ္း ေတာစခန္း၌ ရေသ့ရဟန္း အျဖစ္ျဖင့္ ေနျခင္း၊ <br />(၆) ဂုဏသမၸတၱိ- စ်ာန္ အဘိညာဥ္ တန္ခိုးဂုဏ္ႏွင့္ ျပည့္စံုရျခင္း၊ <br />(၇) အဓိကာရ- ကိုယ္ႏွင့္ အသက္ မငဲ့ကြက္ဘဲ စြန္႔ပစ္ပယ္ခြါ၍ ဘုရားဆုကိုသာ လိုလားပန္ဆင္ျခင္း၊ <br />(၈) ဆႏၵတာ- ဘုရားျဖစ္လိုက ငရဲ၌ ေလးသေခ်ၤႏွင့္ ကမၻာတသိန္း ခံရမည္ဆိုလွ်င္ ရဲ၀ံ့စြာခံ၍ ရယူလိုလားေသာ မဟာဆႏၵရွိျခင္း။<br /><br /><strong>ဗ်ာဒိတ္ရျပီး ပုဂၢိဳလ္ၾကီး ၁၀-ပါး။ ။ </strong>၎င္းသ႐ုပ္ အဓိပၸါယ္ကို (ရင့္မွာတက်ိပ္) ၌ ျပမည္။<br /><br /><strong>ဗ်ာပါဒ အဂၤါ ၂-ပါး။ ။</strong> ၎င္း (ေဒါသစိတ္) မေနာကံေျမာက္မႈ အဂၤါ ၂-ပါး။ <br />(၁) ပရသတၱ-မိမိမွ တပါးေသာ သတၱ၀ါျဖစ္ရျခင္း၊ <br />(၂) တဗၺိနာသန စိႏၲနံ-ထို သတၱ၀ါကို ပ်က္စီးမႈ ၾကံစည္ျခင္း။<br /><br /><strong>« ဗ်ဴ »</strong><br /><br /><strong>ဗ်ဴဟာမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> စစ္တိုက္ စစ္ဆင္နည္း ပရိယာယ္ ၃-ပါး။ <br />(၁) စကၠ ဗ်ဴဟာ- စက္၀န္း, ပေစာက္, လျခမ္း, ပံုစံ လွည့္၍ ထိမိေအာင္စစ္ဆင္ျခင္း၊ <br />(၂) သကဋ ဗ်ဴဟာ- လွည္းဦးကဲ့သို႔ အလည္႐ွဴး၍ ေတာင္ပံႏွစ္ဖက္ျဖန္႔ကာ တ႐ွဴးထိုး စစ္ဆင္ျခင္း၊ <br />(၃) ပဒုမ ဗ်ဴဟာ- ပဒုမၼာ ၾကာခ်ပ္ကဲ့သို႔ အထပ္ထပ္ ခ်၍ ထြက္ေပါက္ မရေအာင္စစ္ဆင္ျခင္း။<br /><br /><strong>ဗ်ဴဟာမ်ိဳး ၂၉-ပါး။ ။ </strong>၎င္း အက်ယ္ အဓိပၸါယ္ကို (စစ္ဆင္စစ္ထိုး ၂၉-မ်ိဳး) ၌ ႐ႈပါေလ။<br /><br /><strong>« ေဗ်ာ »</strong><br /><br /><strong>ေဗ်ာသာမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> ၾတိကဋဳက္ ၃-ပါးကို ေဆးက်မ္းတို႔၌ "ေဗ်ာသာ ၃-ပါး"ဟုစီကံုးေရးသားၾက၏။<br /><br /><strong>« ျဗ »</strong><br /><br /><strong>ျဗဟၼစရိယ ေကာမာရ သီလမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။</strong> ျဗဟၼစရိယ ပဥၥမက သီလလည္းဟူ၏။ လူပ်ိဳ, အပ်ိဳတို႔ ေစာင့္သံုးၾကသည္။ <br />(၁) ပါဏာတိပါတာ ေ၀ရမဏိ၊ <br />(၂) အဒိႏၷာဒါနာ ေ၀ရမဏိ၊ <br />(၃) မုသာ၀ါဒါ ေ၀ရမဏိ၊ <br />(၄) သုရာေမရယ မဇၨ ပမာဒ႒ာနာ ေ၀ရမဏိ၊ <br />(၅) အျဗဟၼစရိယာ ေ၀ရမဏိ။<br /><br /><strong>ျဗဟၼစရိယတရား ၄-ပါး။ ။</strong> ျဗဟၼစိုရ္တရား ေလးပါး၊ ျမတ္ေသာအက်င့္ ၄-မ်ိဳးဟု အဓိပၸါယ္ရသည္။ <br />(၁) ေမတၱာ- မိမိကိုယ္ႏွင့္အမွ် ခ်စ္ျခင္း၊ <br />(၂) က႐ုဏာ- ဆင္းရဲသူကို သနားျခင္း၊ <br />(၃) မုဒိတာ- ခ်မ္းသာသူအတြက္ ၀မ္းေျမာက္ျခင္း၊ <br />(၄) ဥေပကၡာ- ဆင္းရဲခ်မ္းသာ ထိုႏွစ္ျဖာတို႔၏ အၾကား၌ စိတ္ဓာတ္ကို ထားျခင္း၊ ေသာကကင္းေ၀း ေနႏိုင္ေရးတရား။<br /><br /><strong>ျဗဟၼစရိယတရား ၁၀-ပါး။ ။</strong> ၎င္း၏ သ႐ုပ္အဓိပၸါယ္ (သုစ႐ိုက္ တရား ၁၀-ပါး) ႏွင့္ အတူတူပင္ျဖစ္၏။<br /><br /><strong>ျဗဟၼစရိယ ပဥၥမက သီလ။ ။</strong> ျဗဟၼစရိယ ေကာမာရသီလကိုပင္ အခ်ိဳ႕ေနရာ၌ ' ျဗဟၼစရိယ ပဥၥမက သီလ' ဟူေသာ အမည္ျဖင့္ လာရွိ၏၊ အဓိပၸါယ္အတူတူပင္။<br /><br /><strong>ျဗဟၼစရိယာ၊ ေမထုနာ၊ ၄-ျဖာ ကိစၥသိ။ ။</strong> ေမထုန္မႈမွ ၾကဥ္ေရွာင္ျခင္းကိစၥ ၄-မ်ိဳး ဟူ၏။ <br />(၁) ေမထုန ၀ိရတိ ျဗဟၼစရိယ- လူပုဂၢိဳလ္တို႔ အျဗဟၼစာရီ သိကၡာပုဒ္ ေဆာက္တည္ျခင္း၊ <br />(၂) သမဏ ဓမၼ ျဗဟၼစရိယ- ရဟန္းေတာ္တို႔ ၀ိနည္းတရားလာ ပဌမ ပါရာဇိက၊ <br />(၃) သာသန ျဗဟၼစရိယ- ဗုဒၶ အဆံုးအမ ခံယူသူအားလံုးတို႔ ေမထုန္မွ လိုက္နာ ၾကဥ္ေရွာင္မႈ၊ <br />(၄) မဂၢ ျဗဟၼစရိယ- အရိယာမဂ္ျဖင့္ ေမထုန္မႈအက်င့္ယုတ္တို႔ကို လံုး၀ပယ္ျဖတ္မႈ။<br /><br /><strong>ျဗဟၼစရိယာ၊ ယင္းသဒၵါ၊ ၁၀-ျဖာ အနက္ေဟာ။ ။ </strong>အဘိဓာန္ က်မ္းလာ ျဗဟၼစရိယ သဒၵါ၏ အနက္ ဆယ္ခ်က္ကိုဆိုသည္။ <br />(၁) ဒါနသၼႎ- အလႉဒါန၌ ၎င္း၊ <br />(၂) အပၸမညာသု- အပၸမညာ တရား ၄-ပါးတို႔၌ ၎င္း၊ <br />(၃) သာသေန- ဘုရားရွင္၏ အဆံုးအမေတာ္၌ ၎င္း၊ <br />(၄) ေမထုနာရတိယံ- ေမထုန္မွ ၾကဥ္ျခင္း၌ ၎င္း၊ <br />(၅) ေ၀ယ်ာ၀ေစၥ- ေ၀ယ်ာ၀စၥကုသိုလ္၌ ၎င္း၊ <br />(၆) သ ဒါရတု႒ိယံ-မိမိမယားျဖင့္သာ တင္းတိမ္မႈ၌ ၎င္း၊ <br />(၇) ပဥၥသီေလ- ငါးပါးသီလ၌ ၎င္း၊ <br />(၈) အရိယမေဂၢ- အရိယာမဂ္၌ ၎င္း၊ <br />(၉) ဥေပါသထေဂၤ-ဥပုသ္သီလ အဂၤါ၌ ၎င္း၊ <br />(၁၀) ဓိတိယံ- လံု႕လ ဥႆာဟ၌ ၎င္း ျဖစ္၏။<br /><br /><strong>ျဗဟၼဏေခၚ၊ အင္ ၃-ေဘာ္၊ မိန္႔ေတာ္မူ ဘုရား။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို တတိယ နံေမာ္ဆရာေတာ္ဘုရား၏ 'တေပါ, သုတိ, ေယာနိ, ဟူသည္၊ သံုးအင္တည္မွ၊ အမည္ျဗဟၼဏ၊ ဟူစရသို႔၊ ဗုဒၶသည္းခ်ာ၊ ေတာ္တို႕မွာလည္း၊ အဂၤါသံုးတန္၊ ဂုဏ္တန္ခြန္ကို၊ စိုက္၀ွန္စြင့္စြင့္၊ လႊားစတင့္မွ၊ သမဏတည့္' ဟူေသာဆံုးမစာျဖင့္သိ။ တေပါ, သုတိ, ေယာနိ, တို႕၏ အဓိပၸါယ္ အဖြင့္ကား၊ <br />တေပါ- ျမတ္ေသာ အက်င့္တရားရွိျခင္း၊ <br />သုတိ- ေဗဒင္က်မ္းအတတ္, အၾကားအျမင္ မ်ားျခင္း၊ <br />ေယာနိ- ျဗဟၼဏမ်ိဳးဇာတ္ စစ္ျခင္း။<br /><br /><strong>ျဗဟၼဏအစစ္ျဖစ္ေၾကာင္း အဂၤါ ၇-ပါး။ ။</strong> အဇပါလ-သတၱာဟ ဟံုဟုကၤပုဏၰားေမးေလွ်ာက္ခန္း၌ ႐ႈပါ။ <br />(၁) ဗာဟိတ ပါပဓေမၼာ-မေကာင္းမႈကို အပျပဳျပီး ျဖစ္ျခင္း၊ <br />(၂) နိ ဟံုဟုေကၤာ-တဟုန္းဟုန္း မာန္မူမႈမွ ကင္းစင္ျခင္း၊ <br />(၃) နိကၠသာေ၀ါ-ကိေလသာ အစြန္းအျငိမွ ကင္းစင္ျခင္း၊ <br />(၄) ယတေတၱာ-သီလေစာင့္ထိန္း၍ သမထ ၀ိပႆနာ ႏွစ္ျဖာေသာအက်င့္ရွိျခင္း၊ <br />(၅) ေ၀ဒႏၲဂူ- အရဟတၱဖိုလ္ (နိဗၺာန္)သို႕ ရေရာက္ျပီးျခင္း၊ <br />(၆) ၀ုသိတ ျဗဟၼစရိယ-မွန္ကန္ေသာ မဂ္အက်င့္ကို က်င့္သံုးျပီးျပီ၊ <br />(၇) ဥႆဒါ နတၳိ- ရာဂ ေဒါသ ေမာဟ မာန ဒိ႒ိဟူေသာ ဥႆဒတရား ငါးပါးမရွိျခင္း၊ ဤတရားခုနစ္ပါးႏွင့္ ျပည့္စံုသူကို ျဗဟၼဏဟု ေခၚသည္ ဟူ၏။<br /><br /><strong>ျဗဟၼ ၀ိဟာရတရား ၄-ပါး။ ။ </strong>ျဗဟၼာမင္းတို႔၏ ေနျခင္း က်င့္ျခင္း တရား ေလးပါး။ သ႐ုပ္ ျဗဟၼစိုရ္ ႏွင့္တူ၏။<br /><br /><strong>ျဗဟၼာ ၂၀။ ။</strong> ျဗဟၼာဘံု ႏွစ္ဆယ္ ဟူ၏။ <br />(က) ႐ူပျဗဟၼာ ၁၆-ဘံု၊ <br />(ခ) အ႐ူပျဗဟၼာ ၄-ဘံု၊ <br />ေပါင္း ၂၀-ကို ေခၚသည္။<br /><br /><strong>ျဗဟၼာစြဲ ၀ါဒၾကီး ၄-ပါး။ ။</strong> ထာ၀ရဘုရား ေခၚ ဗကျဗဟၼာၾကီး၏ မိစၦာ၀ါဒၾကီး ေလးပါး၊ ျဗဟၼဇာလသုတ္ အ႒ကထာမွ။ <br />(၁) ထာ၀ရျမဲေန၏ဟု ယူျခင္း၊ <br />(၂) မဟာျဗဟၼာဘံု၊ သို႔မဟုတ္ ေကာင္းကင္ဘံုမွ တပါး ကြၽတ္လြတ္ရန္ မရွိဟု ယူျခင္း၊ <br />(၃) ေလာကကို ျဗဟၼာေခၚ ထာ၀ရဘုရား ဖန္ဆင္းသည္ဟု ယူျခင္း၊ <br />(၄) မဟာျဗဟၼာၾကီးပင္ ထာ၀ရဘုရားရွင္ဟု ယူျခင္း။<br /><br /><strong>ျဗဟၼာမင္း ဦးေခါင္းပိုက္ နတ္သၼီး ၇-ပါး။ ။</strong> ေလာကီေဗဒင္ သကၠရာဇ္, သၾကၤန္, အတၳဳပၸတ္တို႔၌လာသည့္ ျဗဟၼာမင္းၾကီး၏ ဦးေခါင္းကို တႏွစ္တၾကိမ္ အလွည့္က် ပိုက္ထားရေသာ နတ္သမီးမ်ားဟူ၏၊ ၎င္းကိုပင္ သကၠရာဇ္ဦးေခါင္းလည္း ေခၚေသး၏။ <br />(၁) နႏၵာ နတ္သၼီး၊ <br />(၂) ကညာ နတ္သၼီး၊ <br />(၃) ဓံသီ နတ္သၼီး၊ <br />(၄) ေဂါရႆာ နတ္သၼီး၊ <br />(၅) မေဟာရကာ နတ္သၼီး၊ <br />(၆) ေျပာက္ကာ နတ္သၼီး၊ <br />(၇) ရႆကာ နတ္သၼီး။<br /><br /><strong>ျဗဟၼာမ်ိဳး ၄-ပါး။ ။ </strong>႐ုပ္, နာမ္ႏွင့္ အက်င့္တရားလိုက္၍ အမ်ိဳး ၄-ပါးျဖစ္သည္။ <br />(၁) ႐ူပျဗဟၼာ-႐ုပ္, နာမ္ ၂-ပါးရွိသည္၊ <br />(၂) အ႐ူပျဗဟၼာ- နာမ္သက္သက္သာ ရွိသည္၊ <br />(၃) အသညသတ္ ျဗဟၼာ- ႐ုပ္သက္သက္သာ ရွိသည္၊ <br />(၄) သုဒၶါ၀ါသ ျဗဟၼာ- အရိယာ သက္သက္သာရွိသည္။</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7520634648516602534-5205333833144145036?l=thupya2010pa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520634648516602534.post-27832358299717123412010-07-25T05:15:00.001-07:002010-07-25T05:15:55.164-07:00<strong>ဖက္မ်ိဳး ၆-ပါး၊ ကုန္သည္မ်ား၊ ခြဲျခား အကၡရာ။ ။</strong> ရွမ္းျပည္မွလာေသာ သနပ္ဖက္မ်ိဳး ၆-ပါးကို အကၡရာ ၆-လံုးျဖင့္မွတ္၍ ျပသည္၊ <br />ခ ဖက္, ေခါင္ဖက္၊ <br />က ဖက္, ရြက္ၾကီး၊ <br />လ ဖက္, ရြက္လတ္၊ <br />စ ဖက္, စကဖက္၊ <br />၀ ဖက္, ရြက္၀ိုင္း၊ <br />သ ဖက္, ရြက္ေသး။<br /><a name='more'></a><strong>ဖ႐ုသ၀ါစာ အဂၤါ ၃-ပါး။ ။ </strong>၎င္းဒုစ႐ိုက္ကံ ေျမာက္ႏိုင္ေသာ အဂၤါ ၃-ပါး။ <br />(၁) ေကာပ-စိတ္ဆိုးအမ်က္ထြက္ျခင္း၊ <br />(၂) ဥပကု႒- ဆဲေရးတိုင္းထြာ ခံရသူ၊ <br />(၃) အေကၠာသန-ဆဲေရးျခင္း, ၾကမ္းတန္းစြာဆိုျခင္း။<br /><br /><strong>ဖ႐ုသ၀ါစာကံ၏ မေကာင္းက်ိဳး ၅-ပါး။ ။</strong> အေျပာအဆိုၾကမ္းၾကဳတ္သူတို႔ ရရွိခံစားရေသာ မေကာင္းက်ိဳးမ်ား။ <br />(၁) ငရဲ, တိရစၦာန္, ျပိတၱာဘံု၌ ျဖစ္ရျခင္း၊ <br />(၂) သတၱ၀ါမ်ား၏ အမုန္းကို ခံရျခင္း၊ <br />(၃) မိမိစိတ္ကို မၾကည္လင္ေစျခင္း၊ <br />(၄) အကဲ့ရဲ႕ခံရျခင္း၊ <br />(၅) အသံ ၾကမ္းတန္းပ်က္စီးျခင္း။<br /><span id="fullpost"><br /><strong>ဖလ႒ာန္ပုဂၢိဳလ္ ၄-ေယာက္။ ။</strong> ဖိုလ္ပုဂၢိဳလ္ ၄-ေယာက္ဟူ၏။ <br />(၁) ေသာတာပတၱိ ဖလ႒ာန္၊ <br />(၂) သကဒါဂါမိ ဖလ႒ာန္၊ <br />(၃) အနာဂါမိ ဖလ႒ာန္၊ <br />(၄) အရဟတၱ ဖလ႒ာန္။<br /><br /><strong>ဖလသမာပတ္မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> ဖိုလ္၀င္စားမႈမ်ိဳး ၃-ပါး။ <br />(၁) မဂၢါနႏၲရ ဖလ သမာပတၱိ- မဂ္၏ အျခားမဲ့၌ ျဖစ္ေသာ ဖလသမာပတ္၊ <br />(၂) ၀ဠဥၨန ဖလ သမာပတၱိ- စိတ္, ေစတသိက္, စိတၱဇ႐ုပ္တို႔ကို ေခတၱျငိမ္းေအးေစ၍ သုခေရး'သက္သက္' သံုးသပ္ခံစားေနေသာ ဖလသမာပတ္၊ <br />(၃) အာယုသခၤါရ ဖလ သမာပတၱိ- 'အာယုပါလန'လည္းဟူ-သက္ထိန္းသက္ေစာင့္ ဖလသမာပတ္၊ ခိုးသား႐ိုက္စဥ္ ရွင္ေမာဂၢလာန္ ၀င္စားေသာ ဖလသမာပတ္မ်ိဳးကို ဆိုလိုသည္။<br /><br /><strong>« ဖာ »</strong><br /><br /><strong>ဖာလာမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။</strong> ေဆးက်မ္း ေ၀ါဟာရမ်ား။ <br />(၁) ဖာလာသီး၊ <br />(၂) ဖာလာနဖိတ္၊ <br />(၃) တူလာနဖာ၊ <br />(၄) စူလာနဖာ၊ <br />(၅) ဖာလာ၀တီ။<br /><br /><strong>« ဖံု »</strong><br /><br /><strong>ဖံုအခင္းမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။ </strong>ရဟန္းေတာ္မ်ား ၀ိနည္းပညတ္ေတာ္က ခြင့္ျပဳသည့္ (ဘံုလွ်ိဳမ်ိဳး ၅-ပါး)ကိုေခၚသည္။ အက်ယ္ (ဘံုလွ်ိဳမ်ိဳး ၅-ပါး) ၌ၾကည့္ပါကုန္။<br /><br /><strong>« ဖို »</strong><br /><br /><strong>ဖိုလ္ ၄-တန္။ ဖိုလ္တရား ၄-ပါး။ ။</strong> ေလာကုတၱရာ ၀ိပါက္စိတ္လည္း ဟူ၏။ <br />(၁) ေသာတာပတၱိ ဖိုလ္စိတ္၊ <br />(၂) သကဒါဂါမိ ဖိုလ္စိတ္၊ <br />(၃) အနာဂါမိ ဖိုလ္စိတ္၊ <br />(၄) အရဟတၱ ဖိုလ္စိတ္။<br /><br /><strong>ဖိုလ္ပုဂၢိဳလ္ ၄-ေယာက္။ ။ </strong>၎င္းသ႐ုပ္ အဓိပၸါယ္ (ဖလ႒ာန္ပုဂၢိဳလ္ ၄-ေယာက္) ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><strong>ဖိုလ္ ၀င္စားျခင္းမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ အဓိပၸါယ္ (ဖလသမာပတ္ ၃-မ်ိဳး) ႏွင့္ အတူတူပင္ျဖစ္၏။<br /><br /><strong>ေဖာင္း၀တ္ျမင္းျပား၊ မ်ိဳး ၁၀-ပါး၊ မိန္႔ၾကား အႆၾကန္။ ။ </strong>သကဋဘာသာ အႆၾကႏၷက်မ္း၌ ေဖာင္း၀တ္ေမြး ျမင္းဆယ္မ်ိဳးကို ဤသို႔ျပထားသည္။ <br />(၁) ေဖာင္း၀တ္ညိဳ၊ <br />(၂) ေဖာင္း၀တ္ျဖဴ၊ <br />(၃) ေဖာင္း၀တ္ေျပာက္၊ <br />(၄) ေဖာင္း၀တ္ျပာ၊ <br />(၅) ေဖာင္း၀တ္မြဲ၊ <br />(၆) ေဖာင္း၀တ္ေျခာက္၊ <br />(ရ) သမင္၀မ္း၊ <br />(၈) ေဖာင္း၀တ္နီ၊ <br />(၉) သင္းေခြ၊ <br />(၁၀) ဗယ္လင္း။<br /><br /><strong>« ဖ် »</strong><br /><br /><strong>ေဖ်ာ္ရည္ ၈-မ်ိဳး။ ။ </strong>၎င္းသ႐ုပ္ (အေဖ်ာ္ ၈-ပါး) ၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>« ျဖ »</strong><br /><br /><strong>ျဖစ္ေတာ္ေပါင္းမွာ၊ ေလာင္းျမတ္စြာ၊ တရာ သံုးဆယ့္ေျခာက္။ ။ </strong>ဘုရားအေလာင္း၏ ပါရမီခန္း၀ယ္ တိရစၦာန္ဘ၀၌ ထင္ရွားေသာ ဇာတ္ေတာ္၏ ၀တၳဳေပါင္း ၁၃၆-ပါးကို ေရွးပညာရွိမ်ား စပ္ဆိုထားခဲ့ေသာ ဤဘုရားရွိခိုးလကၤာျဖင့္ သိရာ၏၊ <br />"ၾသကာသ ၾသကာသ ၾသကာသ ဗုဒၶကုၤရ၊ ေလာင္းျမတ္လွသည္၊ <br />အစၾကိဳးၾကာ၊ ဆယ့္ေျခာက္ခါႏွင့္၊ ဟသၤာကိုးျဖစ္၊ ေျခာက္ျဖစ္ကားခို၊ က်ီးညိဳ သံုးခါ၊ <br />သံသာက်ဴးထိပ္၊ ကရ၀ိက္ ငါး၊ ေလးကားကိႏၷရီ၊ စာမရီဆယ့္ငါး၊ ေမ်ာက္ကားတဆယ္၊ <br />ဆင္၀ယ္ဆယ့္တစ္၊ ႏြားျဖစ္ဆယ့္ေလး၊ ဧေကး သိႏၶ၀၊ ကြၽဲ အ႒ႏွင့္၊ သံျမသာေညာင္း၊ ဥေဒါင္း ႏွစ္ခါ၊ <br />သာလိကာ သတၱ၊ ဒြါဒသ ၾကက္၊ ၀က္ကား ဆယ့္သံုး၊ ေပါင္း႐ံုးမ်ားစြာ၊ တရာသံုးဆယ္၊ ေျခာက္ျဖစ္၀ယ္ကို၊ <br />အႏၲရာယ္မရွိ၊ ေဘးမထိသည့္၊ မုနိျမတ္ေလာင္း၊ ျဖစ္ေတာ္ေပါင္းဟု၊ ေအာက္ေမ့သဒၶါ၊ ၾကည္ညိဳစြာျဖင့္၊ <br />ခါခါျမတ္ႏိုး၊ လက္စံုမိုးကာ၊ ရွိခိုးပါ၏ ဘုရား။"<br />မွတ္ခ်က္။ ။ အေလာင္းေတာ္ျမတ္၏ ထင္ရွားသည့္ တိရစၦာန္ဘ၀ေတြမ်ားစြာက်န္ေသးေၾကာင္းကို ကြၽႏ္ုပ္တို႔လက္ရွိ ပိဋကေတာ္ျဖင့္သိသာ၏၊ ဤေရွးေဟာင္း လကၤာကား ဘာကိုရည္စူးသည္ မသိရ။<br /><br /><strong>« ဖြာ »</strong><br /><br /><strong>ဖြားဖက္ေတာ္ ၇-ပါး။ ။</strong> သုတ္မဟာ၀ါ ။႒။ ၁၈။ ဗုဒၶဘုရားရွင္ႏွင့္ အတူ ဖြားျမင္ေပၚေပါက္လာၾကေသာ အရာ၀တၳဳ ၇-ပါး။ " အာ, ေဗာ, ကာ, ယ, ဆန္, ေရႊ, ကဏ္" တို႔ပင္တည္း။ <br />(၁) အာ- အာနႏၵာေထရ္၊ ဘုရားညီေတာ္၊ <br />(၂) ေဗာ-ေဗာဓိပင္၊ <br />(၃) ကာ- ကာလုဒါယီေထရ္ (သို႔မဟုတ္) အမတ္၊ <br />(၄) ယ- ယေသာဓရာေဒ၀ီ၊ <br />(၅) ဆန္- ဆႏၷေထရ္၊ သို႔မဟုတ္ အမတ္၊ <br />(၆) ေရႊ- ေရႊအိုးၾကီးေလးလံုး၊ <br />(၇) ကဏ္- က႑ကျမင္းျဖဴေတာ္။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ ဗုဒၶ၀င္အ႒ကထာ၌ အရွင္အာနႏၵာေထရ္ျမတ္ကို ဖြားဘက္ေတာ္ တပါးအျဖစ္ျဖင့္ ျပဆို၏၊ ထိုမွတပါး အရွင္အာနႏၵာအစား "အာေရာဟဏ ဟတၳီ" ဟူ၍ မဂၤလာစီးေတာ္ဆင္ကို ဖြင့္ျပေသာက်မ္းမ်ားလည္း ရွိေသး၏။<br /><br /><strong>ဖြားသစ္စကို၊ စကားဆို၊ ပုဂၢိဳလ္ ၅-ေယာက္ အဘယ္နည္း?။ ။</strong> ၎င္း သ႐ုပ္ကို (ေမြးဖြားစကို၊ စကားဆို) ဟူေသာ သ႐ုပ္၌ ႐ႈပါ။</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7520634648516602534-2783235829971712341?l=thupya2010pa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520634648516602534.post-90850399315682849962010-07-25T04:58:00.000-07:002010-07-25T05:13:57.330-07:00<b>ျပင္ရန္ ၅-ခ်က္၊ အလြန္ခက္၊ ေနာင္တြက္ ပူပန္စရာ။ ။ </b>၎င္း သ႐ုပ္ကို (ေနာင္ျပင္ရန္ခက္၊ မ်ိဳး ၅-ခ်က္) ၌ ဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><b>ျပည္ၾကီးအဂၤါ၊ ၇-ျဖာ၊ ရာဇာပိုင္းျခားသိ။ ။</b> ၎င္း သ႐ုပ္အဓိပၸါယ္ကို (ျမိဳ႕၏ အဂၤါ ၇-ပါး)၌ၾကည့္ပါ။<br /><br /><a name='more'></a><br /><b></b><br /><b>ျပည္ၾကီး ၂၀။ ။</b> မဂဓ အဘိဓာန္ က်မ္းလာ ဘုရား လက္ထက္ေတာ္ရွိ ျပည္ၾကီး 'ျမိဳ႕ေတာ္ၾကီး' ႏွစ္ဆယ္။ ဗာရာဏသီျပည္၊ သာ၀တၳိျပည္၊ ေ၀သာလီျပည္၊ မိဓိလာျပည္၊ အာဠ၀ီျပည္၊ <br />ေကာသမၺီျပည္၊ ဥေဇၨနီျပည္၊ တကၠသိုလ္ျပည္၊ စမၸာျပည္၊ သာဂလျပည္၊ (၁၀) <br />သံသုမာဂိရိျပည္၊ ရာဇၪဂိဟ္ျပည္၊ ကပိလ၀တ္ျပည္၊ သာေကတျပည္၊ ဣႏၵပတၱျပည္၊ <br />ဥကၠ႒ျပည္၊ ပါဋလိပုတ္ျပည္၊ ေစတုတၱရာျပည္၊ သံကႆျပည္၊ ကုသိနာ႐ံုျပည္ (၂၀) ။<br /><br /><span id="fullpost"><br /><br /><b>ျပည္ၾကီး ၂၁-ျပည္။ ။</b> မဟာ၀င္ဋီကာလာ မဟာသမၼတမင္းမွစ၍ (၃၃၄၅၆၉) သံုးသိန္း သံုးေသာင္း ေလးေထာင္ ငါးရာ ေျခာက္က်ိပ္ ကိုးေယာက္ေသာ မင္းတို႕၏ စံရာ ေနျပည္ေတာ္မ်ား ဟူ၏။ <br />ကုသ၀တီျပည္၊ ရာဇျဂဳိဟ္ျပည္၊ မိဓိလာျပည္၊ ဗာရာဏသီျပည္၊ ကပိလ၀တ္ျပည္၊ <br />ဟတၳိပုရျပည္၊ ဧကစကၡဳျပည္၊ ၀ဇီရမုတၱိျပည္၊ မဓုရျပည္၊ အ႒ိပုရျပည္၊ (၁၀) <br />ဣႏၵပတၱနဂိုရ္ျပည္၊ ေကာသမၺီျပည္၊ ကဏၰေဂါစၦျပည္၊ ေရာဇနျပည္၊ စမၸာျပည္၊ <br />တကၠသိုလ္ျပည္၊ ကုသိနာျပည္၊ တမလိတၱိယျပည္၊ ကပိလ၀တ္ျပည္၊ ေကာလိယျပည္၊ (၂၀) ေဒ၀ဒဟျပည္ (၂၁) ။<br /><br /><b>ျပည္ၾကီးရတနာ၊ အင္ ၉-ျဖာ၊ ရာဇာသိေတာ္မူ ။ ။ </b>၎င္း သ႐ုပ္ကို (တိုင္းျပည္ရတနာ၊ ျပည့္စံုရာ၊ ၉-ျဖာ န၀ရတ္) ဟူေသာ သုေတသန၌ ဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><b>ျပည္ေတာ္ အဂၤါ၊ ၇-ျဖာ၊ ရာဇာ မင္းတို႔သိ </b>။ ။ ၎င္းသ႐ုပ္ကို (ျမိဳ႕ေတာ္၏ အဂၤါ ၇-ပါး။ ၂-နည္း) ဟူေသာ သုေတသန၌ ၾကည့္ပါေလ။<br /><br /><b>ျပည္ေတာ္သာမႈ၊ ေၾကာင္း ၁၀-ခု၊ လူထုဆင္ျခင္ရာ။ ။</b>(တိုင္းျပည္ေအးမႈ ေၾကာင္းဆယ္ခု) ဟူေသာစကား၌ ၎င္းသ႐ုပ္အဓိပၸါယ္ျပခဲ့ျပီ။<br /><br /><b>ျပည္ေထာင္စုသား၊ လူမ်ိဳးမ်ား၊ မွတ္သား ၄၉</b> ။ ။ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္၌ ေနထိုင္ၾကေသာ တိုင္းရင္းလူမ်ိဳး အျပားကို ဆိုလိုသည္။ ဤ၌ ေရွးေဟာင္းရာဇ၀င္လာ ဆိတ္သုဥ္းေလျပီးေသာ လူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ ေနာက္ေပၚ စာအုပ္စာတမ္း မွတ္သားခ်က္တို႔တြင္ ပါ၀င္ေတြ႕ရွိရေသာ လက္ရွိျပည္ေထာင္စုသား လူမ်ိဳးမ်ားကိုပါ ေရတြက္ေဖၚျပလိုက္ေသာ္လည္း မ်ားစြာ က်န္ရွိေပေသး၏။ <br />(၁) ခ်င္းလူမ်ိဳး-ေျမာက္ပိုင္းခ်င္းမ်ားကား ခ်င္းေတာင္ႏွင့္ အထက္ခ်င္းတြင္းခ႐ိုင္၌ ေနၾက၍ အလယ္ပိုင္းခ်င္းႏွင့္ ေတာင္ပိုင္းခ်င္းတို႔ကား ပခုကၠဴ, စစ္ေတြခ႐ိုင္, ခ်င္းေတာင္ ႏွင့္ ေတာင္ဘက္ရွိ ေတာင္တန္းတခို၌ ေနထိုင္ၾက၏၊ ခ်င္းမ်ိဳးကြဲ မ်ားစြာရွိေၾကာင္းကိုလည္း သိရေသးသည္၊ <br />(၂) ကမိ လူမ်ိဳးႏွင့္၊ (၃) ျမိဳ လူမ်ိဳး-ရခိုင္ျပည္ေျမာက္ပိုင္း၌ ေနၾကသည္၊ <br />(၄) ကဒူး လူမ်ိဳး- ကသာႏွင့္အထက္ ျမန္မာျပည္ အထက္ ခ်င္းတြင္းခ႐ိုင္ တေလွ်ာက္၌ ေနၾကသည္၊ <br />(၅) ကခ်င္ လူမ်ိဳး- အထက္ျမန္မာျပည္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ဖက္ အက်ဆံုးေသာ အရပ္တို႔၌ ေနၾကသည္၊ <br />(၆) မ႐ူ လူမ်ိဳး၊ (၇) လရွီ လူမ်ိဳး၊ (၈) ဇီ လူမ်ိဳး- ျမန္မာျပည္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ဖက္စြန္း ျမစ္ၾကီးနားခ႐ိုင္ႏွင့္ အျခားခ႐ိုင္ မ်ား၌ ေနၾကသည္၊ <br />(၉) လီေရွာ၊ သို႕မဟုတ္ လိေဆာ လူမ်ိဳး- သံလြင္ေတာင္ျခား, ေရႊလီႏွင့္ ဧရာ၀တီအတြင္းရွိ ေတာင္မ်ား, အထက္ျမန္မာျပည္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္ အေရွ႕ေျမာက္ဖက္စြန္း၌ ေနၾက၏၊ <br />(၁၀) လာဟူ၊ သို႔မဟုတ္ မုဆိုးလူမ်ိဳး၊ (၁၁) နန္း၊ သို႕မဟုတ္ ရ၀င္းလူမ်ိဳး- ကခ်င္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း၌ ေနထိုင္ၾကသည္၊ <br />(၁၂) ေကာ၊ သို႔မဟုတ္ အခ လူမ်ိဳး- က်ိဳင္းတံုႏွင့္မဲေခါင္နယ္ အေရွ႕ဖက္ နယ္တေလွ်ာက္၌ ေနၾကသည္၊ <br />(၁၃) ပေလာင္ လူမ်ိဳး- ရွမ္းျပည္ႏွင့္မိုးကုတ္နယ္တေလွ်ာက္၌ေနၾကသည္၊ <br />(၁၄) ရီယန္းလူမ်ိဳး- ေတာင္ပိုင္းရွမ္းျပည္နယ္၏ အေရွ႕ေျမာက္ဖက္၌ ေနၾကသည္၊ <br />(၁၅) ၀ လူမ်ိဳး- ရွမ္းျပည္နယ္၏ အေရွ႕ပိုင္း တ႐ုပ္ျပည္နယ္ျခားအနီး၌ ေနထိုင္ၾကသည္၊ <br />(၁၆) ကရင္လူမ်ိဳး- ေအာက္ဗမာျပည္၏ အေရွ႕ဖက္, ေတာင္ဖက္ ရွမ္းျပည္နယ္၏ အေနာက္ဖက္ႏွင့္ ေတာင္ဖက္တေလွ်ာက္၌ ေနထိုင္ၾကသည္၊ ၎င္းတို႔လည္း မ်ိဳးျပားမ်ားစြာ ရွိေသး၏၊ <br />(၁၇) ေတာင္သူ၊ သို႔မဟုတ္ ပအိုလူမ်ိဳး- ေအာက္ျမန္မာျပည္သထံုခ႐ိုင္ႏွင့္ ေတာင္ပိုင္းရွမ္းျပည္နယ္ အခ်ဳ႔ိတြင္ ေနထိုင္ၾကသည္၊ <br />(၁၈) ဆလံုလူမ်ိဳး- ျမိတ္ကြၽန္းစု၌ ေနၾကသည္၊ <br />(၁၉) ကယား၊ သို႔မဟုတ္ ကရင္နီ လူမ်ိဳး- ကယားျပည္နယ္၌ေနၾကသည္၊ <br />(၂၀) ရွမ္းလူမ်ိဳး၊ (၂၁) မိုင္းသာလူမ်ိဳး၊ (၂၂) ဒရယ္လူမ်ိဳး၊ (၂၃) ရခိုင္ လူမ်ိဳး- ရခိုင္တိုင္းနယ္၌ေနၾကသည္၊ <br />(၂၄) ျမန္မာ၊ (၂၅) ထား၀ယ္ လူမ်ိဳး- တနသၤာရီ ကမ္း႐ိုးတေလွ်ာက္၌ေနၾကသည္၊ <br />(၂၆) ေယာ လူမ်ိဳး- ပခုကၠဴခ႐ိုင္ အေနာက္ေျမာက္ရွိ ေယာနယ္ တေလွ်ာက္၊ <br />(၂၇) ဒႏု လူမ်ိဳး၊ (၂၈) ယပိန္း, ဇပိန္း, သို႔မဟုတ္ ေကြ လူမ်ိဳး၊ (၂၉) ဖုန္ လူမ်ိဳး၊ <br />(၃၀) အင္းသား လူမ်ိဳး၊ (၃၁) ေတာင္႐ိုး လူမ်ိဳး၊ (၃၂) ဒိုင္နက္ လူမ်ိဳး၊ <br />(၃၃) ပေဒါင္း လူမ်ိဳး- ျမန္မာဆက္မ်ား၊ အမ်ားအားျဖင့္ ရွမ္းျပည္ေတာင္တန္းတေလွ်ာက္မွာေနထိုင္ၾကသည္၊ <br />(၃၄) မြန္ လူမ်ိဳး၊ (၃၅) ကမု လူမ်ိဳး- (၃၆) ယအိုလူမ်ိဳး၊ (၃၇) မိအိုလူမ်ိဳး၊ <br />(၃၈) ဒေနာလူမ်ိဳး- မြန္ ခမာဆက္ လူမ်ိဳးမ်ား၊ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း၌ေနၾကသည္၊ <br />(၃၉) နာဂ လူမ်ိဳး-နာဂေတာင္တေလွ်ာက္၊ <br />(၄၀) ကုကီ လူမ်ိဳး၊ (၄၁) ကသည္း လူမ်ိဳး၊ (၄၂) ထမန္ လူမ်ိဳး- အထက္ခ်င္းတြင္းနယ္ ေတာင္႐ိုး ေတာင္ၾကားတို႔၌ေနၾကသည္၊ <br />(၄၃) ဂ်င္းေဖါ၊ သို႔မဟုတ္ သိန္းေဖာ လူမ်ိဳး၊ (၄၄) ခမင္ လူမ်ိဳး၊ (၄၅) ခႏုန္ လူမ်ိဳး- ကခ်င္ျပည္နယ္၌ေနၾကသည္၊ <br />(၄၆) ေခါင္းတို လူမ်ိဳး-ေတာင္တန္းနယ္သားမ်ား၊ <br />(၄၇) ပ်ဴ လူမ်ိဳး၊ (၄၈) ကမ္းယံ လူမ်ိဳး၊ (၄၉) သက္ လူမ်ိဳး- ေရွးေဟာင္း ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ား။</span><br /><span id="fullpost"><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_ethnic_groups_in_Burma">http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_ethnic_groups_in_Burma</a> </span><br /><span id="fullpost">တြင္ အမွတ္စဥ္ ၁၃၅ အထိေဖၚျပထားသည္။<br /><b>&nbsp;</b></span><br /><span id="fullpost"><b>ျပည္ရြာအျပား၊ မ်ိဳး ၆-ပါး။ ။</b> ၀ိနည္း ပိဋကတ္ေတာ္မွ။ <br />(၁) ရ႒-မင္းအစိုးရတခု၏ အာဏာစက္ႏွံ႕ရာ တိုင္းႏိုင္ငံ၊ <br />(၂) ပူရီ- မင္းအိမ္ နန္းေတာ္တည္ရာ ေနျပည္ေတာ္၊ <br />(၃) နဂရေအာက္ဆံုး ျမိဳ႕အုပ္ ျမိဳ႔ပိုင္႐ံုးရွိ, ေစ်းရွိေသာျမိဳ႔၊ <br />(၄) ဇနပဒ-ခ႐ိုင္၀န္မင္းတပိုင္, သို႔မဟုတ္ တိုင္းမင္းၾကီးတပိုင္ ခ႐ိုင္စု ဇနပုဒ္၊ <br />(၅) ဂါမ- ေစ်းရွိေသာရြာၾကီး၊ <br />(၆) နိဂမ-ေစ်း မရွိေသာရြာငယ္၊ နိဂံုး။<br /><br /><b>ျပည္ရြာပ်က္မႈ၊ ေၾကာင္းဆယ္ခု။ ။</b> ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၁၄၇-ခုႏွစ္၊ ဒုတိယ ၀ါဆိုလဆန္း ၁၅-ရက္ေန႔ ဘိုးေတာ္ဘုရားထံ ဆက္သြင္းေသာစာ၊ "တိုင္းျပည္ပ်က္ရာ လကၡဏာကား။ <br />(၁) ေဒေ၀ါ ပဇၨဳန္၊ ရြာဟုန္တိမ္းေစာင္း၊ <br />(၂) ကန္ေခ်ာင္း ခန္းေျခာက္၊ <br />(၃) မိုးေပါက္မညီ၊ <br />(၄) ရာသီ နကၡတ္၊ သမသတ္သြား၊ <br />(၅) ျဂိဳလ္ကား ထို႔တူ၊ <br />(၆) လူမွာ မုသား၊ <br />(၇) ရဟန္းမ်ားလည္း၊ တရားမေလ်ာ္၊ ၾကမ္းေခ်ာ္ခက္ထန္၊ <br />(၈) မမွန္ ေတာင္းတင္း၊ <br />(၉) မင္းႏွင့္အမတ္၊ ညီညြတ္ ေရာရွက္၊ ေပါင္းဖက္ေဟာ့ရမ္း၊ <br />(၁၀) ထံုးတမ္းအလြန္၊ ေရွးညႊန္ စကား၊ <br />ဤဆယ္ပါးသည္၊ ေဖါက္ျပားအဂၤါ ျပည္ရြာ ပ်က္မည့္ အေၾကာင္းတည္း။"<br /><br /><b>ျပည္ျဖိဳးလကၡဏာ၊ ၇-ျဖာ၊ ခ်မ္းသာ ျမင့္ျမတ္ေၾကာင္း။ ။ </b>ေယာက္်ားျမတ္တို႕၏ လကၡဏာတြင္ သတၱဳႆဒ ေခၚ ျဖိဳးေမာက္ရမည့္ဌာန ခုနစ္ပါးကို ဆိုသည္၊ မဟာပဒါနသုတ္ အ႒ကထာမွ၊ <br />(က) ပခံုး ၂-ဖက္ <br />(ခ) လက္ဖမိုး ၂-ဖက္ <br />(ဂ) ေျခဖမိုး ၂-ဖက္ <br />(ဃ) လည္ကုတ္ ၁၊ ေပါင္း ၇-ပါး။<br /><br /><b>ျပဒါးမ်ိဳး ၆-ပါး။ ။</b> ဓာတုပဋိသေႏၶက်မ္းမွ ျဖစ္ရာ အရပ္ႏွင့္တကြ အက်ယ္ကိုလိုမူ သဗၺဓာတုက ၀ိဇၨာဓရ ပကာသနီက်မ္းမွာ ႐ႈေလ၊ ထြက္ရပ္လမ္းအတြက္။ <br />(၁) ေသာမလ သုကၠ ပါရဒ- စိန္ျဖဴဦးေႏွာက္မွ ျဖစ္ေသာ ျပဒါး၊ <br />(၂) ေသလ ဟလိဒ ပါရဒ- ေက်ာက္ေဆးဒန္းမွ ျဖစ္ေသာ ျပဒါး၊ <br />(၃) ဘူမ် ဇာတ ပါရဒ- ေျမမွျဖစ္ေသာ ေျမေအာင္း ျပဒါး၊ <br />(၄) သိႏၵဳရ သုကၠ ပါရဒ-ဟင္း႐ိုင္းျဖဴမွ ျဖစ္ေသာ ျပဒါး၊ <br />(၅) သရဇာတ ပါရဒ- အိုင္မွျဖစ္ေသာ သယံ ျပဒါး၊ <br />(၆) ပုပၹ နာဂဇ ပါရဒ- ေတာင္သလြဲပြင့္မွ ျဖစ္ေသာ ျပဒါး။<br /><br /><b>ျပဒါးမ်ိဳး ၆-ပါး။ တနည္း။ ။</b> ဤ ၆-ပါးကား ကာယသိဒၶိç ဓနသိဒၶိ လမ္းတို႕အတြက္မွ်သာ တန္ခိုးသတၱိရွိ၏၊ ထြက္ရပ္လမ္းကို မျဖစ္ေစႏိုင္။ <br />(၁) ရတၱ သိႏၵဳ ရ ပါရဒ- ဟင္း႐ိုင္းနီမွထြက္ေသာျပဒါး၊ <br />(၂) ဟရိ တာလ ပီတ ပါရဒ- ေဆးဒန္း ေရႊ၀ါမွထြက္ေသာျပဒါး၊ <br />(၃) အႆ ဒႏၲ ေသာမလ ပါရဒ- စိန္နီျမင္းသြားမွထြက္ေသာျပဒါး၊ <br />(၄) သရ၀ါတ ပါရဒ- သယံ ေလပုန္းသံမွထြက္ေသာျပဒါး၊ <br />(၅) ၀မၼိကာရ ပါရဒ- ေတာင္ပို႔ျခသံမွထြက္ေသာျပဒါး၊ <br />(၆) ပုတိဘကၡ ပါရဒ- အပုပ္မွစား၍ထြက္ေသာျပဒါး။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ ၎င္းတို႔ကိုဖမ္းနည္း ခ်ဳပ္နည္း သတ္နည္း ၾကိဳးေဖၚနည္း ျပာ႐ိုက္နည္း တက္လမ္း အသီးသီးကို သိလိုက 'ပါရဒ ေဘသဇၨ ၀ိဇၨာဓရ'က်မ္းမွာ ႐ႈပါေလ။<br /><br /><b>« ျပာ »</b><br /><br /><b>ျပာသာဒ္နန္းမ ၃-ေဆာင္။ ။</b> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (နန္းမ ၃-ေဆာင္)၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><b>ျပာဋိဟာျပား၊ မ်ိဳး ၃-ပါး၊ ဘုရားေဟာေတာ္မူ။ ။</b> ၎င္းသ႐ုပ္(ပါဋိဟာရိယမ်ိဳး ၃-ပါး)၌ ဆိုခဲ့ျပီ။<br /><b><br />« ျပိ »</b><br /><br /><b>ျပိတၱာ ၄-မ်ိဳး။ ။</b> သာသနာေတာ္၀င္ အ႒ကထာ ဋီကာတို႕၌ လာသည္။ <br />(၁) ပရ ဒတၱဳပ ဇီ၀ိတ ျပိတၱာ- သူတပါးတို႔ ေပးမွ စားေသာက္ရေသာ ျပိတၱာမ်ိဳး၊ သူတပါးကိုမွီ၍ အသက္ေမြး ၀မ္းေက်ာင္းရွိ၏၊ <br />(၂) ခုပၸိပါသိက ျပိတၱာ- မစားမေသာက္ရဘဲ ငတ္ျပတ္ ႏွိပ္စက္ျခင္း ခံရေသာ ျပိတၱာမ်ိဳး၊ <br />(၃) နိဇၩာမ တဏွိက ျပိတၱာ- တကိုယ္လံုး ပူေလာင္ျခင္းကို အျမဲမျပတ္ ခံစားေနရေသာ ျပိတၱာမ်ိဳး၊ <br />(၄) ကာလ ကဥၥိက ျပိတၱာ- အသူရကာယ္ဟူ၍ သီးျခားေခၚေ၀ၚအပ္ေသာ ျပိတၱာတမ်ိဳး။<br /><br /><b>ျပိတၱာ ၁၂-မ်ိဳး။ တနည္း။ ။</b> ဆဂတိဒီပနီက်မ္း, ေလာကပညတၱိက်မ္းတို႔မွ။ <br />(၁) ၀ႏၲာသ ျပိတၱာ- ငတ္ျပတ္ဆာေလာင္ မြတ္သိပ္လွသျဖင့္ သူတပါးတို႔၏ ခြၽဲကန္း, သလိပ္, တံေတြး, အန္ဖတ္, ႏွပ္ တို႔ကိုသာ ေကာက္ယူစားေသာက္ေနရေသာ ျပိတၱာမ်ိဳး၊ <br />(၂) ကုဏပါသ ျပိတၱာ- လူေကာင္ပုပ္, ေခြးေကာင္ပုပ္, ေျမြေကာင္ပုပ္ စေသာ အေကာင္ပုပ္တို႔ကိုသာ စားေသာက္ေနရသည့္ ျပိတၱာမ်ိဳး၊ (၃) ဂူထ ခါဒက ျပိတၱာ- မစင္ ဘင္ပုပ္တို႔ကိုသာ စားေသာက္ေနရေသာ ျပိတၱာမ်ိဳး၊ <br />(၄) အဂၢိဇာလမုချပိတၱာ - ခံတြင္းမွ မီးလွ်ံထြက္၍ မီးက်ီး မီးခဲ တို႔ကိုပင္ စားေသာက္ေနရေသာ ျပိတၱာမ်ိဳး၊ <br />(၅) သုစိ မုခ ျပိတၱာ- ကိုယ္လံုးၾကီးထြား၍ လည္ပင္းရွည္ျပီးလွ်င္ ခံတြင္းကား အပ္နဖားေပါက္မွ်သာရွိေသာေၾကာင့္ ရေသာအစာကို နားေပါက္ ႏွာေခါင္းေပါက္တို႔က သြတ္သြင္းစားေသာက္ရေသာ ျပိတၱာမ်ိဳး၊ <br />(၆) တဏွာ႗ိက ျပိတၱာ- ေရ အလြန္ မြတ္သိပ္ျခင္းျဖင့္ ဆင္းရဲခံေနရေသာ ျပိတၱာမ်ိဳး၊ <br />(၇) သုနိဇၩာမက ျပိတၱာ- မီးေလာင္ငုတ္ႏွင့္တူေသာကိုယ္ရွိ၍ ဆိုး၀ါးေသာ ႐ုပ္အဆင္း၊ မေကာင္းေသာ ယနံ႔ထြက္ေသာ ျပိတၱာမ်ိဳး၊ <br />(၈) သတၳဂၤ ျပိတၱာ- ထားသြား, ငါးမွ်ားခ်ိတ္သြားႏွင့္ တူေသာ လက္သည္းတို႔ျဖင့္ မိမိကိုယ္အဂၤါကို ကုတ္ဖဲ့၍ အသားအေသြးတို႔ကိုသာ စားေသာက္ရေသာ ျပိတၱာမ်ိဳး၊ <br />(၉) ပဗၺတဂၤျပိတၱာ - ေတာင္ပမာဏရွိေသာ ကိုယ္မွ ေန႔ညဥ့္မျပတ္ အခိုးထြက္ေနေသာ ျပိတၱာမ်ိဳး၊ <br />(၁၀) အဇဂရ ျပိတၱာ- စပါးၾကီးေျမြႏွင့္တူေသာ ကိုယ္ျဖင့္ ေန႔ညဥ့္မျပတ္ လွည့္လည္ သြားလာ၍ ဒုကၡခံေနရေသာျပိတၱာမ်ိဳး၊ <br />(၁၁) ေ၀မာနိကျပိတၱာ- ဒုကၡတလွည့္, သုခတလွည့္ စက္လည္၍ အတည္မက် ခံစားေနရေသာ ျပိတၱာမ်ိဳး၊ <br />(၁၂) မဟိႏၶိကျပိတၱာ- ျပိတၱာတို႔အေပၚ၌ ၾကီးမႉးႏိုင္ေသာ တန္ခိုးအာဏာရွိေသာ္လည္း ထမင္းအေဖ်ာ္တို႔ကိုကား မစားမေသာက္ရေသာ ျပိတၱာမ်ိဳး။ မွတ္ခ်က္။ ။ ၀ိနည္းပိဋက စသည္တို႔၌လည္း ထိုထို ျပိတၱာတို႔၏ အသြင္အျပင္ ေနရပ္ဌာန အစားအစာတို႔ကို စြဲ၍ မ်ိဳးကြဲမ်ားစြာ လာေသး၏။<br /><br /><b>ျပိတၱာတို႔ ရရွိခံစားရေသာ ကုသိုလ္အဂၤါ ၃-ပါး။ ။</b> ေသသူတို႔ကို ရည္ညႊန္း၍ ျပဳလုပ္ေသာ ကုသိုလ္၏ ေကာင္းက်ိဳးခ်မ္းသာ ရေရာက္ႏိုင္ပံုမ်ား၊ အက်ယ္ ေပတ၀တၳဳ။ ႒။၂၅-၌ ႐ႈပါ။ <br />(၁) ေကာင္းမႈရွင္တို႔က ေသသူတို႔အားရည္ညႊန္း၍ (အမည္ေခၚကာ) အမွ်ေပးေ၀မႈ ျပဳရျခင္း၊ <br />(၂) အလႉခံပုဂၢိဳလ္၏ သီလဂုဏ္ အက်င့္သိကၡာ ျပည့္စံုရျခင္း၊ <br />(၃) ျပိတၱာတို႔၏ ၀မ္းေျမာက္စြာ သာဓုေခၚႏိုင္ျခင္း။<br /><br /><b>« ပြဲ »</b><br /><br /><b>ပြဲလမ္းသဘင္၊ မ်ိဳး ၆-အင္၊ ၾကဴးလွ်င္ အျပစ္ရ။ ။</b> သုတ္ပါေထယ် ။ပါ။ ၁၄၈။႒။ ၁၂၉။ သိဂၤါလသုတ္၌ စည္းစိမ္ဥစၥာ ပ်က္စီးေၾကာင္းေျခာက္ပါးတြင္ တပါး အပါအ၀င္အျဖစ္ျဖင့္ ဘုရားရွင္ ေဟာေတာ္မူခဲ့သည့္ ပြဲသဘင္မ်ိဳး ေျခာက္ပါးကိုဆိုသည္။ <br />(၁) ကပြဲသဘင္၊ <br />(၂) သီခ်င္းဆိုပြဲသဘင္၊ <br />(၃) တီး၀ိုင္းစံုသဘင္၊ <br />(၄) စစ္ထိုး, ၾကက္တိုက္, ႏြားပြဲ, ျမင္းပြဲ စေသာ သဘင္၊ <br />(၅) ခြက္ခြင္း လက္ခုပ္၀ိုင္းသဘင္၊ <br />(၆) အိုးစည္ဒိုးပတ္ တီး၀ိုင္းသဘင္၊ <br />၎င္းသဘင္ ၆-ပါးကို ေမးျမန္း သြားလာ ေပ်ာ္ၾကဴး ေနသူအား မရေသးေသာ စည္းစိမ္ဥစၥာတို႔ကို မရႏိုင္ကုန္၊ ရျပီးေသာ စည္းစိမ္ဂုဏ္သိရ္တို႔လည္း ကုန္ခန္း ပ်က္စီးတတ္ကုန္၏။<br /><br /><b>ပြဲလ်က္မ်ိဳး ၅-ပါး။ ။ </b>ေဆးအဘိဓာန္မွ။<br />(၁) ကဏယ- ပြဲလ်က္နီ၊ <br />(၂) မဟႎသာခ်- ခြၽဲက်ိက်ိç ကြၽဲခ်ိဳအဆင္းရွိ ပြဲလ်က္၊ <br />(၃) ဇလာက- ပြဲလ်က္ ညိဳစိမ္း၊ <br />(၄) ကဇြလာဘ- ပြဲလ်က္နက္၊ <br />(၅) ကုမုဒ- ပြဲလ်က္ၾကာျဖဴ။</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7520634648516602534-9085039931568284996?l=thupya2010pa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520634648516602534.post-78126442089932323712010-07-25T04:54:00.000-07:002010-07-25T04:54:31.945-07:00<strong>ေပမတရားမ်ိဳး ၂-ပါး။ ။</strong> ခ်စ္ျခင္းသေဘာတရား ၂-ပါး။ <br />(၁) တဏွာေပမ- တေထာင့္ငါးရာ ကိေလသာကို ေရွ႕ထား၍ ကိေလသာခ်စ္ ခ်စ္ျခင္း၊ ညစ္ညမ္းေသာ အခ်စ္သေဘာတရားမ်ိဳး၊ <br />(၂) ေဂဟသိတေပမ- ၅၂၈သြယ္ ေမတၱာကို အဦးထား၍ ေမတၱာခ်စ္ ခ်စ္ျခင္းမ်ိဳး။ မိမိအိမ္သား သမီးသားႏွင့္ မိဘေဆြမ်ိဳးမ်ားကိုခ်စ္ေသာ အခ်စ္သေဘာတရားမ်ိဳး။<br /><a name='more'></a><strong>ေပမတရားမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> ခ်စ္ျခင္းဆိုတဲ့ အခ်စ္သေဘာကို ဗုဒၶသာသန မဟာဗုဒၶ၀င္။ ပ-တြဲ။ ပ-ပိုင္းအုပ္။ ေဠာ္-မ်က္ႏွာ၌႐ႈေလ။ <br />(၁) တဏွာေပမ၊ ဖို-မတို႔ ခ်စ္ၾကိဳက္ျခင္းသဘာ၀ကို ဆိုသည္၊ <br />(၂) ေဂဟသိတ ေပမ၊ မိဘႏွင့္သားသမီး၊ ညီ-ကို ေမာင္ႏွမတို႔ အခ်င္းခ်င္း ခ်စ္ခင္ၾကျခင္းမ်ိဳးကို ဆိုသည္၊ ဤ ၁-ႏွင့္ ၂-တုိ႔ကား တရားကိုယ္အားျဖင့္ ေလာဘတဏွာသာ ရသည္ဟူ၏၊ <br />(၃) ေမတၱာ ေပမ- သူတပါးတို႔၏ ခ်မ္းသာမႈသုခကို လိုလားစြာ ကိုယ္-ႏႈတ္-စိတ္တို႔ျဖင့္ ခ်မ္းသာသူ ဆင္းရဲသူ မေရြးပဲ ခ်မ္းသာေစမႈ ျပဳလုပ္ေပးျခင္းမ်ိဳးကို ေမတၱာစစ္ဟုေခၚဆိုသည္၊ ေမတၱာ ေပမ ဟူ၏။ အေဒါသ- ကုသိုလ္ေစတသိက္။<br /><br /><span id="fullpost"><br /><strong>ေပယ်ာလျပား၊ မ်ိဳး ၄-ပါး၊ က်မ္းအား မည္သို႔ ထိုးသနည္း?။ ။</strong> သဒၵသာရတၳ ဇာလိနီေခၚ သဒၵါငယ္က်မ္း၌ကား ေပယ်ာလမ်ိဳး ၄-ပါးလာရွိ၏၊ သို႔ေသာ္ ထိုးႏွံပံုနည္း မေသခ်ာ ျဖစ္ေနသည္၊ ကြၽႏု္ပ္တို႔ကား ေအာက္ပါ ေပါရာဏိက ဂါထာလာ ထိုးႏွံပံုနည္းကို အသံုးျပဳ၏၊ ေပယ်ာလ၏ အဓိပၸါယ္ကား ျပဆိုျပီးသား သဒၵါအနက္တို႔ကို ေစာင့္ျခင္းငွါ, သို႔မဟုတ္ ခ်ဲ႕၍သိျခင္းငွါ စြမ္းႏိုင္ေသာ အမွတ္လကၡဏာမ်ား ဟူ၏။<br />"ပါတံု အလံတိ ေပယ်ာလံ၊ ၀ိတၳာေရတံု အလံ ထ၀ါ။<br />အာဒိ မဇၩႏၲ သဗၺတၳ၊ ပ, ယ, လ, ကမ ေပယ်ာလံ။"<br />၎င္းဂါထာအရ ထိုထိုက်မ္းဂန္တို႔၌ က်မ္းျပဳအရွင္ ပညာသွ်င္တို႔သည္ စ,လယ္,ဆံုး, အားလံုး, ၄မ်ိဳးခြဲ၍ ထိုးႏွံၾကကုန္၏၊ ဤ၌ အမ်ားသိလြယ္ကူေစရန္ မဲဇာေတာင္ေျခရတု ၃-ပိုဒ္ကို ပံုစံထုတ္၍ ျပဆိုသြားအံ့။ <br />(၁) အာဒိေပယ်ာလမ်ိဳး- ပ, ထိုးႏွံၾက၏၊ ပံု-(ပ) ေရႊျပည္ဌာန ေ၀းေသာေၾကာင့္။ အစမွေန၍ ေဖၚေလဟူ၏၊ <br />(၂) မေဇၩ ေပယ်ာလမ်ိဳး-ယ, ထိုးႏွံၾက၏၊ ပံု- မဲဇာေတာင္ေျခ (ယ) ေရႊျပည္ဌာန ေ၀းေသာေၾကာင့္။ အလယ္စာသားမ်ားကိုေဖၚေလဟူ၏၊ (၃) အႏၲ ေပယ်ာလမ်ိဳး- လ, ထိုးႏွံၾက၏၊ ပံု- မဲဇာေတာင္ေျခ(လ) အဆံုးတိုင္ေအာင္ဆက္၍ ေဖၚေလဟူ၏၊ <br />(၄) သဗၺတၳက ေပယ်ာလမ်ိဳး- ေပ,သို႔မဟုတ္ 'ေပယ်ာလ' ဟုထိုးႏွံၾက၏၊ ပံု-လက္၀ဲသုႏၵရ အမတ္ၾကီးသည္ <br />မဲဇာေတာင္ေျခမွေန၍ ၀မ္းနည္းၾကည္ကြဲဘြယ္ ျဖစ္ေသာ ဤရတု ၃-ပိုဒ္ကို ဆက္သလိုက္ရာ စာေတာ္ဖတ္မ်ားက (ေပ) ဤသို႔ဖတ္ဆိုျပီးသည္ႏွင့္ အမတ္ၾကီးအား ျပန္ေခၚရန္ အမိန္႕ေတာ္ျမတ္ မွတ္ေလသတည္း၊ ဤေနရာ၌ ရတု ၃-ပိုဒ္လံုးကို ေဖၚဆိုရမည္ ဟူ၏။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ သဒၵ သာရတၳ ဇာလိနီ ဆရာ့အလို မေဇၩ ေပယ်ာလကို 'ဃ' သို႔မဟုတ္ 'လ' ထိုးရန္ ညႊန္ၾကားထားေသး၏။<br /><br /><strong>« ပဲ »</strong><br /><br /><strong>ပဲ့နင္းအရာ၊ အင္ ၉-ျဖာ၊ လိမၼာ ကြၽမ္းက်င္သိ။ ။</strong> ပဲ့နင္းဟူသည္ ေပါရာဏစကားျဖစ္၍ ေလွသူၾကီး, သေဘၤာမာလိန္, ကိုေခၚဆိုသည္၊ ၎င္းသ႐ုပ္ကို (ေလွသူၾကီး အဂၤါ ၉-ပါး) ၌ ဆိုအံ့။<br /><br /><strong>« ေပါ »</strong><br /><br /><strong>ေပါက္မ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</strong> ျပည္ထဲအေရး၊ ေပါက္ႏွင့္ေက်းသို႔၊ မင္းေရးသဖြယ္၊ တိမ္ေတာင္ႏွယ္၊ တကယ္အသိခက္၊ ေပါက္မ်ိဳး ၄-ပါးကို ေနမိဘံုခန္းစာပိုဒ္ေရ ၂၀-၌ ရွာေဖြၾကည့္႐ႈပါေလ၊ (စာဖတ္ပ်င္းက လူဖ်င္း, လူအ, ျဖစ္တတ္သည္။)<br /><br /><strong>ေပါၾကီး ၃-ပါး။ ။</strong> ေက်းဇူးရွင္ လယ္တီ ဆရာေတာ္ဘုရားၾကီး အျမဲေဟာၾကားေလ့ရွိေသာ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ တရားေတာ္ျဖစ္သည္၊ "ဥစၥာေပါမူ၊ ကုသိုလ္ေပါရာ၊ ပညာေပါမ်ား၊ ေပါသံုးပါးကို၊ မနားမေန၊ ၾကိဳးစားေလ"ဟူ၏။<br /><br /><strong>« ပိုး »</strong><br /><br /><strong>ပိုးမ်ိဳး ၈၀။ ။</strong> ပိဋကတ္ေတာ္တို႔တြင္ ၀ိသုဒၶိမဂ္။ ပ-အုပ္။ ၁၇၉။ ၂၂၇။ ၂၅၀။ အဘိဓမၼာ ၀ိဘင္း အ႒ကထာ ၃၁-တို႔၌႐ႈပါ။ စြယ္စံုေက်ာ္ထင္အေျဖက်မ္းတြင္ ခႏၶာကိုယ္၌ ပိုးမ်ိဳးရွစ္ဆယ္တို႔ေနၾကပံုႏွင့္ အမည္မ်ားကို ဤသို႔ဆိုသည္၊ ဤ၌ ဥပလကၡဏနည္းမွ်သာ ျပသည္၊ တမ်ိဳးမ်ိဳး၌ မ်ိဳးကြဲအဆြယ္အပြား မ်ားစြာရွိေသးေၾကာင္းကိုလည္း သိရာ၏။ <br />စလ, ပိဂၤလ, ဤပိုး ၂-မ်ိဳးကား ဆံရင္းဦးေရကို မွီေနစားေသာက္၏၊ <br />ဥတၱမ, အေႏၲာဥတၱမ, ဤပိုး ၂-မ်ိဳးကား ဦးေႏွာက္၌၎င္း၊ <br />ႏွာ႐ုမုခ, ဒႏၲမုခ, မံသတာ, ဤပိုး ၃-မ်ိဳးကား မ်က္စိ, နား, ႏွာေခါင္းတို႔၌၎င္း၊ <br />ကာမုခ, အပၸတိဘယ, အေပါလ, ဤပိုး ၃-မ်ိဳးကား လွ်ာ၌၎င္း၊ <br />စာရႏၲ, စာ႐ုဏ, ပႏၷက, ဤပိုး ၃-မ်ိဳးကား သြားရင္း၌၎င္း၊ <br />ေလဟ, ဆ၀, ဆ၀ဠ, ဤပိုး ၃-မ်ိဳးကား ေျခသည္း လက္သည္း, အေရလႊာ, အေၾကာတို႔၌၎င္း၊ <br />တုလန, ရတၱ, ေလာဟိတ, ဤပိုး ၃-မ်ိဳးတို႔ကား အသားစိုင္ အေၾကာစိုင္တို႔၌၎င္း၊ <br />ေ၀ရမၻ, မဟာေ၀ရမၻ, ဤပိုး ၂-မ်ိဳးကား လည္ေခ်ာင္း၌၎င္း၊ <br />တုလန, ရတၱာ, ေလာဟိတာ, ဤပိုး ၃-မ်ိဳးကား ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီ၌၎င္း၊ <br />၀တာ, ၀ဂၢဳ၀တာ, ဤပိုး ၂-မ်ိဳးကား အညႇိဳ႕၌၎င္း၊ <br />ဒႏၲ, မဟာဒႏၲ, ေရာဟိတ, မဟာေရာဟိတ, ဤပိုး ၄-မ်ိဳးကား ဟဒယ၀တၳဳေခၚ ႏွလံုးသား၌၎င္း၊ <br />၀႐ုဏ, တဏွ, သီ၀လ, မဟာသီ၀လ, ဤပိုး ၄-မ်ိဳးကား အသည္း၌၎င္း၊ <br />အ႒ိ၀ိဓ, အဒဠႇသဒၵ, အ႒ိသီ၀လ, အ႒ိသဂၤါ, မုဥၥ, မုဥၥသီ၀ရ, ဤပိုး ၆-မ်ိဳးကား အဖ်ဥ္း သရက္ရြက္၌၎င္း၊ <br />ေသတ, ေလာဟိတ, ကာလ, ကာလသီရ, စူကာ, မဟာစူကာ, ဤပိုး ၆-မ်ိဳးကား ကုလားအုပ္ , ေဆာင္ထပ္ေခၚအဆုတ္၌၎င္း၊ <br />စူရႏၲ, မဟာစူရႏၲ, သိပၸ, မဟာသိပၸ, အႏၲ၀ရ, ပကၠာ၀ရ, ဤပိုး ၆-မ်ိဳးကား အူတြင္း၌၎င္း၊ <br />လဇၩဳ၀, မဟာလဇၩဳ၀, ၾသဇ၀, သိဥၨိ၀, ဤပိုး ၄-မ်ိဳးကား အစာသစ္, အစာေဟာင္းအိမ္တို႔၌၎င္း၊ <br />နိလ, ပိတ, ဥဠာ, ဒါန၀ါ, အသမုခ, ၀ဟန, ဗဟိဒၶ, ဟန၀, မုဥၥိဒါခ, ၀ိသာလ ဟလမုခီ, ဤပိုး ၁၀-မ်ိဳးကား သည္းေျခ, သလိပ္, ျပည္, ေသြး, ေခြၽး, အဆီခဲ, မ်က္ရည္တို႔၌၎င္း၊ <br />အတိမုခ, ဇာလာမုခ, ဤပိုး ၂-မ်ိဳးကား ႏွလံုးေသြး၌၎င္း၊ <br />ကရ, ကရႏၵ, ကရဏိယ, ကံဟက, ဟကၠက, ဤပိုး ၅-မ်ိဳးကား ကိုယ္၏အေရွ႕ပိုင္း၌၎င္း၊ <br />ေလာဟမုခ, မဟာေလာဟမုခ, အာလာေလာဟမုခ, မဟာအာလာေလာဟမုခ, ႏွာ႐ု, ဤပိုး ၅-မ်ိဳးကား ကိုယ္၏အေနာက္ပိုင္း၌၎င္း၊ စ႑, စ႑သီရ, ေ၀ွဇိဏွ, ဇိဏွသီ၀ရ, ပုထုလ, ဤပိုး ၅-မ်ိဳးကား ေအာက္ပိုင္း ကိုယ္၌၎င္း မွီတင္း စားေသာက္လ်က္ ရွိၾကကုန္၏။<br /><br /><strong>« ပ် »</strong><br /><br /><strong>ပ်င္းရိသူမ်ား၊ ျပစ္ ၆-ပါး၊ ခံစား ဆင္းရဲစြာ။ ။</strong> ၎င္း သ႐ုပ္ကား(အပ်င္းထူသူတို႔ ဆင္ေျခ ၆-ပါး) ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><strong>ပ်ားမ်ိဳး ၆-ပါး၊ ေဆးက်မ္းမ်ား၊ ခြဲျခား က်ိဳးျပစ္ျပ။ ။</strong><br />(၁) ပ်ားၾကီးမ်ိဳး- ေၾကာင္က်ားေသာ အဆင္းရွိသည့္ ေတာ ယင္ေကာင္ၾကီးႏွင့္ တူေသာ ပ်ားေကာင္ၾကီးမ်ိဳး၊ ဘာ၀ပၸကာသ က်မ္း၌'မကၡိက' မည္၏ဟု ဆိုသည္၊ သုႆုတက်မ္း၊ ရာဇ ၀လႅဘက်မ္း၊ ရာဇနိဃ႑ က်မ္းတို႔၌ကား ဤပ်ားၾကီးမ်ိဳးသည္ 'ပုတၱိက' မည္သည္ဟု ဆိုကုန္၏၊ ပါဠိအဘိဓာန္၌ ဣႏၵိႏၵီရ ဟု ဆိုေလသည္၊ အရည္ ႏွမ္းဆီ အဆင္းရိွ၏၊ <br />(၂) ပ်ားလတ္မ်ိဳး-ယင္းပ်ားဟူ၍လည္း ေခၚဆိုသည္၊ ထိုပ်ားမ်ိဳးကား ေနရာတကာ ေတြ႔ျမင္ႏိုင္ေလသည္၊ ရာဇ၀လႅဘက်မ္း၌ကား ၎င္းကို 'မကၡိက'မည္၏ဟု ဆိုသည္၊ ၎င္းအရည္ကား ဆီအဆင္းႏွင့္တူ၏၊ <br />(၃) ပ်ားငယ္-ယင္းပ်ားငယ္ ဟူ၍လည္းေခၚဆိုသည္၊ ၎င္းအရည္ကား ညိဳျပာျပာရွိ၍ ပ်ားၾကီးရည္ထက္ ပ်စ္၏၊ ခုဒၵ, ခုဒၵဇႏၲဳ, မဓုခုဒၵ၊ (၄) သစ္ေခါင္းပ်ား- သစ္ေခါင္းအတြင္း၌ အိမ္ဖြဲ႕၍ေနေသာ ပ်ားတမ်ိဳး၊ ထိုပ်ားရည္သည္ အခ်ိဳ, အခ်ဥ္, အခါးဟူ၍ သံုးပါးရွိသည္တြင္ အခ်ိဳရည္သည္ ေထာပတ္ႏွင့္ အဆင္းသ႑ာန္ အပ်စ္အခဲ အလံုးစံုတူ၍ ၎င္းကို 'ပုတၱိက' ေခၚသည္ဟု ဘာ၀ပၸကာသ က်မ္း၌ ဆိုေလသည္၊ ရာဇ၀လႅဘ စေသာက်မ္းတို႕မွာကား သစ္ေခါင္းပ်ားကို 'ဒါလ' ဟုဆိုကုန္၏၊ ပါဠိအဘိဓာန္က်မ္း၌ကား 'ၾသဒၵါလက' ဟုဆို၏၊ သို႕ေသာ္ ၾသဒၵါလက သဒၵါကား ေျမပ်ားေဟာသာျဖစ္ေလသည္၊ <br />(၅) ေျမပ်ား- ညိဳ၀ါေသာ အဆင္းရွိသည့္ အလြန္ေသးငယ္ေသာ ပ်ားကေလးတမ်ိဳး၊ ၎င္းတို႔သည္ အမ်ားအားျဖင့္ ေတာင္ပို႕ေခါင္း၏ အလယ္၌ ပ်ားအံုျပဳ၍ ေနတတ္ၾကေလသည္၊ ၎င္းတို႕ကို 'ဥဒၵါလက=ၾသဒၵါလက' ပ်ားမ်ိဳးဟု ေဆးက်မ္းတို႔၌ ဆိုကုန္၏၊ ၎င္းအရည္သည္ ညိဳ၀ါ၀ါ အဆင္းရွိ၏၊ ခ်ိဳ၏၊ အာ႐ံုေၾကာကို ထၾကြေစတတ္၏၊ ႏူနာ, အဆိပ္တို႔ကို ႏိုင္၏၊ <br />(၆) ပ်ားပိတံုး- ပိတံုးႏွင့္တူ၍ ပိတံုးေအာက္ ငယ္သည့္ ပ်ားေကာင္တမ်ိဳးကို 'ဘမရ' ေခၚသည္၊ ၎င္းတို႔၏ အရည္ကား ဖလ္တံုးကဲ့သို႔ ျဖဴစင္သန္႔ရွင္း၍ ေထာပတ္ကဲ့သို႔ ပ်စ္ခဲစြာရွိ၏၊ ၎င္းကိုပင္ 'တ႐ုပ္ပ်ား' 'ပန္းသင္းပ်ား' ဟူ၍လည္း ေခၚၾကေသး၏။<br /><br /><strong>ပ်ဴ ၁၂-ျပည္ေထာင္။ ။ </strong>ပ်ဴသမိုင္းမွတ္တမ္းမ်ားအဆို။ <br />(၁) ေအလိုပ်ဴ၊ ၎င္းတို႔ျမဳိ႕ေတာ္မ်ားမွာ တေကာင္း၊ ငေဆာင္ခ်မ္း၊ <br />(၂) ဟန္လင္းပ်ဴ၊ ဟန္လင္းျမိဳ႕ေတာ္၊ <br />(၃) ကခ်င္ပ်ဴ၊ ငမႏၲာ-မိုးေကာင္း ျမိဳ႕ေတာ္၊ <br />(၄) ခ်င္းပ်ဴ၊ ဖလမ္း, တီးတိန္ ျမိဳ႕ေတာ္၊ <br />(၅) အစီရီပ်ဴ၊ ဓည၀တီ ျမိဳ႕ေတာ္၊ <br />(၆) ျမန္မာပ်ဴ၊ ေတာင္တြင္းေဂး၊ ေက်ာက္ပန္းေတာင္း၊ ယုန္လႊတ္၊ သိရီပစၥယာ၊ ပုဂံ၊ တမၸ၀တီ ျမိဳ႕ေတာ္မ်ား၊ <br />(၇) ကံဖိုးစပ်ဴ၊ မိုဃ္းႏွဲ ျမိဳ႕ေတာ္၊ <br />(၈) ကိုင္းရယ္ပ်ဴ၊ ကိုင္းရယ္- ကိုင္းတံု ျမိဳ႕ေတာ္မ်ား၊ <br />(၉) ကေလာက္ေဂးပ်ဴ၊ ကေလာက္ေဂး- သထံု ျမိဳ႕ေတာ္မ်ား၊ <br />(၁၀) တိမ္မယ္ပ်ဴ၊ တိန္မယ္၊ ပဲခူး ျမိဳ႕ေတာ္မ်ား၊ <br />(၁၁) ေမာ္ဇာပ်ဴ၊ ေမာ္ဇာ ျမိဳ႕ေတာ္၊ <br />(၁၂) တနသၤာပ်ဴ၊ ထား၀ယ္ ျမိဳ႕ေတာ္။</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7520634648516602534-7812644208993232371?l=thupya2010pa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520634648516602534.post-33321876778843278032010-07-25T04:52:00.000-07:002010-07-25T04:52:06.658-07:00<strong>ပါဋိဟာရိယမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။ </strong>သုတ္သီလကၡန္။ပါ။ ၂၀၆။႒။၃၂၁။ အဂၤုတၱရ တိကနိပါတ္။ ။ နံပါတ္ ၁-ႏွင့္ ၂-ကို ျမတ္စြာဘုရား တားျမစ္ေတာ္မူသည္၊ နံပါတ္ ၃-ႏွင့္သာ ဗုဒၶသာသနာၪပေရး၌ ခြင့္ၪပေတာ္မူသည္၊ ဤေဖၚျပပါတို႔ကား ဂုဏ္ေတာ္ ၉-ပါးတြင္ "သတၳာ" ဂုဏ္ေတာ္၌ အကြၽမ္း၀င္ေသာ တန္ခိုးေတာ္ ၃-ပါးကိုဆိုသည္။ <br />(၁) ဣဒၶိ ပါဋိဟာရိယ-တန္ခိုးအၾကီးဆံုး နတ္ျဗဟၼာတို႔ထက္ ပိုမိုလြန္ကဲေသာတန္ခိုးေတာ္ရွင္အျဖစ္ စြမ္းႏိုင္ျခင္း (ဣဒၶိ၀ိဓ)၊ <br /><a name='more'></a>(၂) အာေဒသနာ ပါဋိဟာရိယ-သတၱ၀ါတို႔၏ ၾကံစည္စိတ္ကူးဆင္ျခင္မႈ ဟူသမွ်ကို သိျမင္ထုတ္ေဘာ္ ေျပာၾကားေတာ္မူျခင္း၊ (ေစေတာပရိယ)၊ <br />(၃) အႏုသာသန ပါဋိဟာရိယ- ဤသို႔က်င့္ ဤသို႔ၾကံ စသည္ျဖင့္ ေဟာၾကားဆံုးမကာ သတၱ၀ါတို႔၏ စိတ္ဓာတ္ကို စ်ာန္, မဂ္, ဖိုလ္တိုင္ေအာင္ ၾကည္ညြတ္လာေစျခင္း။<br /><br /><strong>ပါဏာတိပါတ အဂၤါ ၅-ပါး။ ။ </strong>သတ္မႈကံေျမာက္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အေၾကာင္းငါးပါး၊ ၎င္း အဂၤါ ၅-ပါးတို႔ႏွင့္ ျပည့္စံုက ထိုသိကၡာပုဒ္ ပ်က္၏။ <br />(၁) ပါဏ- သက္ရွိသတၱ၀ါျဖစ္ျခင္း၊ <br />(၂) ပါဏသညိတ- သက္ရွိသတၱ၀ါဟု မွတ္သိျခင္း၊ <br />(၃) ဃာတ စိတၱ- သတ္လိုေသာစိတ္ရွိျခင္း၊ <br />(၄) ဥပကၠမ- လံု႔လၪပျခင္း၊ <br />(၅) မရဏ- ထိုလံု႔လေၾကာင့္ ေသျခင္း။<br /><br /><span id="fullpost"><br /><strong>ပါဏာတိပါတ၏ ပေယာဂမ်ိဳး ၈-ပါး။ ။</strong> ပါဏာတိပါတကံ ျဖစ္ႏိုင္ျခင္း၏ အေၾကာင္းတရားမ်ိဳး ရွစ္ပါး၊ ပါရာဇိကဏ္ အ႒ကထာမွ။ <br />(၁) ဥဒိႆ ပေယာဂ-သတၱ၀ါကိုရည္မွတ္၍ သတ္ျဖတ္ ထိုးခုတ္ျခင္း၊ <br />(၂) အႏုဒၵိႆ ပေယာဂ-သတၱ၀ါတစံုတခုကို ရည္မွတ္ျခင္းမရွိဘဲ ဘာေကာင္ေသေသဟု ပစ္ခတ္ ထိုးခုတ္လိုက္ျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၃) သာဟတၳိက ပေယာဂ-ကိုယ္တိုင္ သတ္ပုတ္ ထိုးခုတ္ျခင္း၊ <br />(၄) အာဏတၱိက ပေယာဂ- သူတပါးကို ေစခိုင္းျခင္း၊ <br />(၅) နိႆဂၢိယ ပေယာဂ-အေ၀း၌ေနေသာ သတၱ၀ါကို ျမႇားç လွံç ေသနတ္ စသည္ျဖင့္ ပစ္ခတ္ျခင္း၊ <br />(၆) ထာ၀ရ ပေယာဂ- အျမဲတည္ေန၍ ေသေစႏိုင္သည့္ တြင္းတူးထားျခင္းç ေဆး၀ါး အစီအရင္ထားျခင္းç စသည့္ အရာမ်ိဳး၊ <br />(၇) ၀ိဇၨာမယ ပေယာဂ- ဓာတ္႐ိုက္ç ဓာတ္ဆင္ç ဂါထာမႏၲရားç စေသာ အစီအရင္တို႔ျဖင့္ ေသေအာင္ၪပျခင္း၊ <br />(၈) ဣဒၶိမယ ပေယာဂ- မိမိ ကမၼဇိဒၶိတန္ခိုးျဖင့္ သတၱ၀ါတို႔ကို ေသေစျခင္း။<br /><br /><strong>ပါဏာတိပါတကံ၏ မေကာင္းက်ိဳး ၂၃-မ်ိဳး။ ။ </strong>ပါဏာတိပါတ္ သူ႔သက္သတ္သူတို႔ ခံစားေတြ႔ၾကံဳရေသာ မေကာင္းက်ိဳးမ်ားသည္ ပိဋကပါဠိေတာ္တို႔၌ သခ်ၤာအမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ လာရွိေသာ္လည္း ဤ၌ အလံုးစံုပါ၀င္သည့္ ခုဒၵကပါဌ အ႒ကထာလာ သခ်ၤာ ၂၃-ပါးကို ဆိုေလသည္၊ သိလြယ္ႏိုင္ရန္ ျမန္မာဘာသာ သက္သက္ျဖင့္ ျပလိုက္၏။ <br />(၁) ကိုယ္အဂၤါခ်ိဳ႔တဲ့ျခင္း၊ <br />(၂) လံုးရပ္ေနထား အခ်ိဳးအစား မက်ျခင္း၊ <br />(၃) ႏံုေႏွးေလးဖင့္ျခင္း၊ <br />(၄) ေျခ, လက္, ဖ၀ါး, မညီျခင္း၊ <br />(၅) မလွပ မတင့္တယ္ျခင္း၊ <br />(၆) အေရ အဆင္း မေျပာင္၀င္းျခင္း၊ <br />(၇) အသားအေရ ၾကမ္းတန္းျခင္း၊ <br />(၈) ေၾကာက္ရြံ႕တတ္ျခင္း၊ <br />(၉) ခြန္အားဗလ မရွိျခင္း၊ <br />(၁၀) စကားေျပျပစ္စြာ မေျပာတတ္ျခင္း၊ <br />(၁၁) ခ်စ္ခင္သူ မရွိျခင္း၊ <br />(၁၂) မိမိပရိသတ္ အၾကိမ္ၾကိမ္ ပ်က္စီးျခင္း၊ <br />(၁၃) ထိတ္လန္႔တတ္ျခင္း၊ <br />(၁၄) လက္နက္, အဆိပ္ေဘး သင့္တတ္ျခင္း၊ <br />(၁၅) သူမ်ား ပေယာဂေၾကာင့္ ေသရျခင္း၊ <br />(၁၆) ေတြေ၀မိုက္မဲျခင္း၊ <br />(၁၇) ေျခြရံပရိသတ္ နည္းပါးျခင္း၊ <br />(၁၈) ရြံ႕စရာေကာင္းေသာ ႐ုပ္အဆင္းရွိျခင္း၊ <br />(၁၉) ကုန္းေကာ့ေသာ ကိုယ္ရွိျခင္း၊ <br />(၂၀) ေၾကာင့္ၾက စိုးရိမ္မႈမ်ားျခင္း၊ <br />(၂၁) ေဘးရန္ မ်ားျခင္း၊ <br />(၂၂) ခ်စ္ခင္ေသာ သားသမီးတို႔ႏွင့္ ေကြကြင္းရျခင္း၊ <br />(၂၃) အသက္တိုျခင္း။<br /><br /><strong>ပါတိေမာက္ ၂-မ်ိဳး။ ။</strong> ဥဒါန္း ။ပါ။ ၁၃၈။ ႒။ ၂၇၁-၌ အက်ယ္႐ႈ။ <br />(၁) ၾသ၀ါဒ ပါတိေမာက္- သဗၺပါပႆ အကရဏံ, စေသာ ၾသ၀ါဒ ကထာ၊ <br />(၂) အာဏာ ပါတိေမာက္- ၀ိနည္း ပညတ္ေတာ္ သိကၡာပုဒ္မ်ား။<br /><br /><strong>ပါဒရက္ ေလမ်ိဳး ၈-ပါး။ ။</strong> သြက္ခ်ာပါဒ ေရာဂါ ျဖစ္ေစတတ္ေသာ ေလမ်ိဳး ၈-ပါးဟူ၏၊ ၎င္း သ႐ုပ္ကို ေလမ်ိဳး ၈၀- (က) ပုဒ္၌႐ႈေလ။<br /><br /><strong>ပါပျဂိဳလ္ ၄-လံုး။ ။</strong> ဆိုးသြမ္း ယုတ္မာေသာ ျဂိဳလ္၊ သို႔မဟုတ္ ေနမွေပၚထြက္လာေသာေၾကာင့္ အရွိန္အခိုး ပူျပင္းေသာ သေဘာရွိသည့္ ျဂိဳလ္ဟု ေဗဒင္က်မ္းမ်ား၌ ဆိုၾကကုန္၏၊ ေလာကဒီပသာရက်မ္းတြင္ 'ပါပေလးခ်က္၊ ေနကထြက္၍၊ ရွိန္စက္ ပူျခင္း၊ အခိုးျပင္း၏' ဟုဆိုထားေလျပီ။ <br />(၁) တနဂၤေႏြျဂိဳလ္၊ <br />(၂) အဂၤါျဂိဳလ္၊ <br />(၃) စေနျဂိဳလ္၊ <br />(၄) ရာဟုျဂိဳလ္။<br /><br /><strong>ပါရဂူၾကီး ၆-မ်ိဳး။ ။</strong> ၎င္း အက်ယ္ စိတ္၀င္စားဘြယ္တို႔ကို သုတၱနိပါတ္ ။ပါ။ ၃၀၄။႒။ ပ-အုပ္။ ၂၀၆။ မဇၩိမ ပဏၰာသ။ ပါ။ ၃၄၅။႒။ ၂၇၁-တို႕၌႐ႈပါ။ <br />(၁) ပရိညာ ပါရဂူ၊ <br />(၂) ပဟာန ပါရဂူ၊ <br />(၃) ဘာ၀နာ ပါရဂူ၊ <br />(၄) သစိၦကိရိယာ ပါရဂူ၊ <br />(၅) သမာပတၱိ ပါရဂူ၊ <br />(၆) အဘိညာ ပါရဂူ။<br /><br /><strong>ပါရမီ ၁၀-ပါး။ ။ </strong>မူလပဏၰာသ။ပါ။ ၇။႒။ ပ-အုပ္။ ၄၇။ သုတ္သီလကၡန္။႒။ ၆၀။ သုတ္မဟာ၀ါ။႒။ ၂၄၄-တို႕၌ အက်ယ္႐ႈပါ။ နတ္ရြာ နိဗၺာန္သို႕ ေရာက္ေၾကာင္း အက်င့္မ်ိဳး ဆယ္ပါး။ <br />(၁) ဒါန ပါရမီ- လႉဒါန္းေပးကမ္း စြန္႔ၾကဲျခင္း၊ <br />(၂) သီလ ပါရမီ- ငါးပါး, ရွစ္ပါး, ဆယ္ပါး စေသာ သီလကို ေဆာက္တည္ သိမ္းဆည္းျခင္း၊ <br />(၃) နိကၡမ ပါရမီ- အိမ္ရာခြါေရွာင္ ရေသ့ရဟန္းေဘာင္သို႔ ကပ္ေရာက္ျခင္း၊ <br />(၄) ပညာ ပါရမီ-ပညာကိုဆည္းပူးရွာေဖြ တိုးပြားေစျခင္း၊ <br />(၅) ၀ီရိယ ပါရမီ- မတြန္႔မဆုတ္ အားထုတ္ေသာ ဇြဲနပဲျဖင့္ ရဲရဲရြတ္ရြတ္ ၾကိဳးစားျခင္း၊ <br />(၆) ခႏၲီ ပါရမီ- သည္းခံျခင္း၊ <br />(၇) သစၥာ ပါရမီ-မွန္ကန္ ေျဖာင့္မတ္စြာ ေျပာဆိုလုပ္ကိုင္ျခင္း၊ <br />(၈) ေမတၱာ ပါရမီ- ကပၸါသားမ်ားကို မိမိႏွင့္တသားတည္းခ်စ္ျခင္း၊ <br />(၉) အဓိ႒ာန ပါရမီ- အျပစ္ကင္းေသာအရာ၌ စိတ္ျဖင့္ ဆံုးျဖတ္ျခင္း၊ ဆံုးျဖတ္သည့္ အားေလ်ာ္စြာ လုပ္ကိုင္ျခင္း၊ <br />(၁၀) ဥေပကၡာ ပါရမီ- သူစိမ္း သူက်က္ ငဲ့ကြက္မေရြး ခ်မ္းသာ ဆင္းရဲေသာ အေရး၌ စိတ္ေတြးၾကံစည္ျခင္းမၪပ အလယ္ၾကား႐ႈ၍ ေနျခင္း။<br /><br /><strong>ပါရမီ အျပား ၃၀။ ။</strong> ဤ၌ သံုးဆယ္ျဖစ္ေစရန္ အထက္ပါ ဆယ္ပါးကို တပါး တပါးလွ်င္၊ <br />(၁) ႐ိုး႐ိုး ပါရမီ- ကိုယ္ခႏၶာမွ အပျဖစ္ေသာ အရာမ်ားအတြက္ မငဲ့ကြက္မႈ၊ <br />(၂) ဥပ ပါရမီ- ကိုယ္အဂၤါ အစိတ္အပိုင္း ေျခ, လက္, မ်က္စိတို႔အတြက္ မငဲ့ကြက္မႈ၊ <br />(၃) ပရမတၳ ပါရမီ- ကိုယ့္အသက္ကိုပင္ မငဲ့ကြက္မႈ၊ ၎င္း ၃-ပါးႏွင့္ ေျမႇာက္ေသာ္ ေပါင္း ပါရမီ- ၃၀ ျဖစ္၏။<br /><br /><strong>ပါရာဇိက ၄-ပါး။ ။</strong> ရဟန္းေတာ္မ်ား ၎င္းတို႔ဘ၀မွ ဆံုး႐ႈံးမႈၾကီး ၄-ပါး။ <br />(၁) ပဌမ ပါရာဇိက- အျဗဟၼစရိယ အမႈကို ျပဳျခင္း၊ <br />(၂) ဒုတိယ ပါရာဇိက- လူဇာတ္ ပစၥည္းကို ငါးက်ပ္တန္မွစ၍ ခိုးယူမႈ၊ <br />(၃) တတိယ ပါရာဇိက- လူဇာတ္ျဖစ္သူကို သတ္ျခင္း၊ <br />(၄) စတုတၳ ပါရာဇိက- စ်ာန္ မဂ္ ဖိုလ္ မရဘဲရ၏ဟု လိမ္ေျပာမႈ။<br /><br /><strong>ပါရာဇိက ၂၄-ပါး။ တနည္း။ ။</strong> အဘဗၺပုဂၢိဳလ္ ၁၁-ေယာက္၊ ရဟန္းေယာက္်ား ပါရာဇိက ၄-ပါး၊ ရဟန္းမ ပါရာဇိက ၄-ပါး၊ စုတ္မွီေအာင္ရွည္ေသာ အဂၤါဇာတ္ရွိသူ၊ အဂၤါဇာတ္ကို စုတ္မွီေအာင္ ခါးေပ်ာ့ေသာသူ၊ ဘိကၡဳနီမ လူထြက္၊ သူတပါး အဂၤါဇာတ္ကို စုတ္ေသာရဟန္း၊ သူတပါးအဂၤါဇာတ္ကို ဖင္ထဲ၀င္ေအာင္ ဖိထိုင္ေသာ ရဟန္း။<br /><br /><strong>ပါလီေကြး ၄၅။ ။ </strong>၎င္း ေ၀ါဟာရ သခ်ၤာကို ေမွာ္ပညာက်မ္းတို႔၌ "ဥံဳ ဘုရားဟူက ေမာကၠလူ ၂၄၊ တရားဟူက ပါလီေကြး ၄၅၊ သံဃာဟူက သံခ်ပ္၀တ္ ၃၇" စသည္ျဖင့္ မိမိကိုယ္ကို အကြယ္အကာယူရာ၌ အသံုးခ်နည္းမ်ားအတြက္ ေတြ႔ဘူး၏။ မွတ္ခ်က္။ ။ ဘုရင့္ေနာင္ စေသာ စစ္သူၾကီးတို႕ ေဆာင္းသည့္ဦးထုပ္ကို ေမာကၠလူ ေခၚ၏၊ ၎င္း ေမာကၠလူ သဖြယ္ လံုျခံဳေသာ ၂၄-ပစၥည္းႏွင့္ ကိုယ္၌စည္းခ်သည္ကို " ေမာကၠလူ ၂၄" ဟုဆိုသည္၊ ထိုအတူ ၄၅-၀ါ ကာလပတ္လံုး ေဟာေတာ္မူ ေသာ တရားေတာ္မ်ားႏွင့္ ပါလီေကြး သဖြယ္ ကိုယ္၌ ဆင္ျမန္း ကာရံသည္ကို "ပါလီေကြး ၄၅" ဟုဆိုသည္၊ ထို႔အတူ ေဗာဓိပကၡိယတရား ၃၇-ပါးႏွင့္ သံခ်ပ္၀တ္သဖြယ္ ကိုယ္၌ ၀တ္ဆင္ထားမႈကိုပင္ "သံခ်ပ္၀တ္ ၃၇" ဟုသိေလ။<br /><br /><strong>« ပိ »</strong><br /><br /><strong>ပိဋက ၃-ပံု။ ။ </strong>သုတ္သီလကၡန္ ။႒။ ၁၇-၁၉။ ၌ အက်ယ္႐ႈ။ ျမတ္စြာဘုရား၏ တရားေတာ္ အမ်ိဳးအမည္ သံုးပါး။ (၁) သုတၱႏၲ ပိဋက၊ <br />(၂) ၀ိနယ ပိဋက၊ <br />(၃) အဘိဓမၼာ ပိဋက။<br /><br /><strong>ပိဋကေတာ္၏ နက္နဲျခင္း ၄-ပါး။ ။</strong> ပိဋက ၃-ပံုတို႔တြင္ တပါး တပါးေသာ ပိဋက၌ နက္နဲျခင္းအျပား ေလးပါး။ (၁) ဓမၼ ဂမၻီရ- ပါဠိေတာ္၏နက္နဲ ခက္ခဲျခင္း၊ <br />(၂) အတၳ ဂမၻီရ- ထိုပါဠိ၏ အနက္အဓိပၸါယ္မ်ား နက္နဲ ခက္ခဲျခင္း၊ <br />(၃) ေဒသနာ ဂမၻီရ- ႏွလံုးပိုက္၍ သိုက္ျမိဳက္ ေဟာၾကားေတာ္မူအပ္ေသာ ၀စီေဘဒ သဒၵါအစဥ္၏နက္နဲ ခက္ခဲျခင္း၊ <br />(၄) ပဋိေ၀ဓ ဂမၻီရ- ထို ဓမၼ, အတၳ, ႏွစ္ရပ္ကို အဟုတ္အဟတ္ တပ္အပ္ေသခ်ာစြာ သိေသာဥာဏ္၏နက္နဲ ျခင္း။<br /><br /><strong>ပိဋကေတာ္၏ အဂၤါ ၉-ပါး။ ။</strong> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (ဓမၼကၡႏၶာ၊ ျမတ္အဂၤါ၊ ၉-ျဖာေ၀ဘန္သိ) ဟူေသာ သုေတသန၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>ပိဋကေတာ္ သင္ယူနည္းမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။ </strong>ပိဋကေတာ္ စာေပ သင္ယူနည္းမ်ိဳး ၃-ပါးဟူ၏။<br />(၁) အလဂဒၵဴပမာ ပရိယတၱိ၊ ေျမြဖမ္းသူသည္ (အဖမ္း မတတ္လွ်င္) ထို ေျမြကိုက္၍ ဒုကၡေရာက္ရသလို ပရိယတ္တရားကိုလည္း သူတပါးတို႔ အယူ၀ါဒကို ျပစ္တင္႐ႈပ္ခ်ရန္, ျပိဳင္ဆိုင္ကဲ့ရဲ႕ရန္, သူတပါးတို႔ မိမိအယူ၀ါဒကို ျပစ္တင္လာေသာ္ ဖယ္ေရွာင္ရွား၍ ေခ်ပႏိုင္ရန္, ေက်ာ္ေစာ ထင္ရွား၍ လာေစရန္, ဒကာ ဒကာမ လာဘ္လာဘေပါမ်ား ေစရန္, ရည္ရြယ္လ်က္ သင္ယူလွ်င္ စိတ္ထား မေကာင္းေၾကာင့္ အပါယ္ငရဲက်-ဆင္းရဲဒုကၡရ၍ အလဂဒၵဴ ပမာ-ပရိယတၱိဟုေခၚဆိုသည္။<br />(၂) နိႆရဏတၳ- ပရိယတၱိ၊ သီလ-သမာဓိ- ပညာ။ ၀ိပႆနာ တရားမွန္တို႔ကို သိရွိတတ္ကြၽမ္း၍ မဂ္ ဖိုလ္ ရယူႏိုင္ရန္ က်င့္ၾကံအားထုတ္ေရးအတြက္ သင္ယူလ်က္ ျမင့္ျမတ္ေသာ စိတ္ထားေၾကာင့္ ၀ဋ္ဒုကၶမွ ထြက္ေျမာက္ရာ နိႆရဏတၳ- ပရိယတၱိမ်ိဳးမည္၏။<br />(၃) ဘ႑ာဂါရိက- ပရိယတၱိ၊ ျမတ္စြာဘုရားသခင္၏ ဓမၼကၡႏၶာအေပါင္း တိမ္းေစာင္း ေပ်ာက္ပ်က္ျခင္း မရွိရေအာင္ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ရန္ သင္ၾကားမႈမ်ိဳးကို မင္း၏ ဘ႑ာစိုးႏွင့္ တူေသာေၾကာင့္ ဘ႑ာဂါရိက ပရိယတၱိမ်ိဳးမည္၏။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ ပုထုဇဥ္တို႔သည္လည္း ထိုကဲ့သို႔ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္ရန္ ဆင္းရဲ ပင္ပန္းစြာ သင္ၾကားထားၾကေပသည္၊ သို႔ေသာ္ မိမိတို႔ ကိုယ္တိုင္က သံသရာ၀ဋ္ဆင္းရဲမွ မလြတ္ေသး၍ ဘ႑ာဂါရိက ပရိယတၱိ မျဖစ္ဘဲ နိႆရဏတၳ ပရိယတၱိ သာျဖစ္ေလသည္၊ မွန္၏၊ ပုထုဇဥ္တို႔၏ သင္ယူနည္းကား အလဂဒၵဴပမာ ပရိယတၱိ ေသာ္၎င္း၊ နိႆရဏတၳ ပရိယတၱိ ေသာ္၎င္း ျဖစ္ရာ၏၊ ဘ႑ာဂါရိက ပရိယတၱိ ကားမျဖစ္ႏိုင္ဟု မွတ္ရာသည္။<br />ေသကၡပုဂၢိဳလ္ ၇-ေယာက္တို႔၏ သင္ယူနည္းကား နိႆရဏတၳ ပရိယတၱိ သင္ယူနည္းသာျဖစ္၏၊ ရဟႏၲာတို႔ သင္ယူနည္းသည္ ဘ႑ာဂါရိက သင္ယူနည္းအစစ္ျဖစ္၏၊ မင္းဘ႑ာစိုးသည္ ရတနာတို႔ကို ထိန္းသိမ္း၍ မင္းလိုေသာအခါ ထုတ္ေပးရသလို ရဟႏၲာအရွင္ျမတ္တို႔သည္လည္း သင္ယူထိန္းသိမ္းၾကကုန္လ်က္ ေ၀ေနယ်တို႔အား ေပးသင့္ေသာအခါ ထုတ္ေဖၚေဟာၾကား ေပးသနားေတာ္ မူၾကကုန္၏ဟု မွတ္ရာသည္။ ၀ိနည္း ။႒။ပ။ ၁၉။ ၂၀။ဒီ။႒။ ပ။ ၂၁။ မ။႒။ ဒု-၁၃။ အဘိ။႒။ပ။ ၁၉။ သာရတၳ။ပ။ ၈၁။ တို႔၌ ၾကည့္ပါကုန္။<br /><br /><strong>ပိဋကသခ်ၤာ၊ ေရတြက္ရာ၊ ၁၀-ျဖာဂဏန္း အသို႔နည္း?။ ။</strong> အေျဖကား ဂဏန္းႏွင့္တြဲ၍ ေဖၚျပထားေသာ ေအာက္ပါ အကၡရာတို႔ ျဖစ္ကုန္၏၊ + ေခၚ ၾကက္ေျခ ၂-လံုးျပကား သကၠတက်မ္းလာ ေရဖမ်ားျဖစ္၍ ျမန္မာအကၡရာႏွင့္ မဆိုင္ဟု မွတ္၊ အကၡရာသခ်ၤာ ယူနည္း ဂါထာ၊<br />ကာဒိ, ဋာဒိ, ယကာရာဒိ၊ န၀သခ်ၤာ ပကာသိတာ။<br />ပ, ကာရာဒိ ပဥၥသခ်ၤာ၊ သုညာနာမ ည, န, သရာ။<br />၁--- ၂--- ၃--- ၄--- ၅--- ၆--- ၇---- ၈--- ၉--- ၀<br />က-- ခ---ဂ--- ဃ---င--- စ--- ဆ--- ဇ--- စ်--- ည<br />ဋ--- ႒---ဍ---- ဎ---ဏ--တ---ထ--- ဒ--- ဓ---- န<br />ပ--- ဖ---ဗ----ဘ---မ -- ...--- ...---...---...----...<br />ယ-- ရ--လ----၀---+----+ ----သ---ဟ---ဠ--- အ<br /><br /><strong>ပိသုဏ၀ါစာကံ၏ အဂၤါ ၄-ပါး။ ။ </strong>ခ်စ္သူႏွစ္ဦး ကြဲေအာင္ ကုန္းတိုက္ေပးမႈ အဂၤါ ေလးပါး။ <br />(၁) ဘိႏၵိတဗၺ ပုဂၢလ- အခြဲအတိုက္ ခံရသူ၊ <br />(၂) တပၸဳရ ပိယ ကမ်တာ- မိမိကို ခ်စ္ေစလို၍ ကြဲျပားမႈကို ေရွး႐ႈျခင္း အျဖစ္၊ <br />(၃) ၀ါယမ- လံု႔လျပဳျခင္း, ရန္တိုက္ျခင္း၊ <br />(၄) ဇာနန- မိမိရန္တိုက္ ေျပာဆိုအပ္သူက မိမိစကားကို သိနားလည္ျခင္း။<br /><br /><strong>ပိသုဏ၀ါစာ ကံ၏ မေကာင္းက်ိဳးမ်ိဳး ၇-ပါး။ ။ </strong>ပိဋကတ္ေတာ္တို႔မွ ရသေလာက္ စုေပါင္း၍ ျပလိုက္သည္၊ တက်မ္းတဖြဲ႕တည္း၌ စုပံုလ်က္မရွိေပ။ <br />(၁) အပါယ္ေလးပါးသို႔ လားရျခင္း၊ <br />(၂) ခ်စ္သူတို႔ႏွင့္ ေကြကြင္းရျခင္း၊ <br />(၃) မိတ္ေဆြေျခြရံ နည္းပါးျခင္း၊ <br />(၄) သူေတာ္ေကာင္းတရား၌ သဒၶါပ်က္တတ္ျခင္း၊ <br />(၅) သူတပါးတို႔လံု႔လေၾကာင့္ ေသရျခင္း၊ <br />(၆) လူမ်ား၏ အမုန္းကိုခံရျခင္း၊ <br />(၇) စိတ္ ညစ္ညဴးစိုးရိမ္ရျခင္း။<br /><br /><strong>ပီတိအျပား မ်ိဳး ၅-ပါး။ ။ </strong>ပဋိသမၻိဒါမဂ္ ။ပါ။၄၀။႒။ ပ-အုပ္ ၁၆၉။ ကိုယ္စိတ္ ႏွစ္ပါးကို ႏွစ္သက္ျပည့္ျဖိဳး ပြားတိုး ရႊင္လန္းေစတတ္ေသာ သေဘာ လကၡဏာ ၅-ပါး။ <br />(၁) ခုဒၵကာ ပီတိ-ၾကက္သီးေမြးညႇင္း ထ႐ံုမွ် ႏွစ္သက္ ရႊင္ပ်ျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၂) ခဏိကာ ပီတိ- လွ်ပ္စစ္ျပက္သကဲ့သို႔ ခဏျခင္းျဖစ္၍ ခဏျခင္းပ်က္ေသာ ႏွစ္သက္ျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၃) ၾသကၠႏၲိက ပီတိ- ဒီလႈိင္းၾကီးမ်ား အိဖံုးလႊမ္းမိုးသြားသကဲ့သို႔ ကိုယ္လံုး၌ လႊမ္းဖံုး သက္ေရာက္လာေသာ ပီတိမ်ိဳး၊ <br />(၄) ဥေဗၺဂါ ပီတိ- ႏွစ္သက္ျခင္းအဟုန္ျဖင့္ မိမိကိုယ္ကို အထက္သို႔ ၾကြတက္ လြင့္ေျမာက္ သြားေစႏိုင္ေသာ ပီတိမ်ိဳး၊ <br />(၅) ဖရဏာ ပီတိ- တကိုယ္လံုးကို ဖိမ့္ ဆိမ့္ အိမ့္သြားေအာင္ တစိမ့္စိမ့္ၾကာျမင့္စြာ ျပန္႔ႏွံ႔၍ တည္ေနေသာ ပီတိမ်ိဳး။<br /><br /><strong>« ပု »</strong><br /><br /><strong>ပံု ၃၁-လံုးတို႔ အမည္မ်ား။ ။</strong> သတၱ၀ါတို႔ ေနရာဘံု ၃၁-ကို အေၾကာင္းျပဳကာ ဆိုင္း၀ိုင္း၌ ပံု ၃၁-လံုးကို ျပဳလုပ္စီမံေၾကာင္းႏွင့္ မွတ္သားမိဘူး၏၊ ဤ၌ ေလတူရိယာ၏ သံမွန္ ၂၁-ေပါက္ကို မူလအေျခခံထား၍ ဆိုင္း၀ိုင္း၌ ပံု ၂၁-လံုး သြင္းစီကာ ၀ိုင္းအျပင္၌ ၁၀-လံုးထားလ်က္ ေပါင္း ၃၁-လံုးဟု မွတ္ရာသည္၊ ၎င္းတို႔အမည္မ်ားမွာ။ <br />(၁) တေပါက္ကဲမွ (၇) ၇-ေပါက္ကဲ အထိ ၇-လံုး၊ <br />(၈) ေတးလံုး၊ (၉) ေတ်ာလံုး၊ (၁၀) ဒူးလံုး၊ (၁၁) ဒုန္းလံုး၊ <br />၎င္း ၄-လံုးကို ပကတိ ၄-လံုးေခၚ၏၊ ဤ ၄-လံုးကိုပင္ ဗယ္ညာအားျဖင့္ <br />(၁၂) ဗယ္ေတး၊ (၁၃) ညာေတး၊ (၁၄) ဗယ္ေတ်ာ၊ (၁၅) ညာေတ်ာ၊ <br />(၁၆) ဗယ္ဒူး၊ (၁၇) ညာဒူး၊ (၁၈) ဗယ္ဒုန္း၊ (၁၉) ညာဒုန္းအားျဖင့္ ၈-လံုး ျပထားျပီးေနာက္ <br />(၂၀) အံထပ္ သံမွန္၊ (၂၁) ျမင္းစိုင္း၊ ၎င္း ၂၁-လံုးကို ဆိုင္း၀ိုင္း၌ သြင္း၍တီးစဥ္၊ <br />ေ၀ဘန္ဥာဏ္ က်ယ္လာျပန္ကာ ဘံု ၃၁-ႏွင့္ အသံတူျပဳျပီး ၆-လံုးပတ္, စည္တို, စခြန္႕, ပတ္မၾကီး, ပတ္ေတာ, ဤ ဆယ္လံုးကို ထြင္ျပန္၍ ေပါင္း ပံု ၃၁-လံုး ျဖစ္လာသည္ ဟူ၏။<br /><br /><strong>ပုဂၢလိက ဒါနမ်ိဳး ၁၄-ပါး။ ။</strong> ဒကၡိဏ၀ိဘဂၤသုတ္ ပါဠိေတာ္၌ ျမတ္ဘုရား ေဟာၾကားေတာ္မူသည္။ <br />(၁) ဘုရားသခင္အားေပးလႉျခင္း၊ <br />(၂) ပေစၥကဗုဒၶါအား ေပးလႉျခင္း၊ <br />(၁၀) အရိယာပုဂၢိဳလ္ ရွစ္ေယာက္အား ေပးလႉျခင္း၊ <br />(၁၁) သာသနာပကာလ စ်ာန္, အဘိဥာဏ္ရေသာ ရေသ့တို႔အား ေပးလႉျခင္း၊ <br />(၁၂) အက်င့္သီလရွိေသာ ပုထုဇန္ " လူ, ရွင္, ရဟန္း" တို႔အား ေပးလႉျခင္း၊ <br />(၁၃) အက်င့္သီလ မရွိေသာ လူ (ဒုႆီလ) အား ေပးလႉျခင္း၊ <br />(၁၄) တိရိစၦာန္တို႔အား ေပးလႉျခင္းမ်ိဳး။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ ရဟန္း ဒုႆီလသည္ အလႉခံ- တက်ိပ္ေလးပါးထည္း၌ မပါဟု အခ်ိဳ႔က မွတ္ခ်က္ခ် ေျပာဆိုၾက၏။<br /><br /><strong>ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။ </strong>ပုဂၢိဳလ္ အမ်ိဳးအစား ၃-ပါးဟူ၏။ <br />(၁) ေသကၡပုဂၢိဳလ္ ၇-ေယာက္- မဂ္ပုဂၢိဳလ္ ၄-ေယာက္၊ ေအာက္ဖိုလ္ ပုဂၢိဳလ္ ၃-ေယာက္၊ <br />(၂) အေသကၡပုဂၢိဳလ္ -ရဟႏၲာပုဂၢိဳလ္၊ <br />(၃) ေန၀ေသကၡာ နာေသကၡပုဂၢိဳလ္ -အရိယာ မဟုတ္သူမ်ား။<br /><br /><strong>ပုဂၢိဳလ္ ၄-မ်ိဳး။ ။</strong> တရားဓမၼႏွင့္စပ္၍ ျပားေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳး ေလးပါး၊ ပုဂၢလပညတ္ ပါဠိေတာ္မွ။ <br />(၁) ဥဂၣာဋိ တၫူ ပုဂၢိဳလ္-အက်ဥ္းမွ်ေဟာေသာ္လည္း လြယ္ကူစြာသိ၍ ကြၽတ္သူ၊ <br />(၂) ၀ိပဥၥီ တၫူ ပုဂၢိဳလ္-အက်ယ္ခ်ဲ႕ထြင္၍ ေဟာသည္ကို အက်ယ္သိ၍ ကြၽတ္သူ၊ <br />(၃) ေနယ် ပုဂၢိဳလ္-တရားေတာ္ကို အရေဆာင္၍ က်င့္သူ ကြၽတ္ထိုက္သူ၊ <br />(၄) ပဒ ပရမ ပုဂၢိဳလ္-ပုဒ္မွ်ကိုသာ သိသူ ထိုးထြင္း၍ မသိသူ, သည္ဘ၀တြင္ တရားထူး မရႏိုင္သူ။<br /><br /><strong>ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးျပား တက်ိပ္ႏွစ္ပါး။ ။</strong> ကမၻာေပၚရွိသမွ် ကမၻာသူ ကမၻာသား ပုဂၢိဳလ္မ်ားကို အဘိဓမၼာနည္းျဖင့္ ေရတြက္ေသာ္ ေအာက္ပါ တက်ိပ္ ႏွစ္ပါးထက္ ပို၍မရေခ်။ <br />(၁) ဒုဂၢတိ အဟိတ္ပုဂၢိဳလ္ ေခၚ အပါယ္သားမ်ား၊ <br />(၂) သုဂတိ အဟိတ္ပုဂၢိဳလ္ေခၚ ပဋိသေႏၶက အ,ထိုင္း,ကန္း,ေစာင္း, ဆြံ႔လာသူ ေအာက္တန္းလူမ်ား၊ <br />(၃) ဒြိဟိတ္ပုဂၢိဳလ္ ေခၚ အလယ္တန္းစား လူနတ္မ်ား၊ <br />(၄) တိဟိတ္ပုဂၢိဳလ္ ေခၚ အထက္တန္းစား လူ နတ္ ျဗဟၼာမ်ား၊ <br />(၅) ေသာတာပတၱိမဂ္ ပုဂၢိဳလ္၊ <br />(၆) ၎င္းဖိုလ္ ပုဂၢိဳလ္၊ <br />(၇) သကဒါဂါမိ မဂ္ ပုဂၢိဳလ္၊ <br />(၈) ၎င္းဖိုလ္ ပုဂၢိဳလ္၊ <br />(၉) အနာဂါမိ မဂ္ ပုဂၢိဳလ္၊ <br />(၁၀) ၎င္း ဖိုလ္ ပုဂၢိဳလ္၊ <br />(၁၁) အရဟတၱမဂ္ ပုဂၢိဳလ္၊ <br />(၁၂) ၎င္း ဖိုလ္ ပုဂၢိဳလ္။<br /><br /><strong>ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးျပား၊ ၁၂-ပါး၊ ၄-ပါး မေသသူ။ ။</strong> မဂ္ ပုဂၢိဳလ္ ၄-ေယာက္ကား အဘယ္အခါမွ ေသသည္မရွိေပ။<br /><br /><strong>ပုဂၢိဳလ္လြန္ကဲၾကီး ၄-မ်ိဳး။ ။</strong> <br />(၁) သူေတာ္ေကာင္းအေပါင္းတို႔တြင္ ဘုရားရွင္သည္ လြန္ကဲၾကီးျမတ္ဆံုး၊ <br />(၂) ကာမဂုဏ္ခံစားသူတို႔တြင္ မႏၶာတု စၾကာမင္းၾကီးသည္ အလြန္ကဲဆံုး၊ <br />(၃) အၾကီးအမႉးလုပ္ခ်င္သူတို႔တြင္ မာရ္နတ္ၾကီးသည္ အလြန္ကဲဆံုး၊ <br />(၄) ကိုယ္ခႏၶာ ၾကီးသူတို႔တြင္ ရာဟုအသူရိန္ၾကီးသည္ အလြန္ကဲဆံုး။ <br />စတုကဂၤုတၱရ ။ပါ။ ၃၂၄။႒။၂၆၁-၌အက်ယ္႐ႈ။<br /><br /><strong>ပုစၦာ ၅-ပါး၊ ေမးပံုမ်ား၊ ခြဲျခား ေ၀ဘန္သိ။ ။</strong> ၎င္း သ႐ုပ္ကို "အေမး ၅-ေထြ" ဟူေသာသုေတသနရပ္၌ ဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><strong>ပုညၾကိယာ ၀တၳဳ ၁၀-ပါး။ ။ </strong>ဣတိ၀ုတ္ ။႒။ ၁၉၃-၌ အက်ယ္႐ႈပါ။ ကုသလ ကမၼပထ တရားဆယ္ပါး၊ သုစ႐ိုက္ ဆယ္ပါးလည္းေခၚသည္။ <br />(၁) ဒါန- သဒၶါၾကည္ျဖဴ ေပးလႉျခင္း၊ <br />(၂) သီလ- ကာယ ၀စီ, ခုနစ္လီဒုစ႐ိုက္ ကိုယ္၌မယွဥ္, ေကာင္းစြာၾကဥ္ျခင္း၊ <br />(၃) ဘာ၀နာ- သမထ, ၀ိပႆနာ ဘာ၀နာ ကမၼ႒ာန္း စီးျဖန္းပြားမ်ားျခင္း၊ <br />(၄) အပ စာယန-သံုးပါးရတနာ, ဆရာမိဘ, ဂုဏ၀ုၯုိ အစရွိေသာ သူတို႔အား ႐ိုေသရျခင္း၊ <br />(၅) ေ၀ယ်ာ၀စၥ-ကုသိုလ္ျဖစ္ဖြယ္ မႈၾကီးငယ္ကို သည္ပိုးရြက္ေဆာင္ရျခင္း၊ <br />(၆) ပတၱိဒါန-မိမိၪပရ ကုသလကို အမွ်ေပးေ၀ရျခင္း၊ <br />(၇) ပတၱာႏုေမာဒနာ- သူတပါးျပဳ ျမတ္ေကာင္းမႈကို သာဓုႏုေမာ္ ေကာင္းခ်ီးေခၚရျခင္း၊ <br />(၈) ဓမၼ သ၀န- ဘုရားစေရွာင္း သူေတာ္ေကာင္းတို႔ တရားကို ၾကားနာရျခင္း၊ <br />(၉) ဓမၼေဒသနာ-ဘုရားစေရွာင္း သူေတာ္ေကာင္းတို႔ တရားကို ေဟာၾကားရျခင္း၊ <br />(၁၀) ဒိ႒ိဇုကမၼ-အထက္ပါ အမႈ ကိုးတန္သည္ ဧကန္ခ်မ္းသာ၏ဟု ေျဖာင့္မွန္စြာ အယူကို ယူျခင္း။<br /><br /><strong>ပုဏၰမီနကၡတ္ ၁၃-လံုး။ ။ </strong>ဤ၌ အဂၤုတၱိဳရ္ အ႒ကထာလာ ၁၃-ပါး သ႐ုပ္ကိုသာရည္၍ ၁၃-လံုးဟု ျပသည္၊ အျခား ရာဇမတၱဏ္က်မ္းလာ နကၡတ္စု စသည္လည္း မ်ားစြာ ရွိေသး၏၊ ျပည့္ျဖိဳး၀န္းစက္ေသာ လျပည့္ေန႔ညဥ့္ လမင္းႏွင့္ယွဥ္ေသာ နကၡတ္ကို ေခၚသည္။ <br />(၁) စိၾတနကၡတ္- တန္ခူးလျပည့္ေန႔ညဥ့္ စန္းႏွင့္ယွဥ္သည္၊ <br />(၂) ၀ိသာခါနကၡတ္- ကဆုန္လျပည့္ေန႔ညဥ့္ ၎င္း၊ <br />(၃) (၄) ေဇ႒နကၡတ္- မူလနကၡတ္ ၂-လံုး-နယုန္လျပည့္ေန႔ညဥ့္ ၎င္း၊ <br />(၅) ဥတၱရာသဠ္ နကၡတ္- ၀ါဆိုလျပည့္ေန႔ညဥ့္ ၎င္း၊ <br />(၆) သရ၀ဏ္ နကၡတ္- ၀ါေခါင္လျပည့္ေန႔ညဥ့္ ၎င္း၊ <br />(၇) ဘျဒနကနကၡတ္- ေတာ္သလင္းလျပည့္ေန႔ညဥ့္ ၎င္း၊ <br />(၈) အႆ၀ဏီနကၡတ္- သီတင္းကြၽတ္လျပည့္ေန႔ညဥ့္ ၎င္း၊ <br />(၉) ၾကတၱိကာနကၡတ္- တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္ေန႔ညဥ့္ ၎င္း၊ <br />(၁၀) မိဂသီနကၡတ္- နေတၱာ္လျပည့္ေန႔ညဥ့္ ၎င္း၊ <br />(၁၁) ဖုသွ်နကၡတ္- ျပာသိုလျပည့္ေန႔ညဥ့္ ၎င္း၊ <br />(၁၂) မာဃနကၡတ္-တပို႔တြဲလျပည့္ေန႔ညဥ့္ ၎င္း၊ <br />(၁၃) ဖဂၢဳနီနကၡတ္-တေပါင္းလျပည့္ေန႔ညဥ့္ စန္းႏွင့္ယွဥ္သည္။<br /><br /><strong>ပုဏၰားမ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</strong> ေဒါနသုတ္ နိပါတ္ေတာ္လာ၊ ၎င္းတို႕၏ အနက္အဓိပၸါယ္ကို ေအာက္ပါ "မာဃေဒ၀လကၤာသစ္" စကားျဖင့္ ထင္ရွားေစအံ့၊ (၂-၉ ပိုဒ္)၊ " ထိုမွတသြန္၊ ၾကာျမင့္လြန္၍၊ ကာလႏၲရ၊ ယခုက်ေအာင္၊ ကာလအခါ၊ ေရာက္ခဲ့လာေသာ္၊ ကမၻာဦးက၊ ျဖစ္သမွ်ကို၊ အစပိုင္ပိုင္၊ မသိႏိုင္ေၾကာင့္၊ လက္ကိုင္တခု၊ က်မ္းစာျပဳ၍၊ သုတိတေပါ၊ ေယာနိ ေတာသား၊ တေယာအဂၤါ၊ ညီညြတ္စြာဟု၊ မင္းမွာမခ၊ ကမၼကရာ၊ ေစပါ မႏွံ၊ အလႉခံ၍၊ ေကာင္းၾကံ ေကာင္းက်င့္၊ အသင့္သေဘာ၊ ေဟာေျပာ ေဗဒင္၊ သက္ေမြးစင္သား၊ ႏြယ္၀င္ျမတ္လွ၊ <br />(၁) ျဗာဟၼဏ႐ိုး၊ ရဲကိုးရဲကား၊ ရဲခြန္အားႏွင့္၊ ခစားမင္းထံ၊ မင္းၾကံမင္းတု၊ မင္းမႈကိစၥ၊ ရြက္ေဆာင္ၾကသား၊ <br />(၂) ခၾတ႐ိုး၊ ေရာင္းမ်ိဳး၀ယ္မႈ၊ ယာလယ္စုႏွင့္၊ လုပ္ၪပကုန္သည္၊ အတည္တက်၊ သက္ေမြးၾကသား၊ <br />(၃) ဗိသွ်အ႐ိုး၊ ႏြမ္းၫွိဳး၀မ္းစာ၊ ဆင္းရဲစြာႏွင့္၊ ေစပါခံထ၊ လုပ္ကိုင္ရသား၊ <br />(၄) သုျဒ႐ိုး၊ ေလးမ်ိဳး ပုဏၰား၊ ေနာက္မွပြား၍၊ ထင္ရွားလူ၀ယ္၊ ဆင္စလြယ္ႏွင့္၊ စင္ၾကယ္က်င့္၀တ္ သိကၡာတည္း။" (၂၇၁ ပိုဒ္၌) "အာနိသံသာ၊ ထူးဂုဏ္၀ါႏွင့္၊ သိကၡာက်င့္၀တ္၊ တင္ေဆာင္မွတ္သည္၊ မ်ိဳးဇာတ္စင္ၾကယ္၊ ဆင္စလြယ္လည္း၊ ကိုးသြယ္ ျဗာဟၼဏ၊ ေျခာက္ ခၾတႏွင့္၊ ဗိသွ်သံုးမူ၊ သုျဒမူကား၊ မတူ လကၡဏာ၊ မတင္ရာတည့္" ဟုမိန္႔ဆိုထားေလသည္။<br /><br /><strong>ပုဏၰားမ်ိဳး ၉-ပါး။ ။</strong> ၎င္း သ႐ုပ္ အဓိပၸါယ္ကို ဓမၼသတ္က်မ္းမွ ယူသည္။ <br />(၁) မယားမေန ဥစၥာမစု ေတာ၌ေန၍ အလႉခံစားေသာ 'ျဗဟၼစာရီ' ပုဏၰားမ်ိဳး၊ <br />(၂) အိမ္ေထာင္ မယားသားေန၍ သူ႔အလႉကို ခံစားေသာ 'ျဗဟၼဏ'ပုဏၰားမ်ိဳး၊ <br />(၃) ျဗဟၼဏ ပုဏၰားမ်ိဳးမွ မင္းဧကရာဇ္ ျဖစ္လာေသာ 'ခတၱိယ' ပုဏၰားမ်ိဳး၊ <br />(၄) ကုန္သြယ္၍ သားမယားတို႔ကို ေကြၽးေမြးလ်က္ အလႉလည္းခံေသာ 'ဒယ' ပုဏၰားမ်ိဳး၊ <br />(၅) သားမယားႏွင့္ေန၍ အလႉမခံ လယ္လုပ္စားေသာ 'ဗိသွ်' ပုဏၰားမ်ိဳး၊ <br />(၆) ဗိသွ်မ်ိဳးတြင္ အမ်ိဳးကို အစဥ္ေစာင့္ေသာ 'ရကၡိတ' ပုဏၰားမ်ိဳး၊ <br />(၇) ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာ အေလ့ရွိသည့္ 'ဘာရဒြါဇ' ပုဏၰားမ်ိဳး၊ <br />(၈) ဘာရဒြါဇမ်ိဳးမွ အက်င့္ပ်က္၍ ယုတ္မာေသာေၾကာင့္ အမ်ိဳးေကာင္းတို႔က ႏွင္ထုတ္ထားေသာ 'စ႑ာလ' ပုဏၰားမ်ိဳး၊ <br />(၉) ပုဏၰားမ်ိဳးဇာတ္မွ ထြက္၍ သား မယားကိုစြန္႔ခြါလ်က္ က်င့္ေသာ 'တပသီ'ပုဏၰားမ်ိဳး။<br /><br /><strong>ပုထုဇဥ္ ၂-မ်ိဳး။ ။</strong> နိဒါန၀ဂၢ သံယုတ္။႒။၉၀-၌ အက်ယ္႐ႈ။ အကန္းႏွင့္ အေကာင္း ျခားနားမႈ။ <br />(၁) ကလ်ာဏပုထုဇန္-ခႏၶာ, အာယတန, ဓာတ္, သစၥာ တို႔ကိုသိ၍ ေကာင္းေသာ ပုထုဇန္ တမ်ိဳး၊ <br />(၂) အႏၶ ပုထုဇန္- ခႏၶာ, အာယတန, ဓာတ္, သစၥာ တို႔ကိုမသိမူ၍ အကန္းႏွင့္တူေသာ ပုထုဇန္ဟု ၂-မ်ိဳးမွတ္ရာသည္။<br /><br /><strong>ပုထုဇန္ ၄-ေယာက္။ ။</strong> အရိယာမွ သီးျခားျဖစ္သူ, ကိေလသာကို မ်ားစြာျဖစ္ေစတတ္သူ ၄-ေယာက္ ဟူလို။ <br />(၁) ဒုဂၢတိအဟိတ္ ပုထုဇန္- အပါယ္ ၄-ဘံုသားမ်ား၊ <br />(၂) သုဂတိအဟိတ္ ပုထုဇန္- လူ႔ဘံု၌ ငကန္း, ငဆြန္႔, ငအ, ငထိုင္းမ်ား၊ <br />(၃) ဒြိဟိတ္ ပုထုဇန္- ကာမသုဂတိ ၇-ဘံုသားမ်ား၊ <br />(၄) တိဟိတ္ ပုထုဇန္- အထက္တန္းစား လူ, နတ္, ျဗဟၼာမ်ား။<br /><br /><strong>ပုထုဇန္ ေ၀ါဟာရမ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</strong> သံဂီတိသုတ္၌ လာရွိသည္ကား ၀စီဒုစ႐ိုက္ ၄-ပါးကို အဖန္ဖန္ ေျပာၾကား သံုးႏႈန္းျခင္းပင္ျဖစ္၏။<br /><br /><strong>ပုဒ္ ၃-ပါး။ ။</strong> စာေရးရာ၌ အနက္အဓိပၸါယ္ကို သိျခင္း၏ အေၾကာင္းျဖစ္ေသာ ပုဒ္မ်ား။ <br />(၁) ဧကကၡရပုဒ္- အကၡရာတလံုးတည္းျဖင့္ တပုဒ္ျဖစ္ေသာ သဒၵါ။ ပံု-လူ, နတ္, ေခြး, ၀က္, ၾကက္ စသည္၊ <br />(၂) အေနကကၡရပုဒ္-အကၡရာလံုးမ်ားစြာေပါင္းမွ တပုဒ္ျဖစ္ေသာ သဒၵါ။ ပံု-ျဗဟၼာ, ကရင္နီ, ပေစၥကဗုဒၶါ စသည္၊ <br />(၃) အေနက ပဒပုဒ္- ပုဒ္ေပါင္းမ်ားစြာကို တပုဒ္တည္းသာ ယူေသာ သဒၵါမ်ိဳး။ ပံု-စားစားေသာက္ေသာက္, ေျပာေျပာဆိုဆို, စသည္၊ ထို႔ျပင္လည္း ပုဒ္အမ်ိဳးအစား မ်ားစြာရွိေသး၏။<br /><br /><strong>ပုဗၺပေယာဂါ၊ ခိုးနည္းမွာ၊ ၅-ျဖာ အဘယ္နည္း?။ ။</strong> ၎င္း သ႐ုပ္ကို (ခိုးျခင္း ၂၅-ပါး)၌ ႐ႈပါကုန္။<br /><br /><strong>ပုေရာဟိတ္ေခၚ၊ ပညာေက်ာ္၊ ၃-ေဘာ္အဂၤါသိ။ ။</strong> က်က္မွတ္ရ လြယ္ေစရန္ စာဏက်ပ်ိဳ႔ လာအတိုင္း ထုတ္ျပလိုက္သည္။ <br />(၁) အရံေျခာက္အင္၊ က်မ္းေဗဒင္ကို၊ ကြၽမ္းက်င္ လြန္တတ္၊ <br />(၂) မႏၲန္ရြတ္ႏွင့္၊ ဓာတ္ျမတ္တရား၊ စိတ္၀င္စားလ်က္၊ <br />(၃) အမ်ားသတၱ၀ါ၊ ေအးေမတၱာျဖင့္၊ ခ်မ္းသာေစေၾကာင္း၊ ႏွလံုးေကာင္းႏွင့္၊ ဆုေတာင္း မဂၤလာ၊ ျပဳျခင္းသာဟု၊ အဂၤါသံုးသြယ္၊ စံုျပည့္ၾကြယ္မွ၊ လူ၀ယ္ပ႑ိတ္၊ ပုေရာဟိတ္ဟု၊ ဘိသိက္ဆရာ၊ မည္ေပးရာသည္၊ ေကာင္းစြာ မွတ္ၾက အျမဲတည္း။<br /><br /><strong>ပုလဲ မ်ိဳး ၈-ပါး။ ။</strong> ဤ၌ပိုမိုထင္ရွားေစရန္ သာရတၳသဂၤဟç ေတရသကဏဋီကာတို႔လာတိုင္း ပါဌ္အနက္တြဲ၍ ျပလိုက္သည္။ <br />(၁) ဟတၳိကုမၻံ- ဆင္ဦးကင္း၌ျဖစ္ေသာ ပုလဲ၊ ေရႊေရာင္အဆင္း၊ <br />(၂) ၀ရာဟဒါဌံ- ၀က္စြယ္၌ျဖစ္ေသာ ပုလဲ၊ ၀က္စြယ္အဆင္း၊ <br />(၃) ဘူဇဂၤ သီသံ- ေျမြဦးေခါင္း၌ျဖစ္ေသာ ပုလဲ၊ စိမ္းညိဳေတာက္ပသည္၊ <br />(၄) ၀လာဟကံ- တိမ္တိုက္၌ျဖစ္ေသာ ပုလဲ၊ နတ္သံုး ရတနာမ်ိဳး၊ အလြန္လင္း၏၊ <br />(၅) သေခၤါ- ခ႐ုသင္း၌ျဖစ္ေသာ ပုလဲ၊ ၎င္း အဆင္းေရာင္ရွိ၏၊ <br />(၆) သိပၸိ- ေယာက္သြား၌ျဖစ္ေသာ ပုလဲ၊ အဆင္းေရာင္အထူးထူးရွိ၏၊ <br />(၇) ေ၀ဠဳ- ၀ါး၌ျဖစ္ေသာ ပုလဲ၊ သပ်စ္သီးစိမ္းေရာင္အဆင္းရွိ၏၊ <br />(၈) မစၦ သိေရာ- ငါးဦးေခါင္း၌ျဖစ္ေသာ ပုလဲ၊ ငါးဖယ္ေက်ာက္ကုန္း အဆင္းရွိ၏၊ <br />ဣတိ-ဤသို႔ဆိုတိုင္း၊ မုတၱ ေယာနိေယာ-ပုလဲမ်ိဳးတို႔သည္၊ အ႒-ရွစ္မ်ိဳးရွိကုန္၏။<br /><br /><strong>ပုသိမ္ ၃၂-ျမိဳ႕။ ။</strong> ေရႊတိုက္ေတာ္ စာရင္း ပုရပိုက္မွ၊ ယခု အမည္ကို ေနာက္ဆက္ေကာ္မာႏွင့္ ျပထားသည္။ က်ိဳက္စတည္ျမိဳ႕ ' ဟိုင္းၾကီး'၊ <br />က်ိဳက္သရဲျမိဳ႕'ေမာ္တင္'၊ <br />က်ိဳက္ခရံျမိဳ႕'ဘုရားလွ, က်ံဳထူး'၊ <br />က်ိဳက္ထူပါ႐ံု ကမ္းျဖဴျမိဳ႕'ျမစ္တရာ'၊ <br />က်ိဳက္ဇလဘေမာ္ ျမိဳ႕၊ <br />က်ိဳက္ပေဒါျမိဳ႕'ပန္းမ၀တီ'၊ <br />က်ိဳက္အမြန္ျမိဳ႕'ဆိပ္ၾကီး'၊ <br />က်ိဳက္၀ွန္ျမိဳ႕'က်ံဳတံုးကံၾကီး'၊ <br />က်ိဳက္ဇလဲေထာ္ျမိဳ႕'ေျမာင္းျမျမိဳ႕ေဟာင္း'၊ <br />က်ိဳက္မိျမိဳ႕'သစ္ေရာင္းေခ်ာင္း'၊ (၁၀) <br />က်ိဳက္ေဓာျမိဳ႕'တေကာင္း'၊ <br />က်ိဳက္ပိျမိဳ႕'က်ံဳတေရာ္, က်ံဳေပ်ာ္'၊ <br />က်ိဳက္ေမာ္ေဓာ ထေလ်ာ္ ျမိဳ႕'ေထာင္လံု'၊ <br />က်ိဳက္သေထာျမိဳ႕'ေရၾကည္ပန္းေတာ'၊ <br />က်ိဳက္ပတီသာရေ၀ါျမိဳ႕'ျမိဳ႕ကြင္း'၊ <br />ဘုရားၾကီးသံေသတန္ခြန္ျမိဳ႕ 'ဒမၻီ'၊ <br />က်ိဳက္ တံုလံုေတာျမိဳ႕'ျမန္ေအာင္'၊ <br />က်ိဳက္ျပိဳေတာင္ျမိဳ႕'အဂၤပူ, အုတ္ဖို'၊ <br />က်ိဳက္ငူသုနႏၵျမိဳ႕'မန္းၾကာ'၊ <br />က်ိဳက္ေတာင္ေတာ္ျမိဳ႕'ပန္းေတာၾကီး '၊ (၂၀) <br />က်ိဳက္မင္းပေတာျမိဳ႕'ေက်ာက္ေခ်ာင္းကေလး'၊ <br />က်ိဳက္အ၀ွန္ က်ံဳတံုးျမိဳ႕'ဘိုးေတာ္ဘုရားၾကီး'၊ <br />က်ိဳက္ခရံဂေဟနံျမိဳ႕'ေခနံ '၊ <br />က်ိဳက္သေတာျမိဳ႕'ဘုရားကုန္း'၊ <br />က်ိဳက္ခေတာ္တံုျမိဳ႕'ထန္းဖူး'၊ <br />က်ိဳက္ခရံေထာ္, က်ိဳက္ျဖဴျမိဳ႕'သိမ္ေခ်ာင္း, သာေပါင္း'၊ <br />က်ိဳက္နံကလံ တနပေ၀ါရိျမိဳ႕'ေက်ာက္ေခ်ာင္းၾကီး'၊ <br />က်ိဳက္တည္မုေ႒ာ-သျမင္းတံုးျမိဳ႕'ပန္းတေနာ္'၊ <br />က်ိဳက္သလြန္မြန္ 'ေဒါင္းျဖဴျမိဳ႕ ဓႏုျဖဴျမိဳ႕'၊ <br />က်ိဳက္အနႏၵပူရျမိဳ႕'ဟသၤာတ'၊ (၃၀) <br />ဟသၤာတျမိဳ႕၊ <br />ပုသိန္ျမိဳ႕မ (၃၂)။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ အခ်ိဳ႕ စာမူတို႔၌ ဟသၤာတျမိဳ႕ မပါ၊ ၃၁-ျမိဳ႕သာ ရွိ၏။<br /><br /><strong>« ပူ »</strong><br /><br /><strong>ပူေဇာ္ျခင္းမ်ား၊ မ်ိဳး ၂-ပါး၊ ျခားနား ေ၀ဘန္သိ။ ။</strong> ႐ိုေသစြာ က်င့္ၾကံလုပ္ေကြၽးေပးကမ္းျခင္း ၂-မ်ိဳး၊ ပရိနိဗၺာနသုတ္ အ႒ကထာ။ <br />(၁) အာမိသ ပူဇာ- ပစၥည္း၀တၳဳျဖင့္ လုပ္ေကြၽးေပးကမ္းျခင္း၊ <br />(၂) ဓမၼပူဇာ- တရားေတာ္ျမတ္ကို ကိုယ္တိုင္လိုက္နာ က်င့္ၾကံအားထုတ္ျခင္း။<br /><br /><strong>ပူေဇာ္ခံထိုက္သူ ၁၁-ေယာက္။ ။</strong> အပူေဇာ္ခံထိုက္သူမ်ိဳး ၁၁-ပါး၊ သုတၱနိပါတ္ အ႒ကထာမွ။ <br />(၁) သမၼာ သမၺဳဒၶ-သဗၺညဳဘုရားသခင္၊ <br />(၂) ပေစၥကဗုဒၶါ-ဘုရားငယ္တမ်ိဳး၊ <br />(၃) အရိယာသာ၀က- အရိယာပုဂၢိဳလ္တို႔ႏွင့္တကြ ၎င္းတို႕၏တပည့္ သရဏဂုဏ္, သီလရွိသူ လူ, ရဟန္း စသည္၊ <br />(၄) မာတာ-ေမြးသမိခင္၊ <br />(၅) ပိတာ-ေမြးသဖခင္၊ <br />(၆) ဘာတု-အစ္ကိုၾကီး၊ <br />(၇) ဘဂိနိ-အစ္မၾကီး၊ <br />(၈) သသုရ-ေယာကၡမ ေယာက္်ားသူ၊ <br />(၉) သႆု-ေယာကၶမမိန္းမသူ၊ <br />(၁၀) သာမိ ဘာတာ-လင္၏အစ္ကို၊ <br />(၁၁) သာမိ ဘဂိနီ-လင္၏အစ္မ။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ အခ်ိဳ႕ဆရာတို႔ကမူ 'ခင္ပြန္းၾကီး ၁၀-ပါး' ကိုလည္း ပူေဇာ္ခံထိုက္သူမ်ားဟု ယူၾကကုန္၏။ သင့္သည္ခ်ည္းမွတ္။</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7520634648516602534-3332187677884327803?l=thupya2010pa.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7520634648516602534.post-88786516755829962282010-07-25T04:32:00.000-07:002010-09-16T00:26:29.989-07:00<b>ပံ့သုကူအျပား၊ မ်ိဳး ၁၀-ပါး၊ ခြဲျခား ေျဖေတာ္မူ။ ။ </b>ရဟန္းေတာ္မ်ား ပံ့သုကူေကာက္ယူအပ္ေသာ ပံ့သုကူအ၀တ္မ်ိဳး ဆယ္ပါးကို ၀ိနည္းပရိ၀ါမွ သုေတသနျပဳသည္။ <br />(၁) ေသာသာနိကံ- သုသာန္၌ စြန္႔ပစ္ထားေသာ အ၀တ္ပုဆိုး၊ <br />(၂) ဥႏၵဴရခါယိတံ- ၾကြက္ကိုက္၍ စြန္႔ပစ္ထားေသာ ၎င္း၊ <br />(၃) ဥပစိက ခါယိတံ-ျခစား၍ စြန္႔ပစ္ထားေသာ ၎င္း၊ <br />(၄) အဂၢိ ဒၯံု- မီးေလာင္, မီးေပါက္၍ စြန္႔ပစ္ထားေသာ ၎င္း၊ <br />(၅) ေဂါ ခါယိတံ- ႏြားခဲစား၍ စြန္႔ပစ္ထားေသာ ၎င္း၊ <br />(၆) အဇိကာ ခါယိတံ- ဆိတ္ ခဲစား၍ စြန္႔ပစ္ထားေသာ ၎င္း၊ <br />(၇) အဘိေသကိယံ- အဘိသိက္ပြဲ၌ စြန္႔ပစ္ထားေသာ ၎င္း၊ <br />(၈) ထူပ စီ၀ရံ- ေစတီပုထိုး၌ လႉထားေသာ ၎င္း၊ <br />(၉) ပါပဏိကံ- အိမ္ေစ်းအနီး၌ စြန္႔ပစ္ထားေသာ ၎င္း၊ <br />(၁၀) ဘတ ပဋိယာတံ- သုသာန္ လိုက္ပို႔သူတို႔ ျပန္လာေသာအခါ အမဂၤလာဟုစြန္႔ပစ္လိုက္ေသာ အ၀တ္ပုဆိုး။<br /><br /><a name='more'></a>&nbsp;<span id="fullpost"><b>ပကတိ သံ၊ ၁၈-တန္၊ ဂီတံဆို႐ိုး အဘယ္နည္း?။ ။ </b>၎င္းသ႐ုပ္သည္ (တက္သံ ၁၈-ပါး)ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><b>ပကိဏ္းေစတသိက္ ၆-ပါး။ ။ </b>စိတ္တို႔၌ ယွဥ္သင့္သလို သေဘာတူရာစု၌ ျပိဳးျပြမ္းယွဥ္ေသာ ေစတသိက္တရားစုမ်ား ဟူ၏။ <br />(၁) ၀ိတက္-ယွဥ္ဘက္တရားစုကို အာ႐ံုသို႔ေရွး႐ႈ တင္ေပးျခင္း လကၡဏာရွိ၏၊ <br />(၂) ၀ိစာရ- အာ႐ံုကို အဖန္ဖန္သံုးသပ္ျခင္း လကၡဏာရွိ၏၊ <br />(၃) အဓိေမာကၡ-ဆံုးျဖတ္ျခင္း လကၡဏာရွိ၏၊ <br />(၄) ၀ီရိယ-ၾကိဳးစားအားထုတ္ျခင္း လကၡဏာရွိ၏၊ <br />(၅) ပီတိ-ႏွစ္သက္ျခင္း လကၡဏာရွိ၏၊ <br />(၆) ဆႏၵ-အာ႐ံုၪပလိုေသာ သေဘာ လကၡဏာရွိ၏။<br /><br /><b>ပင္လယ္ၾကီး ၁၃-စင္း။ ။ </b>ကမၻာေပၚ၌ ၾကီးက်ယ္ျပန္႔ေျပာေသာ ပင္လယ္ၾကီးမ်ားကို ဆိုသည္။<br />(၁) ေျမထဲ ပင္လယ္(Mediterranean Sea) စတုရန္းမိုင္ (၁,၁၄၅,၁၀၀) က်ယ္၍၊ (၄,၆၈၈)ေပ ေရနက္သည္။ <br />(၂) ကာရီဘြယံ ပင္လယ္(Caribbean Sea) စတုရန္းမိုင္ (၁,၀၄၉,၅၀၀) က်ယ္၍၊ (၈,၆၈၅)ေပ နက္သည္။ <br />(၃) ေတာင္တ႐ုပ္ ပင္လယ္(South China Sea) စတုရန္းမိုင္ (၈၉၅,၄၀၀) က်ယ္၍၊ (၅,၄၁၉)ေပ နက္သည္။ <br />(၄) ဘဲရင္း ပင္လယ္(Bering Sea) ၊ စတုရန္းမိုင္ (၈၈၄,၉၀၀) က်ယ္၍၊ (၅,၀၇၅)ေပ နက္သည္။<br />(၅) မက္ဆီကို ပင္လယ္ေကြ႕(Gulf of Mexico) ၊ စတုရန္းမိုင္ (၆၁၅,၀၀၀) က်ယ္၍၊ (၄,၈၇၄)ေပ နက္သည္။<br />(၆) ေအာ့ေဟာစ္က္ ပင္လယ္(Okhotsk Sea) ၊ စတုရန္းမိုင္ (၆၁၃,၈၀၀) က်ယ္၍၊ (၂,၇၄၉)ေပ နက္သည္။<br />(၇) အေရွ႕ တ႐ုပ္ ပင္လယ္(East China Sea) ၊ စတုရန္းမိုင္ (၄၈၂,၃၀၀) က်ယ္၍၊ (၆၁၇)ေပ နက္သည္။<br />(၈) ဟပ္ဆန္ ပင္လယ္ေအာ္(Hudson Bay) ၊ စတုရန္းမိုင္ (၄၇၅,၈၀၀) က်ယ္၍၊ (၄၂၀)ေပ နက္သည္။<br />(၉) ဂ်ပန္ ပင္လယ္(Japan Sea) ၊ စတုရန္းမိုင္ (၃၈၉,၁၀၀) က်ယ္၍၊ (၄,၄၂၉)ေပ နက္သည္။<br />(၁၀) ကပၸလီ ပင္လယ္(Andaman Sea) ၊ စတုရန္းမိုင္ (၃၀၈,၀၀၀) က်ယ္၍၊ (၂,၈၅၄)ေပ နက္သည္။<br />(၁၁) ေျမာက္ဖက္ ပင္လယ္၊ (North Sea) ၊ စတုရန္းမိုင္ (၂၂၂,၁၀၀) က်ယ္၍၊ (၃၀၈)ေပ နက္သည္။<br />(၁၂) ပင္လယ္နီ(Red Sea) ၊ စတုရန္းမိုင္ (၁၆၉,၁၀၀) က်ယ္၍၊ (၁,၆၁၁)ေပ နက္သည္။<br />(၁၃) ေဘာ္လတစ္ ပင္လယ္(Baltic Sea) ၊ စတုရန္းမိုင္ (၁၆၃,၀၀၀) က်ယ္၍၊ (၁၈၀)ေပ ေရနက္သည္။<br /><a href="http://www.mapsofworld.com/world-top-ten">http://www.mapsofworld.com/world-top-ten</a><br /><a href="http://www.mapsofworld.com/world-top-ten/world-top-ten-largest-oceans-and-sea-map.htm">http://www.mapsofworld.com/world-top-ten/world-top-ten-largest-oceans-and-sea-map.htm</a>l<br /><b>ပစၥည္း ၄-ပါး။ ။</b> သာသနာေရးကိစၥ၌ သံုးစြဲႏိုင္ေသာ ပစၥည္းမ်ိဳး ေလးပါး။<br />(၁) ဆြမ္းပစၥည္း-ဆြမ္း, ခဲဘြယ္, ေဘာဇဥ္, ခ်ိဳခ်ဥ္ႏို႔ စေသာ ၀တၳဳမ်ား၊ <br />(၂) သကၤန္းပစၥည္း- ၀တ္႐ံု သံုးေဆာင္ေကာင္းေသာ သကၤန္း ၉-ထည္၊ <br />(၃) ေက်ာင္းပစၥည္း-ကပၸိယကုဋိေခၚ ေက်ာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ <br />(၄) ေဆးပစၥည္း-က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ေဆးအေဖ်ာ္ အမ်ိဳးမ်ိဳး။<br /><br /><b>ပစၥည္းဥစၥာ၊ မ်ိဳး ၄-ျဖာ၊ စိတ္ျဖာ ေ၀ဘန္သိ။ ။ </b>၎င္း သ႐ုပ္ကို (ဥစၥာမ်ိဳး ၄-ပါး) ဟူေသာ ဓနေဗ၌ ဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><b>ပစၥည္းဥစၥာ၊ ကုန္ဆံုးရာ၊ ၃-ျဖာ အေၾကာင္းသိ။ ။</b> ၎င္း သံုးပါးတို႕တြင္ ဒါနမႈျဖင့္ ျပဳစုကုန္ဆံုးရျခင္းကား ပဌမ အျမတ္ဆံုးဟု ဓမၼပဒႏွင့္ ဟိေတာပေဒသ၌ ညႊန္းျပ၏။ <br />(၁) ဒါန-သဒၶါၾကည္ျဖဴ ေပးလႉစြန္႕ၾကဲ၍ ကုန္ဆံုးျခင္း၊ <br />(၂) ေဘာဂ- မိမိကိုယ္တိုင္ သံုးေဆာင္ခံစား၍ ကုန္ဆံုးျခင္း၊ <br />(၃) နာသ-မစားရက္ မလႉရက္ ရန္သူမ်ိဳး ငါးပါးဖ်က္၍ ကုန္ဆံုးျခင္း။<br /><br /><b>ပစၥေ၀ကၡဏာ ဥာဏ္ ၅-ပါး။ ။</b> ေယာဂီသူျမတ္တို႔ ေသာတာပတၱိမဂ္ဖိုလ္ရျပီးေနာက္ ဆင္ျခင္ပံုမ်ိဳး ငါးပါး။ <br />(၁) ေရွးဦးစြာ မိမိရျပီးသည့္ ေသာတာပတၱိမဂ္ကို ဆင္ျခင္ျခင္း၊ <br />(၂) ထို႔ေနာက္ ၎င္း၏ အက်ိဳးျဖစ္ေသာ ေသာတာပတၱိဖိုလ္ကို ဆင္ျခင္ျခင္း၊ <br />(၃) ထို႔ေနာက္ ထိုမဂ္ဖိုလ္တို႔၏ အာ႐ံုျဖစ္ေသာ နိဗၺာန္ကို ဆင္ျခင္ျခင္း၊ <br />(၄) ထို႔ေနာက္ ထိုေသာတာပတၱိမဂ္ျဖင့္ ပယ္အပ္ေသာ ကိေလသာတို႔ကို ဆင္ျခင္ျခင္း၊ <br />(၅) ထို႔ေနာက္ ထိုေသာတာပတၱိမဂ္ျဖင့္ မပယ္ရေသးသည့္ ၾကြင္းက်န္ေသးေသာ ကိေလသာတို႔ကို ဆင္ျခင္ျပန္ျခင္း၊ <br />ဤသို႔ ဆင္ျခင္ျခင္းငါးမ်ိဳးကို ပစၥေ၀ကၡဏာÓဏ္ ငါးပါးဟုေခၚသည္။<br /><br /><b>ပစၥဳပၸန္ အဓြန္႔တရားမ်ိဳး ၂-ပါး။ ။</b> ၎င္းသ႐ုပ္ကို (အဓြန္႔ ၃-ပါး)၌ ဆိုခဲ့ျပီ။<br /><br /><b>ပစၥဳပၸန္ အဓြန္႔တရားမ်ိဳး ၆-ပါး၊ တနည္း။ ။</b> ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ နည္းအရ "သဠာယတန, ဖႆ, ေ၀ဒနာ, တဏွာ, ဥပါဒါန္, ဘ၀" ၎င္း တရားေျခာက္ပါး ဟူ၏။<br /><b><br />ပေစၥကဗုဒၶါ၊ မ်ိဳး ၃-ျဖာ၊ မိန္႔မွာ ခြဲျပေတာ္မူဘုရား။ ။ </b>ပေစၥကဗုဒၶါ အျပား ၃-ပါးကို ေမးသည္။ ပေစၥကဗုဒၶါလည္း သမၼာသမၺဳဒၶမ်ိဳးကဲ့သို႔ပင္။ <br />(၁) ပညာဓိက ပေစၥကဗုဒၶါ-ပညာေရွ႕ထား ပါရမီပြားသည္၊ <br />(၂) သဒၶါဓိက ပေစၥကဗုဒၶါ-သဒၶါေရွ႕ထား ပါရမီပြားသည္၊ <br />(၃) ၀ိရိယာဓိက ပေစၥကဗုဒၶါ-၀ိရိယာေရွ႕ထား ပါရမီပြားသည္။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ မံုေရြးအေမး, က်ည္းကန္ အေျဖ၌လည္း <br />"ပညာ, သဒၶါ၊ ၀ီရိယာဟု၊ သံုး၀ သံုးျဖာ၊ ပေစၥကာလည္း၊ ျပားပါသည္ပင္၊ က်မ္း၌ထင္၏" ဟု ေျဖဆိုထားေလသည္။<br /><br /><b>ပဥၥ ၅-ပါး၊ ေခၚဆိုျငား၊ ေဆးမ်ား ေဖာ္စပ္ရာ။ ။</b> ဘယေဆး ေဖၚစပ္ရာ၌ ေဆးတပင္လံုးကို ေခၚဆိုသည္။ <br />(၁) မူလ-အျမစ္၊ <br />(၂) ခႏၶ-ပင္စည္၊ <br />(၃) ပဏၰ-အရြက္၊ <br />(၄) ပုပၹ-အပြင့္၊ <br />(၅) ဖလ-အသီး။<br /><br /><b>ပဥၥကူမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။ </b>ဘယေဆး ေ၀ါဟာရျဖစ္သည္၊ ပဥၥ ကဋဳက ပါဌ္ပ်က္။ <br />(၁) ပိတ္ခ်င္းသီး၊ <br />(၂) ပိတ္ခ်င္းျမစ္၊ <br />(၃) စ႐ို၊ <br />(၄) ကန္႔ခ်ဳပ္နီ၊ <br />(၅) ခ်င္းေျခာက္။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ရေသ့ ငါးပါးတို႔ ခ်ီးမြမ္းသည္ကိုစြဲ၍ "ပဥၥဂုဏ-ပဥၥဂူ" ဟုလည္းေခၚသည္၊ <br />ေလ, သလိပ္, သည္းေျခကို ႏိုင္၏၊ အစာေက်သည္။<br /><br /><b>ပဥၥင္းအဂၤါ၊ မ်ိဳး ၅-ျဖာ၊ ခံရွာ ရဟန္းျမတ္။ ။</b> ပဥၥင္းေျမာက္ရန္ ဦးပဥၥင္းျဖစ္ႏိုင္ရန္အတြက